11. Sınıf Tarih dersi Ünite, konu ve kazanımları

    0
    630
    article top
    article inline

    11. Sınıf Tarih dersi Ünite, konu ve kazanımları
    11. Sınıflara yeni eklenen bu dersimizde 10. sınıf tarih dersinden konular bölünüerek oluşturulmuş. Yepyeni bir anlayışla baştan düzenlenen müfredata göre kitap 11.üniteden oluşacak. Bu 11 Ünite tek tek aşağıya eklenmiştir. İnceleyebilirsiniz.

    BİRİNCİ ÜNİTE: DİPLOMASİ VE İTTİFAKLAR
    11.1.1. On yedinci yüzyılda değişen siyasi rekabet içerisinde Osmanlı Devleti’nin ittifak arayışlarını açıklar.
    a) Habsburg İmparatorluğu’na karşı yürütülen uzun savaşlar neticesinde Zitvatorok Antlaşması ile Avrupa diplomasisinde mütekabiliyet esasının kabul edildiği açıklanır.
    b) Habsburg Savaşları ile aynı tarihlerde Safevilere karşı girilen savaşların sonunda doğu sınırının büyük ölçüde belirlendiği açıklanır. Kasr-ı Şirin Antlaşması’na değinilir.
    c) Osmanlı Devleti’nin karşı karşıya kaldığı stratejik tehditler (Lehistan,
    Venedik, Avusturya, Rusya) ve kayıplar, askeri mücadelelerin ve antlaşmaların (İkinci Viyana Kuşatması, Karlofça ve İstanbul Antlaşmaları) ayrıntılarına girilmeden ele alınır.
    ç) Osmanlı Devleti’nin bu dönemde Avrupa siyasetinde kurduğu konjonktürel ittifaklara ve denge stratejisine ana hatlarıyla değinilir.
    11.1.2. Westphalia (Vestfalya) Barışı’nın modern devletler hukukunun ortaya çıkışındaki rolünü açıklar.
    Avrupa’da Katolik-Protestan ayrışması temelli Otuz Yıl Savaşları sonunda yapılan Westphalia Barışı’nın sebepleri üzerinde durulur. Bu barış antlaşmasıyla devletlerarası seküler hukukun oluşumunun başladığı vurgulanır.

    İKİNCİ ÜNİTE: KALYON VE OKYANUS
    11.2.1. Denizcilik faaliyetlerinin içdenizlerden okyanuslara taşınmasının dünya siyaset ve ticaretin-deki etkilerini açıklar.
    a) Okyanusa ve Akdeniz’e kıyısı olan Avrupa güçlerinin ticari ve askerî denizcilik stratejileri ve faaliyetleri üzerinde durulur.
    b) Kadırgadan kalyona geçiş örneği üzerinden denizcilik alanında yaşanan dönüşümün gerekçe ve sonuçları üzerinde durulur.
    c) Osmanlı Devleti’nin Akdeniz ve Karadeniz hâkimiyetinin zayıflamasının sebepleri üzerinde durulur. Bu süreçte yaşanan deniz savaşları işlenirken ayrıntıya girilmez.
    ÜÇÜNCÜ ÜNİTE: İKTİDAR VE MUHALEFET
    11.3.1. Osmanlı devlet ve toplum hayatında ortaya çıkan muhalif hareketlerin o dönemde dünyadaki gelişmelerle bağlantısını değerlendirir.
    a) Yeniçağ Avrupası’nda yaşanan dönüşümün altında yatan fikrî-manevi (Rönesans-Reform, Protestanlaşma, hümanist ve rasyonalist felsefeler, Newtoncu Fizik ve Bilim Devrimi, sekülerleşme), sosyo-politik (ülke-devlet esasına dayalı prensliklerin ortaya çıkışı ve devletlerarası ilişkilerin sekülerleşmesi,), sosyo-ekonomik (Merkantalizm ve kırdan kente göç, aristokrasiye karşı tüccar burjuva sınıfının güçlenmesi), Askerî Devrim ve teknolojik sebepler (ateşli silahlar, yeni gemi türleri) ana hatlarıyla açıklanır. Coğrafi Keşifler, Rönesans ve Reform gibi gelişmeler, sosyal ve tarihî bağlamlarından kopuk bir şekilde işlenmemelidir.
    b) Avrupa’da “On yedinci Yüzyıl Krizi” olarak bilinen dönüşüm, merkeziyetçi ülke-devletlerin
    oluşum süreci olarak ele alınır.
    c) Merkantalist ekonomi ve Askerî Devrim’in, Avrupa devletleri ile rekabet hâlindeki Osmanlı
    toprak düzeni ve buna bağlı savaş organizasyonunda yol açtığı zorunlu dönüşümler üzerinde
    durulur.
    ç) Bu dönemde gerçekleşen muhalif hareketlerin (Yeniçeri, Suhte ve Celali İsyanları) sebepleri ve neticeleri ayrıntıya girilmeden ele alınır. Bu hareketlerden Celali İsyanları’na katılan toplum kesimleri ve bunların hangi sebeplerle yerleşik düzenin dışına çıkmak istedikleri üzerinde durulur.
    d) Osmanlı ıslahat layihaları literatürünün, devlet idaresi ve toplum düzenindeki değişiklikleri
    daha ziyade iç faktörlere bağlı olarak merkeziyetçi bir perspektiften algıladığı, layihalardan seçilen örneklerle vurgulanır.
    e) Osmanlı saltanatında tahta geçiş usulünün, iç siyasi karışıklıklara engel olmak için değiştirildiğine (ekber ve erşed veliahda öncelik verilmesi) değinilir.
    f) Avrupa’da merkeziyetçi mutlakiyetçi devletler güçlenirken, Osmanlı coğrafyasında mahallî politik ve ekonomik aktörlerin merkezî idareye karşı güç kazandığı vurgulanır.

     
    DÖRDÜNCÜ ÜNİTE: PARA VE TÜCCAR
    11.4.1. Osmanlı ekonomisinde yaşanan enflasyonun siyasi ve toplumsal düzen açısından etkilerini açıklar.
    a) Amerika’nın keşfi sonrası İspanya’dan Avrupa ve dünyaya yayılan değerli metallerin ortaya çıkardığı Fiyat Devrimi’nin, Osmanlı coğrafyasında sebep olduğu enflasyona ve toprağın ticarileşmesi gibi etkilerine vurgulanır.
    b) Fransa’ya verilen kapitülasyonların devamlı hâle getirilmesinin Osmanlı ekonomisine etkisine değinilir.
    BEŞİNCİ ÜNİTE: TÜFEK VE PİYADE
    11.5.1. Tımar sisteminde ve Yeniçeri Ocağı’nda ortaya çıkan bozulmaları Avrupa’daki Askerî Devrim ile ilişkisini açıklar.
    a) Batı ve Orta Avrupa’daki Askerî Devrim’in unsurları (şövalye sınıfının düşüşü, ücretli savaşçı toplulukların öne çıkışı, ateşli silahların gelişmesi ve bunları kullanan piyade sınıfının ön plana çıkması, eşzamanlı ateş gücü oluşturmak için muharebelerde saf düzeninin ve askerlerin bu yönde eğitilmesi ihtiyacı) üzerinde durulur.
    b) Avrupa ordularına karşı üstünlüğünü kaybeden Osmanlı ordusunda, tüfek kullanabilen piyade ihtiyacının artması neticesinde, Yeniçeri Ocak mevcudunun artışı ve devşirme sisteminin sona erişi, ücretli geçici asker (sekban, sarıca, levent) istihdamına sıklıkla başvurulması, Osmanlı Devleti’nin yeni askerî teknoloji ve bilgi alanındaki gelişmeleri takibi ve toprak düzenindeki özelleşme eğilimleri sebebiyle ordunun lojistik sistemin bozulması gibi hususlar Askerî Devrim ile ilişkilendirilerek ele alınır.
    11.5.2. Savaş finansmanında artan nakit ihtiyacının vergilerin artışı ve toplanması üzerindeki et-kisini değerlendirir.
    Vergi toplama ve toprak mülkiyetindeki özelleştirme dinamikleri (iltizam ve malikâne) ve olağanüstü savaş vergilerinin, Osmanlı Devleti’nin, Avrupa’daki Askerî Devrim ile birlikte süvari yerine daha fazla piyade askerine ihtiyaç duyması ile ilişkisi üzerinde durulur.
    ALTINCI ÜNİTE: LÂLE VE BAROK
    11.6.1. Aydınlanma düşüncesinin ortaya çıkışı ile burjuva sınıfının yükselişi arasındaki ilişkiyi açıklar.
    a) Aydınlanma düşüncesinin, seküler bir özgürleşme projesi olarak insanı kurumsal din, fizikî çevre (tabiat), toplumsal gelenekler gibi sınırlandırıcılardan bağımsızlaştırma ideali temelinde inşa edildiği vurgulanır.
    b) Roma Katolik Kilisesi’nin Avrupa’da fikrî-manevi, siyasi, sosyal ve ekonomik alanlardaki baskı ve vesayetinin, ruhban ve aristokrat olmayan kesimleri alternatif bir dünya tasavvuruna sevk ettiği vurgulanır.
    c) Aydınlanma düşüncesi ile şehirli orta sınıfının (burjuvazi) yükselişi arasındaki ilişki, kronolojik sıra içinde aşamalı olarak Machiavelli (Makyavel), Thomas Moore (Tamıs Mur),
    Immanuel Kant (İmanuel Kant) ve Jean Jacques Rousseau’nun (Jan Jak Russo) temel fikirleri üzerinden ele alınır.
    d) Osmanlı Devleti’nin yeni stratejik rakibi Çarlık Rusyası’nda Aydınlanma ve Batılılaşma hareketlerinin, Çar I. Petro’nun reformlarıyla hız kazandığına değinilir.
    11.6.2. Yeniçağ’da Osmanlı düşünce hayatı ve mimarisinde ortaya çıkan yenilikçi hareketleri açıklar.
    a) Mustafa Âli, Kâtip Çelebi, Naima Efendi, Evliya Çelebi, Niyazi-i Mısri, Aziz Mahmut Hüdai ve Yanyalı Esad Efendi’nin Osmanlı ilim ve irfan geleneğindeki yenilikçi arayışları ve çalışmaları üzerinde durulur.
    b) Avrupa’da matbaanın kullanılmaya başlanmasının bilginin üretilmesi ve bilgiye erişim alanlarında sağladığı imkânlar vurgulanarak Osmanlı Devleti’nde Müslüman ve gayrimüslimlerin matbaayı kullanma hususundaki ilk tecrübeleri üzerinde durulur.
    c) Başlıca eserlerden hareketle Lâle Devri olarak bilinen dönemde Osmanlı Devleti’nde Avrupa’ya paralel olarak mimari ve estetik arayışında meydana gelen yeni yönelişler üzerinde durulur.

    YEDİNCİ ÜNİTE: ŞARK MESELESİ VE DENGE STRATEJİSİ
    11.7.1. Osmanlı Devleti’nin siyasi varlığına yönelik tehditler ile Doğu Sorunu arasındaki ilişkiyi açıklar.
    a) Osmanlı Devleti’nin güç kaybetmesiyle birlikte Büyük güçlerin Osmanlı coğrafyasına nüfuz etme ve muhtemel bir dağılma durumunda ülke topraklarını ve tabiî kaynaklarını paylaşma mücadelesi küresel güç mücadelesi bağlamında ele alınır.
    b) 1815 Viyana Kongresi ile başlayan süreçte Şark Meselesi/ Doğu Sorunu kapsamında Büyük güçlerin müdahalesiyle uluslararası boyut kazanan konular (Mısır’ın Fransızlar tarafından işgali ve sonrasında Mehmet Ali Paşa- İstanbul çatışmaları, 1821 Rum İsyanı ve sonrasında Yunanistan’ın kurulması, Kırım Savaşı ve sonrasında Osmanlı Devleti’nin Paris Konferansı ile Avrupa devletler hukukuna dâhil edilmesi, 93 Harbi ve sonrasında Berlin Kongresi ile Doğu Anadolu ve Makedonya sorunlarının tanımlanması) üzerinde durulur.
    c) Vahhabilik hareketine ve etkilerine değinilir.
    ç) Osmanlı Devleti’nin Rusya’ya karşı İngiltere ve diğer Avrupalı büyük güçler ile yakınlaşması, askeri ve ticari stratejik ortaklık kurma çabaları çerçevesinde değerlendirilir.
    d)Süveyş Kanalı’nın açılmasına değinilir.
    e) İtalya ve Almanya’nın siyasi birliklerini tamamlamaları ile Üçlü İttifak ve Üçlü İtilaf oluşumlarına değinilir.
    f) Balkan Savaşı ve sonrasında Osmanlı’nın Avrupa’daki topraklarının kaybı, Birinci Dünya Savaşı öncesi İngiliz-Rus-Fransız ittifakı ve Reval Görüşmesi, Birinci Dünya Savaşı arefesinde Osmanlı hükûmetinin çeşitli Büyük Güçler ile ittifak arayışları ve Almanya ile yakınlaşması üzerinde durulur.
    g) Osmanlı sonrası Kuzey Afrika ve Arap coğrafyasında kurulan manda idarelerinin Şark Meselesi’nin sonucu olduğu vurgulanır.
    11.7.2. Boğazlar üzerinde Osmanlı Devleti ve Rusya arasındaki rekabetin Avrupa siyasetindeki öne-mini açıklar.
    a) 1768-1914 arasında Osmanlı Devleti’nin en büyük stratejik rakibinin Çarlık Rusya’sı olduğu açıklanır. Kara ve denizde Osmanlı-Rus askeri çatışmaları ve bu çatışmalar sonrasında yapılan antlaşmaların Osmanlı Devleti aleyhine Rusya’ya sağladığı kazanımlar, ayrıntıya girilmeksizin ele alınır.
    b) Küresel bir güç olmak isteyen Çarlık Rusya’sının boğazlara olan ilgisi, askerî ve ticari denizciliğe olan ihtiyacı açısından ele alınır. Konunun işlenişinde haritalardan yararlanılır.
    c) Rusya’nın Boğazları kontrol ve boğazlardan serbest geçiş hakkı gibi talepleri karşısında İngiltere, Avusturya-Macaristan, Almanya ve Fransa gibi ülkelerin Boğazları tahkim ve diplomatik girişimler ile Osmanlı Devleti’nin yanında yer almasına ilişkin örneklere yer verilir.

     

    SEKİZİNCİ ÜNİTE: DEVLET, MİLLET VE YURTTAŞ
    11.8.1. Fransız İhtilali ve Sanayi İnkılabının imparatorlukların devlet-toplum ilişkilerinde yol açtığı dönüşümü değerlendirir.
    a) Fransız İhtilali ile ortaya çıkan fikir akımlarının, imparatorlukların (Avusturya-Macaristan, Çarlık Rusya’sı ve Osmanlı Devleti) sosyal ve siyasi hayatlarına etkilerine ilişkin örneklere yer verilir. Ayrıca bu bağlamda Avrupa devletlerinin Balkanlara yönelik politikalarının Osmanlı Devleti’ne etkilerine (Sırp İsyanı, Yunan İsyanı, Navarin Olayı) değinilir.
    b) Fransa’daki İhtilal Hükûmeti ile Avrupa monarşilerinin Napolyon Savaşları döneminde karşı karşıya gelmelerinin siyasi sebep ve sonuçları üzerinde durulur.
    c) Avrupa’daki 1848 Devrimleri olarak bilinen sosyal muhalefet hareketlerinin sosyo-ekonomik ve sosyo-politik sebepleri vurgulanır.
    d) Sanayi İnkılabı sonrasında Avrupa metropollerinde belirginleşen sınıflı toplum yapısının eşitlik ve demokrasi taleplerine dayalı olarak ortaya çıktığı ve bu durumun mutlakiyetçi monarşilerin anayasal monarşilere dönüşmesi üzerindeki etkisi vurgulanır.
    e) On dokuzuncu yüzyılın son çeyreğinde Almanya’da güçlenen “sosyal devlet/ refah devleti” anlayışını ve bunun II. Abdülhamid döneminde Osmanlı Devleti’ndeki yansımaları ele alınır. Bu kapsamda o dönemde kurulan devlet hastahaneleri, Darülaceze ve Darüleytam gibi sosyal yardım kurumları ile emeklilik sistemi, yoksul aylığı vs. gibi uygulamaların bugünde varlıklarını sürdürdüğü vurgulanır.
    11.8.2. Modern zamanlarda devletin toplumsal alana daha fazla müdahil hâle gelmek için çalışmaların gerekçelerini açıklar.
    a) On dokuzuncu yüzyılda devlet idarecilerinin politik-askerî ve sosyo-ekonomik ihtiyaçları çerçevesinde ülkelerindeki nüfusu arttırdıkları ve demografik gücü bir millî güç unsuru olarak kullandıkları vurgulanır.
    b) İletişim ve ulaşım sektörlerindeki gelişmelerin (telgraf, demiryolu vs.) merkezî idarelere ülkeleri üzerindeki otoritelerini arttırma imkânı vermesi Osmanlı Devleti örneğinde ele alınır.
    c) On dokuzuncu yüzyılda eğitim ve sağlık alanlarında dinî vakıflar ve sivil toplum kuruluşlarının yerini devletin almasının gerekçeleri vurgulanır.
    11.8.3. Tanzimat Fermanı, Islahat Fermanı ve Kanun-ı Esasi’nin içeriklerini, global ve yerel siyasi şartlar bağlamda değerlendirir.
    a) On dokuzuncu yüzyılda Osmanlı siyasi tarihine geçen önemli siyasi vesikalar (Sened-i İttifak, Tanzimat ve Islahat Fermanları, Kanun-ı Esasî), merkezî idarenin kriz dönemlerinde uluslararası güçler, yerel siyasi aktörler ve ahalinin taleplerini uzlaştırma çabaları olarak ele alınır.
    b) Bu siyasi metinlere paralel olarak Tanzimat ve Meşrutiyet dönemlerinde Osmanlı hukuk sisteminde meydana gelen değişiklikler ve çıkarılan başlıca kanunlar, devlet-toplum ilişkileri ve Osmanlı Devleti’nin Avrupa siyaset sitemine entegrasyonu çerçevesinde ana hatlarıyla ele alınır.
    b) Üç Tarz-ı Siyaset olarak bilinen ideolojiler, merkezî idarenin ve İstanbul’daki düşünce adamlarının siyasi ve toplumsal birliği koruma çabaları olduğu üzerinde durulur. Osmanlı Devleti’nin dağılmasını önlemeye yönelik bu fikir akımlarının karşılaştırılması sağlanır.
    c) Meşrutiyet dönemlerinde yapılan mebus seçimlerinin ve çok partili hayata geçişin demokratikleşme süreci olduğu vurgulanır.

     
    DOKUZUNCU ÜNİTE: ZORUNLU ASKERLİK VE TOPYEKÛN HARP
    11.9.1. Osmanlı Devleti’nde modern ordu teşkilatı ve yurttaş askerliğinin gelişimini siyasi ve sosyal boyutlarıyla birlikte değerlendirir.
    a) Fransız İhtilali sonrasında yürürlüğe sokulan zorunlu askerlik sistemi, ulus devlet ve cumhuriyet rejimlerinin eşitlik ve demokratikleşme ilkeleri ile ilişkilendirilerek ele alınır.
    b) Osmanlı Devleti’nin Batı tipi yeni bir düzenli ordu kurma projeleri (Nizam-ı Cedit, Asâkir-i Mansure, Asâkir-i Nizamiye), dış askerî rekabete ayak uydurma arzusu yanında ülke içinde merkezî idarenin otoritesini arttırma amaçlı çabalar olduğu vurgulanır.
    c) Zorunlu askerliğe dayalı kitlesel bir düzenli ordu kurmanın önündeki siyasi, sosyal, ekonomik, coğrafi ve teknolojik zaaf kaynaklı engeller üzerinde durularak zorunlu askerliğin 1843-1909 arası süreçte ancak tedrici olarak herkesi kapsar hâle geldiği muafiyetler ve bedel-i askerî uygulamasına atıfla vurgulanır.
    ç) Yeni Osmanlı ordusunun başlıca muharebeleri (1774-1878 arası Rus harpleri, Osmanlı-
    Mehmet Ali Paşa çatışmaları, 1897 Osmanlı-Yunan Harbi, Trablusgarp Harbi, Balkan Savaşı, Birinci Dünya Harbi), çatışan taraflar ve Osmanlı ordusunun askerî kuvveti açılarından kısaca açıklanır.
    11.9.2. 1876-1913 arasında Osmanlı siyasetinde gerçekleştirilen darbelerin iç ve dış sebepleri ile sonuçlarını analiz eder.
    a) 1876-1913 arasında sultanlara ve/veya parlamenter rejime karşı yapılmış darbelerin (1876, 1909, 1913) aktörleri, dış ve iç sebepleri, gerçekleştirilme şekilleri ve sosyo-politik sonuçları ile Cumhuriyet Türkiye’sinde yaşanan darbelerin sebep ve sonuçları karşılaştırılır.
    b) Devletin siyasi düzenini sekteye uğratan darbelerin sebep olduğu iç karışıklıklar ve toprak kayıplarına (Bulgaristan, Girit, Bosna-Hersek, Arnavutluk vs.) vurgu yapılır.
    11.9.3. Endüstri Çağı’nda savaşta teknoloji ve ekonominin artan önemini açıklar.
    a) Modern savaş teknolojisinde yaşanan büyük değişim, kara ve deniz kuvvetlerinde kullanılan başlıca teçhizat vurgulanır.
    b) Modern bilim ve teknolojinin savaşların yıkıcılığını arttırmasının sonuçları değerlendirilir.
    c) Savaş harcamalarının artması sebebiyle, modern devletlerin kamu harcamalarında savaş harcamalarının tüketici etkisi, son dönem Osmanlı bütçelerinden örnekler verilerek ele alınır.
    ç) Bir topyekûn harp olarak Birinci Dünya Savaşının Osmanlı üzerindeki etkilerinin (savaş sırasında yönetimin otoriterleşmesi, seferberliğin nüfus ve üretim üzerindeki etkisi, Anadolu’dan ve Anadolu’ya doğru zorunlu göçlerle nüfus yapısında değişiklikler, genç erkek
    nüfusunda azalma, savaş öncesi ve savaş sonrasında Osmanlı kamu maliyesinin borç krizi, cephe gerisinde kadınlar ve çocukların yaşadığı geçim sıkıntıları) sınıfça tartışılması sağlanır.
    d) Osmanlı Devleti’nin hangi stratejik amaçlar ve politik planlarla Birinci Dünya Savaşa girdiği, hangi cephelerde kimlerle çarpıştığı, dört yıllık savaş sırasında kaç kişinin silah altına alınıp salgın hastalık kayıpları da dâhil ne kadar zayiat verildiği, dönemin tanıkları olan hatıra metinlerinden de yararlanılarak ele alınır.
    ONUNCU ÜNİTE: TEKNO-BİLİM VE İDEOLOJİ
    11.10.1. Bilginin üretilme amacı ve yöntemleri açısından, kadim bilim anlayışı ile pozitivist bilim anlayışı arasında bulunan farkları ayırt eder.
    a) Kadim bilim ile pozitivist modern Batı biliminin (kadim bilimin nazari yapısına karşılık pozitivist modern Batı biliminin ampirik araştırmaya dayanması; kadim bilimin mutlak gerçekliği ve insanın kendisini bilmesini amaçlamasına karşılık pozitivist bilimin maddi gerçekliği açıklama ve insanın dış çevresini kontrole odaklanması, kadim bilimin din ve inanç sistemleriyle bağlantı kurabilmesine karşılık pozitivist bilimin bunu reddi) farkları üzerinde durulur.
    b) Pozitivist bilim anlayışının, insanlığın evren, dünya ve kendisine bakışında ne tür değişiklik ve kırılmalar meydana getirdiği teorik bilimden mühendislik temelli tekno-bilime geçişin sonuçları çerçevesinde ele alınır.
    c) Osmanlıların pozitivist bilim ve dünya tasavvuru ile tanışmasının, Avrupa devletleriyle girilen askerî ve ekonomik rekabet çerçevesinde açılan kurumlarda (Hendesehane ve Mühendishaneler, Mektep-i Harbiye, Tıbbiye, Mülkiye, diğer meslek okulları) aracılığıyla gerçekleşme nedenleri üzerinde durulur.
    d) Osmanlı Devleti’nde açılan yabancı (misyoner) ve azınlık okullarına değinilir.
    11.10.2. Modern dünyada Avrupa merkezli olarak gelişen ideolojilerin, birey ve toplumun dünyayı anlamlandırma arayışında dinin yerine geçtiğini değerlendirir.
    a) Batı modernliğinin, burjuva sınıfının entelektüel faaliyetlerde (bilim, eğitim, hukuk ve sanat) Katolik Kilisesi’nin tekelini kırma ve kendine yer açma çabası çerçevesinde bir sekülerleşme projesi olduğu belirtilir.
    b) Modern siyasi ideolojilerin (liberalizm, sosyalizm, Marksizm) temel görüşleri tanıtılarak sekülerizm ve pozitivizmle ilişkisi üzerinde durulur.
    ONBİRİNCİ ÜNİTE: SERMAYE VE EMEK
    11.11.1. Endüstriyel üretim tarzı ile Sanayi İnkılabı öncesindeki üretim tarzı arasındaki farkları açıklar.
    Endüstriyel üretim ile el emeğine dayalı zirai üretim ve zanaat üretimi arasındaki farklılıklar bağlamında çalışma ortamı, üretim aletleri, üretimin hızı ve miktarı, üretim organizasyonu ve çalışma disiplini gibi hususlar üzerinde durulur.
    11.11.2. Osmanlı’da tarıma dayalı ekonomiden endüstriyel üretime geçişte yaşanan zorluk ve engelleri açıklar.
    a) Devletin ve özel sektörün sanayileşme çabalarını engelleyen altyapısal problemleri (sermaye, bilim ve teknoloji, yetişmiş personel, uzun vadeli strateji vs. eksiklikleri) üzerinde durulur.
    b) Küresel kapitalist güçlerle rekabet kaynaklı zorluklar, gümrük ve ticaret anlaşmalarının sınırlayıcılığı, yerli üretim yerine ithalatın tercih edilmesi gibi dış kaynaklı faktörlerin rolü vurgulanır.
    11.11.3. Geç Osmanlı ve Cumhuriyet Türkiye’sinde devletin ekonomik hayat üzerindeki kontrolü ve belirleyici rolünü, ekonomik ve politik sebepleriyle analiz eder.
    a) 1856 sonrası süreçte kamu maliyesinde yaşanan borç krizleri ve bunların neticesinde kamu maliyesinin iflasa sürüklenerek Düyun-u Umumiye İdaresinin kurulmasında, kapitalist dünya ekonomisinin etkileri yanında devlet harcamalarının verimsizliği ve savaş harcamalarının artmasının etkileri üzerinde durulur.
    b) İttihat ve Terakki hükûmetlerinin Millî İktisat politikası çerçevesinde “millî burjuvazi” oluşturma gayretinin arkasında yatan politik ve ekonomik sebepler üzerinde durularak son dönem Osmanlı mali ve ticari hayatında gayrimüslimlerin ve yabancıların giderek artan payının merkezî idare tarafından değerlendirilme biçimi vurgulanır.
    ONİKİNCİ ÜNİTE: GÜNDELİK HAYAT VE POPÜLER KÜLTÜR
    11.12.1. Osmanlı Devletinin son dönem tarihindeki nüfus hareketlerinin siyasi, askerî ve ekonomik sebeplerini açıklar.
    a) İmparatorlukların ulus-devlete dönüşmesinin demografik hareketleri beraberinde getirmesinin sebepleri üzerinde durulur.
    b) Osmanlı Devleti’nin savaşlar ve siyasi anlaşmalar sonucunda toprak kaybetmesiyle Türk ve Müslüman ahalinin Anadolu’ya doğru zorunlu göçlerinin gerekçeleri ve sonuçları üzerinde durulur.
    11.12.2. Modern dünyada toplum yapısının kitleselleşmesi ile kapitalist ekonomi ve büyük mevcutlu ordu kurumlarının güçlenmesi arasındaki ilişkiyi sosyal sonuçları açısından değerlendirir.
    a) Kitle toplumu olgusu, bireylerin ve küçük toplulukların otantik hayat tarzları ve kültürlerini
    değiştirmek zorunda kalmasının sonuçları üzerinde durulur.
    b) Seri üretime dayalı endüstriyel kapitalist ekonominin büyük pazarlara ihtiyacının sosyal sonuçları, tüketim kalıplarının tek tipleştirilmesi ve büyük nüfuslu metropollerin ortaya çıkışına sebebiyet verdiği vurgulanır.
    c) Zorunlu askerliğe dayalı modern büyük mevcutlu ordunun, askerlik ve vatandaşlık eğitimi aracılığıyla toplum hayatı üzerindeki etkileri vurgulanır.
    11.12.3. Osmanlı Devleti’nde kamuoyu olgusunun gelişmesinde basın ve yayın organlarının rolünü açıklar.
    a) Modern dünyada kamuoyu kavramının sosyal bir gerçeklik hâline gelmesinde XIX. yüzyılda gazetenin ve diğer süreli yayınların rolüne değinilir.
    b) Modern Avrupa şehirlerindeki kamusal mekânlar (parklar, meydanlar, büyük bulvarlar vb.) klasik Osmanlı şehrindeki sosyal toplanma mekânları ile karşılaştırılarak aradaki farkların sebepleri üzerinde durulur.
    c) Kitle toplumunun bir kültür endüstrisini de ortaya çıkardığı, popüler kültür ve sanat ürünlerinin önceki dönemlerdeki kültür ve sanat ürünleri ile niteliksel karşılaştırılması üzerinden ele alınır.
    ç) Modern birey ve toplumun zaman tasavvurundaki değişim (iş zamanı – boş zaman) ve bunun eğlence hayatının nitelik ve niceliğinde yarattığı dönüşüm üzerinde durulur.
    11.12.4. Osmanlı idari coğrafyasını ve bu coğrafyada yaşayan farklı inanç ve kültürlere sahip toplulukları tanır.
    a) Osmanlı Avrupa’sında yer alan ülke ve vilayetler, Osmanlı Asya’sında yer alan vilayet ve sancaklar, Osmanlı Afrika’sında yer alan vilayet ve idari birimler, 1923 sonrası Osmanlı idari coğrafyası üzerinde kurulan ülkeler harita üzerinde gösterilerek tanıtılır.

    REKLAMS

    CEVAP VER

    Please enter your comment!
    İsminiz