18.Yüzyılda osmanlı devleti’ndeki değişim ve ıslahatlar

2
6892
article top
article inline

7.KONU

  1. Yüzyılda osmanlı devleti'ndeki değişim ve ıslahatlar

OSMANLI DEVLETİ'NDE DEĞIŞIM VE ISLAHATLAR

Osmanlı Devletinde Yönetim

  • Divan-ı Hümayun, Osmanlı devlet mekanizmasının temeliydi.
  • Divan-ı Hümayun'daki toplantılar padişah ve Kubbealtı vezirleri denilen devlet adamlarının katılımlarıyla yapılıyordu.
  • Fatih'ten itibaren padişahlar Divan-ı Hümayun başkanlığını fiilen veziriazamlara bıraktılar.
  • Sokullu Mehmet Paşa'dan itibaren de veziriazamlar devlet yönetiminde birinci derece etkili olmaya başladılar.
  • Divan-ı Hümayun toplantıları 16. yüzyıldan itibaren haftada dört güne, 17. yüzyıldan itibaren de haftada iki güne

Babı Ali'nin Oluşumu

  • yüzyıla gelindiğinde Divan-ı Hümayun toplantıları üç ayda bir yapılmaya başlandı ve önemini kaybetti. Kubbealtı vezirliği ve Divan-ı Hümayun kaldırıldı.
  • Kubbealtı vezirleri yerine vekiller heyeti oluşturuldu.
  • Devlet işlerinin görüşüldüğü toplantılar, veziriazamların ve sadrazamların oturduğu konaklarda yapılmaya başlandı.
  • Şeyhülislamlar da vekiller heyetine girerek yönetimde etkili oldular.
  • Veziriazam konakları, Babıali (yüksek kapı) adını alarak devlet yönetiminin merkezi haline geldi.
  • Veziriazam başkanlığında Babıali'de yapılan toplantılara, toplantının konusuna göre şeyhülislam, yeniçeri ağası, kadıasker, reisülküttab, defterdar, nişancı ve İstanbul kadısı katılırlardı.
  • Mahmut döneminde divan toplantıları haftanın bir günü şeyhülislam konağ'ında, bir günü de veziriazam konağında olmak üzere haftada iki kere toplanacak şekilde düzenlendi.
  • yüzyılda Babıalrnin yapısı yeniden düzenlendi. Veziriazamlık başvekâlete dönüştürüldü.
  • Hariciye, Mülkiye ve Maliye Nazırlığı gibi nazırlıklar kurularak bugünkü bakanlar kurulunun temeli atıldı.

Reisülküttâb

  • yüzyılda Babıali'nin yönetimde etli hale gelmesiyle Nişancı'ya bağlı olarak çalışan Reisülküttab'ın önemi artmıştır.
  • Devletlerarası ilişkilerde diplomasinin öneminin artmasıyla Reisülküttab, devletin dış ilişkilerini yürütmeye başlamıştır.
  • Daha sonra bu makam, Dışişleri Bakanlığı'na dönüştürülmüştür.

Taşra Teşkilatı

  • yüzyılda tımar sisteminin bozulması Osmanlı Devleti'nde pek çok aksaklığın yaşanmasına neden oldu.
  • yüzyıla kadar devlet vergilen toplanması işini açık adıma ile mültezim denen kişilere kiralıyordu.
  • Bu yüzyıldan itibaren bu uygulamadan vazgeçilerek vergi kaynaklarının hayat boyu kiralandığı malikâne sistemine geçilmiştir. Ancak, Istanbul'da oturan malikâne sahipleri, malikânelerini mültezimler yolu ile idare etmeye başladılar.
  • Mültezimler, bu topraklara yerleşmiş olan ayanlardı.
  • Mültezimler, zamanlar bu toprakları ellerine geçirdiler. Daha sonra, mütesellimlik, voyvodalık ve muhassıllık gibi görevlerle yönetimde ve orduda etkili duruma geldiler.

İkyanlık

  • Osmanlı Devleti'nde şehirlerde ve taşrada yaşayan zengin ve itibarlı zümreye âyan ve eşraf denilirdi.
  • Ayanlar vergilerin belirlenmesi ve toplanmasında görevlilere yardımcı olurdu.
  • yüzyılda güçlenen ayanlar, savaşlarda devlete para ve asker yardımında da bulundular.
  • Ayanlar, Rumeli, Anadolu ve Arap eyaletlerinde hanedanlık kurmuşlardı.
  • Devlet tarafından ayanıvilayet olarak tanındılar.
  • Kendi aralarındaki mücadeleler ve halk üzerinde kurdukları baskıdan ötürü 1786 yılında güçleri kırıldıysa da 1787 Osmanlı-Rus ve Avusturya Savaşları'nda yardımlarına ihtiyaç duyuldu.
  • 1808 yılında II. Mahmut, ayanlarla yaptığı Senedi İttifalda onları resmen tanımış oldu.
  • ikyanların siyasi ve toplumsal hayattaki etkisi Tanzimat dönemine kadar devam etti.

Bozulan Ekonomi ve Alınan Tedbirler

  • Devletin uzun süren savaşlara girmesi ve bu savaşlarda yenilgiler alması ekonomiyi iyice sarstı.
  • Devlet, esham adıyla iç borçlanma yoluna gitti. 1775 yılında bir nevi hazine bonosu sayılabilecek esham uygulaması, pay ve gelir ortaklığına dayanıyordu.
  • Esham uygulaması, kağıt paraya geçişin ilk aşaması sayılabilir.
  • Devlet bütçe açığını kapatmak için yeni vergiler koydu.
  1. YÜZYIL ISLAHATLARININ AMACI VE ÖZELLIKLERI
  2. Yüzyıl Islahatları

Kültürel ve Ekonomik Islahatlar

  • 1727'de ilk Türk matbaası kuruldu.
  • Kütüphaneler açıldı.
  • Avrupa'dan kitaplar tercüme edildi.
  • Avrupa'ya öğrenci gönderildi.
  • Kumaş ve kağıt fabrikaları kuruldu.
  • Istanbul'da çiçek aşısı yapıldı.
  • Mimaride barok ve rokoko tarzı yaygınlaştı.
  • Devlet, esham adıyla iç borçlanmaya gidildi.

Askeri Islahatlar

  • Avrupa'dan askeri ve teknolojik alanda danışmanlar getirildi.
  • Mühendishânei Berri Hümâyun ve Mühendishânei Bahri Hümâyun okulları açıldı.
  • Askeri alanda Sürat Topçuları ocağı ve Humbaracı Ocağı açıldı.
  • Nizam-ı Cedit Ordusu

İdâri Islahatlar

  • Divan-ı Hümâyun ve Kubbealtı vezirliği kaldırıldı.
  • Avrupa'da geçici ve daimi vezirlikler kuruldu.
  • Sadrazam konağı, Bab-ı Ali adıyla önem kazandı.
  • Şeyhülislam divana alındı.
  • Reisülüküttab ve kalemiye etkin hale getirildi.
  • Taşra teşkilatında tımar sistemi bozuldu.
  • Ayanlık ve malikane sistemi önem kazandı.

Islahatların Başarısız Olma Sebepleri / Yaşanan Olumsuzluklar

  • Islahatlar, padişah ve bazı devlet adamlarınca yürütüldü.
  • Islahatların gerekliliği halka yeterince anlatılamadı.
  • Yöneticilerin bir kısmının eğlenceye yönelmesi
  • Savaşlarda elde edilen başarısızlıklar
  • Islahatlardan rahatsız olana çevrelerin ve dış devletlerin halkı kışkırtmaları
  • Patrona Halil ve Kabakçı Mustafa isyanlarının çıkması
  1. Yüzyıl Islahatlarının Osmanlı Toplumu ve Kültürüne Etkileri
  • Batı kültürü Osmanlı yöneticileri arasında yaygınlaştı.
  • Avrupa tarzında giyinmek, eğlenceler düzenlemek ve yaşam tarzını benimsemek moda oldu.
  • yüzyılda Avrupa'yla kurulan siyasi ve askeri ilişkiler Osmanlı toplumunu etkilemeye başladı.
  • Avrupa'dan getirilen danışmanlar aracılığıyla Batı kültürü özellikle devlet yöneticileri arasında hızla yayıldı.
  • Avrupa'ya gönderilen öğrenciler Batı kültürünü Osmanlı toplumuna taşıdılar.
  • Aynı dönemde Avrupa'da özellikle Fransız kadınlar arasında Osmanlı modası yaygınlaştı.
  • Minyatür ve şiir alanında önemli gelişmeler oldu.
  • Levni minyatürleriyle, Şeyh Galip ve Nedim şiirleriyle tanındı.

Islahatlar ve Osmanlı Eğitim Sistemi

  • yüzyılda Avrupa'dan askeri alanda eğitimci ve danışman getirildi.
  • Matbaanın yaygınlaştırıldı.
  • Avrupa'ya öğrenci gönderildi.
  • Yabancı eserler Türkçeye çevrildi.
  1. Yüzyılda Islahatlar ve Osmanlı Sanatı
  • yüzyıldan sonra Osmanlı sanatı ve mimarisi üzerinde Avrupa'nın etkisi görüldü.
  • Klasik Osmanlı mimarisinin yerini Batı'dan gelen rokoko ve barok tarzı mimari almıştır.
  • Nuru Osmaniye Külliyesi, Laleli Külliyesi, Beylerbeyi Camii, Doğu Bayezit İshak Paşa Sarayı, Koca Ragıp Paşa ve Murat Molla Kütüphaneleri yeni mimari anlayışının özelliklerini taşır.
  • Yüzyılda Türk müziği de Avrupa'yı etkilemiştir. Avrupa mehteri tanımıştır.
  • Mozart ve Beethoven eserlerinde Türk müziğin' kullanmışlardır.

 

REKLAMS

2 YORUMLAR

  1. Kelime yanlışlıkları biraz var. Bazı cümlelerin başı yok. Eksik harfler yanlış harfler kullanımı da var. Gene de bilgiler için teşekkür ederim.

CEVAP VER

Please enter your comment!
İsminiz