Button Text! Submit original article and get paid. Find out More

10.Sınıf Tarih Ders kitabı MEB yayınları 5. Ünite Cevapları

10.Sınıf Tarih Ders kitabı MEB yayınları 5. Ünite Cevapları

10.Sınıf Tarih Ders kitabı MEB yayınları Cevapları sayfa 122

• Fatih
• Feth-i Mübin
• Yavuz
• Kanuni
• Kapitülasyon
• İmtiyaz
• Preveze Savaşı
• Coğrafi Keşifler
• Hilafet-i Ulyâ
• Protestan

1. II. Mehmet, İstanbul’u fethetmek için ne gibi hazırlıklar yapmıştır?
2. I. Süleyman Dönemi’nde Osmanlı Devleti’nin gücünün zirvesine çıkmasının nedenleri nelerdir?
3. XVI. yüzyıllarda Osmanlı Devleti hangi devletlerle mücadele etmiştir?
4. Kızılelma Ülküsü’nün Türk siyasi tarihine etkileri nelerdir?

10.Sınıf Tarih Ders kitabı MEB yayınları Cevapları sayfa 123

Osmanlı Devleti’nin İstanbul’un Fethi’nden önceki Batı siyasetinin genel özellikleri nelerdir?

10.Sınıf Tarih Ders kitabı MEB yayınları Cevapları sayfa 124

“Dünya tek bir devlet olsaydı, başşehri İstanbul olurdu.” Napoleon
Napoleon’un bu düşüncesinin sebepleri neler olabilir?

Pedro, İstanbul’u diğer önemli Avrupa şehirleriyle kıyaslamanın
büyük yanlışlık olacağını hangi gerekçelerle söylemiş olabilir?

10.Sınıf Tarih Ders kitabı MEB yayınları Cevapları sayfa 125

İstanbul’un tarihte birçok kez kuşatılmasına rağmen bu kuşatmaların başarısız olması, şehrin hangi özelliklerinden kaynaklanmaktadır?

10.Sınıf Tarih Ders kitabı MEB yayınları Cevapları sayfa 129

İstanbul’un fethine “Feth-i Mübin” denmesinin nedenini araştırarak
bulduğunuz sonuçları sınıfta arkadaşlarınızla paylaşınız.

 

10.Sınıf Tarih Ders kitabı MEB yayınları Cevapları sayfa 130
Fatih’in, merkezî otoriteyi güçlendirmek istemesinde İstanbul’un
Fethi’nin etkileri neler olabilir?

10.Sınıf Tarih Ders kitabı MEB yayınları Cevapları sayfa 131

Otranto Fethi’nin amaçları neler olabilir?

10.Sınıf Tarih Ders kitabı MEB yayınları Cevapları sayfa 132

Cem Sultan’ın vefatı Osmanlı Devleti’nin Avrupa ile ilişkilerinde
ne gibi değişikliklere yol açmıştır?

10.Sınıf Tarih Ders kitabı MEB yayınları Cevapları sayfa 133

Yavuz Sultan Selim Dönemi’nde, Osmanlı Devleti’nin Doğu’ya yönelik siyaset izlemesinin amaçları nelerdir?

10.Sınıf Tarih Ders kitabı MEB yayınları Cevapları sayfa 135

Yavuz’un, Safevi Devleti üzerine kararlı bir şekilde gitmesinin sebepleri nelerdir?

10.Sınıf Tarih Ders kitabı MEB yayınları Cevapları sayfa 138

Padişahların halife unvanını almaları, Osmanlı siyasi hayatında
ne gibi değişikliklere neden olmuştur?

10.Sınıf Tarih Ders kitabı MEB yayınları Cevapları sayfa 139

Osmanlı Devleti’nin Habsburg İmparatorluğu’na karşı Fransa’ya
destek vermesinin amaçları neler olabilir?

10.Sınıf Tarih Ders kitabı MEB yayınları Cevapları sayfa 141

Daha önceki padişahlar da kanun yaptığı hâlde I. Süleyman’a
niçin Kanuni denmiştir?

10.Sınıf Tarih Ders kitabı MEB yayınları Cevapları sayfa 142

Martin Luther’in başlattığı Protestanlık hareketinin, Osmanlı Devleti’nin Avrupa’daki ilerleyişi üzerindeki etkileri nelerdir?

10.Sınıf Tarih Ders kitabı MEB yayınları Cevapları sayfa 143

Fransuva’nın Kanuni’den yardım istemesinin gerekçeleri nelerdir?

10.Sınıf Tarih Ders kitabı MEB yayınları Cevapları sayfa 145

Avusturya arşidükünün protokolde Osmanlı sadrazamına eşit
sayılması ne anlama gelmektedir?


10.Sınıf Tarih Ders kitabı MEB yayınları Cevapları sayfa 150

“Fransa’da 1480 ile 1609 yılları arasında Osmanlı Devleti’yle ilgili
80’den fazla kitap yazılmıştır. İngiltere’de tüccar ve seyyahların
Osmanlılarla ilgili hatıratları yayımlanmıştır. XVI. yüzyılda bir
gazete ise Almanlara, Türkleri tanıtmıştır. Avrupa’da bu yüzyılda
Türklerle ilgili çıkan kısa haberlerin 2460 nüshasından 100 tanesi
Almanya’da çıkmıştır.”;
XVI. yüzyılda Avrupa’da Türklere karşı ilginin artmasının sebepleri
neler olabilir?

Venedik ve Cenevizlilerin, papanın çağrılarını dikkate almamasının
nedenleri neler olabilir?


10.Sınıf Tarih Ders kitabı MEB yayınları Cevapları sayfa 152

Osmanlı Devleti’nin XVI. yüzyılda izlediği dış siyasetin uzun vadede
etkileri neler olabilir?

10.Sınıf Tarih Ders kitabı MEB yayınları Cevapları sayfa 153

Osmanlı Devleti’nin Avrupa’daki millî devletleri desteklemesinin
amaçları neler olabilir?

10.Sınıf Tarih Ders kitabı MEB yayınları Cevapları sayfa 154

Kanuni’nin donanma için büyük bir harcama yapmasının gerekçeleri
nelerdir?

10.Sınıf Tarih Ders kitabı MEB yayınları Cevapları sayfa 155

İspanya’daki Müslüman ve Yahudilere yardım edilmesi, Osmanlı
Devleti’nin hangi özelliğini ortaya koymaktadır?

10.Sınıf Tarih Ders kitabı MEB yayınları Cevapları sayfa 156

Aynı dönemde Osmanlı Devleti, sınırları içerisindeki gayrimüslimlere
nasıl davranıyordu?

10.Sınıf Tarih Ders kitabı MEB yayınları Cevapları sayfa 157

XV ve XVI. yüzyıllarda Osmanlı Devleti dünya gücü hâline gelirken
stratejik rakiplerine karşı uyguladığı politikalar nelerdir?

10.Sınıf Tarih Ders kitabı MEB yayınları Cevapları sayfa 159

Coğrafi Keşifler’de ekonominin ön plana çıkmasının nedenleri neler olabilir?

10.Sınıf Tarih Ders kitabı MEB yayınları Cevapları sayfa 160

Coğrafi Keşifler’in Osmanlı Devleti’ne etkilerini araştırarak sonuçları
sınıf panosunda sergileyiniz.

10.Sınıf Tarih Ders kitabı MEB yayınları Cevapları sayfa 163

Aşağıdaki terimleri birer cümleyle açıklayınız.

Fetih :
Büyük Türk :
Kayser-i Rum :

Aşağıdaki soruları cevaplayınız.

1. Osmanlı Devleti’nin Mohaç Savaşı’nı kazanmasında etkili olan askerî taktikler nelerdir?
2. Mısır Seferi’nin sonuçları nelerdir?
3. Preveze Deniz Savaşı’nın önemi nedir?
4. Osmanlı Devleti’nin, Avrupalı devletlere kapitülasyon vermesinin nedenleri nelerdir?

Aşağıdaki çoktan seçmeli soruları cevaplayınız.
1. Köklü ailelerin iktidarı paylaşma dönemine
son veren Fatih Sultan Mehmet,
vezîriâzamlık ve yeniçeri ağalığı gibi kurumlara,
kendine bağlı kişileri getirmiştir.
Bu uygulamalarla aşağıdakilerden hangisine
ulaşılmak istenmiştir?
A) Saltanat mücadelelerine son vermek
B) Yetenekli kişileri göreve getirmek
C) Merkezî otoriteyi güçlendirmek
D) Devlete yeni müesseseler
kazandırmak
E) İdari ve askerî yetkileri belirlemek
2. Ceneviz, Venedik, Fransa ve İngiltere gibi
devletlere kapitülasyonlar verilmesinde;
I. Avrupa Hristiyan birliğini parçalamak,
II. Akdeniz ticaretini canlandırmak,
III. Batı’daki fetihleri kolaylaştırmak
durumlarından hangileri etkili olmuştur?
A) Yalnız I B) Yalnız II
C) I ve III D) II ve III
E) I, II ve III
3. Osmanlı Devleti’nin XV ve XVI. yüzyıllarda
Avrupa’ya karşı;
I. Ortodoks ve Protestanlığın himaye
edilmesi,
II. millî monarşilerin desteklenmesi,
III. Afrika’daki Müslümanlara yardım
edilmesi
politikalarından hangilerini uyguladığı
söylenebilir?
A) Yalnız I B) Yalnız II
C) I ve II D) II ve III
E) I, II ve III
4. İngiltere Kraliçesi I. Elizabeth, XVI. yüzyılda
İspanyol tehlikesi karşısında “Büyük
Türk” ile ittifak arayışındaydı. Osmanlıların
1538 Korfu Seferi gerçekte İtalya’nın
fethi için planlanmıştı.
Buna göre I.Elizabeth’in ittifak arayışında
olduğu “Büyük Türk” hangi Osmanlı
padişahıdır?
A) II. Mehmet B) I. Selim
C) II. Bayezid D) I. Süleyman
E) III. Murad

 

10.Sınıf Tarih Ders kitabı MEB yayınları Cevapları sayfa 164

Zigetvar’daki Büyük Türk
Kanuni’nin İstanbul’daki türbesi halka açılırken onun başka bir yerdeki, Macaristan serhadlerinde
bir vakitler yapılıp da yüz yirmi sene kadar mevcut kalmış olan türbesini hatırlamamak
mümkün değildir.
Malumdur ki Kanuni Sultan Süleyman’ın son seferi Zigetvar Seferi’dir. 1566’da Avusturya’ya
karşı yaptığı bu son sefer sırasında Kanuni, 72 yaşında vefat etmiştir. Ölümü, halefi
Şehzade Selim’in Manisa’dan gelerek Belgrad’a gidişine ve saltanat cülusuna kadar 83
gün gizlenmiştir.
Bu müddet zarfında vefat eden sultanın ahşası çıkarılarak otağı hümayunun bulunduğu
yere defnedilmiş, cesedi ise İstanbul’a getirilmişti. Birkaç sene sonra Budin beylerbeyi tarafından
Zigetvar’da, Kanuni için mermerden bir türbe yaptırılmıştır.
Osmanlı Türklerinin Macaristan’da yaptıkları güzel ve yüksek kıymetteki sanat eserleri
arasında Kanuni’nin Türbesi maddi ve manevi bakımdan son derece önemlidir. Bu türbe
bir asırdan fazla bir zaman Macaristan’a giden bütün Türklerin ziyaretgâhı olmuştur. Hatta
o civardaki Hristiyanlar bile türbeyi ziyaret etmiştir. Macaristan’a gelen ordular evvala bu
türbeye uğrar, tıpkı Kosova’da Murad Hüdavendigar’ın şehit olduğu yerde olduğu gibi zafer
duaları ve münacat yapıldıktan sonra yollarına devam ederlerdi.
1693’te Viyana Harp Meclisi, türbenin tamamen yıktırıldığı haberini aldı. Herrliches Gebaü
(Herlihis Gıbavü), “Bu muhteşem binayı barbarca yıktırmak ne ayıb, bunun sade mermer
taşları binlerce lira kıymetinde idi.” diye yazıyordu. Kanuni Sultan Süleyman’ın muhteşem
türbesi, bu büyük Osmanlı sanat abidesi, Macaristan’da bulunan pek çok Türk eserinin
akıbetine uğramaktan kurtulamamıştı.
Kanuni’nin Zigetvar’daki türbesinin ortaya çıkarılması için 2012 yılında TİKA (Türk İşbirliği
ve Koordinasyon Ajansı) tarafından başlatılan kazı çalışmaları “Kanuni Türbesi Projesi” adı
ile devam etmektedir (Gökbilgin, 1950, s.144-145; www.bik.gov.tr, 2017’den düzenlenmiştir).
Ç
Aşağıdaki soruları yukarıdaki metinden hareketle cevaplayınız.
1. Kanuni Sultan Süleyman’ın cenazesinin 83 gün boyunca defnedilmemesinin sebepleri
neler olabilir?
2. TİKA tarafından başlatılan Kanuni Türbe Projesi’nin amaçları nelerdir?
3. Kanuni’nin 72 yaşında Zigetvar Seferi’ne çıkması hangi kişisel özelliklerini yansıtmaktadır?
4. Herrliches Gebaü, Kanuni Sultan Süleyman Türbesi’nin yıkılmasına niçin karşı çıkmıştır?
5. “Ahşa” ne demektir?
6. TİKA’da çalışan bir görevli olsanız, hangi kültürel mirasın ortaya çıkarılması için bir
proje hazırlardınız? Neden?
7. Hazırladığınız projenin ismi ne olurdu?
8. Aşağıdakilerden hangisi Macaristan’a gelen orduların evvela Kanuni Türbesi’ne uğramasının
nedenlerinden biri olamaz?
A) Kanuni’nin tarihin önemli hükümdarlarından biri olması
B) 72 yaşında bile fetih arzusunda olan büyük bir komutan olması
C) Onun zaferlerinin askerlere ilham vermesi
D) Devletin ikinci kurucusu olarak kabul edilmesi
E) Ülkesini adaletle yönetmesi

 

10.Sınıf Tarih Ders kitabı MEB yayınları Cevapları sayfa 165

Yavuz Sultan Selim
Sert ve mücadeleci olduğu için “Yavuz” unvanıyla anılan I.
Selim (Görsel 5.56), bütün sertliğine rağmen kadirşinas bir insandı. Devlet adamlarının seçiminde titizlik göstermiş
ve yeni kanunlar düzenlemiştir. Manisa Sancakbeyi olan
oğlu Şehzade Süleyman’a bir siyasetname göndermiştir.
Yavuz matematik, felsefe, edebiyat, Doğu dilleri ve İslami
bilimleri tahsil etmiş, âlim ve şair bir padişahtır. Bilim adamlarına
büyük değer vermiş, onları meclisinde bulundurmuştur.
Devlet adamlarının söylemeye cesaret edemedikleri  konuları bilim adamları korkmadan ona söyleyebilmiştir. Yavuz, Mısır Seferi’ne
katılan İbn-i Kemal’e yolda tercümeler yaptırarak menzillerde parça parça okumuştur.
Mısır’dan İstanbul’a dönüş yolculuğunda İbn-i Kemal’in atının ayağından sıçrayan çamurlar
padişahın kaftanını kirletince Yavuz, çamurlu kaftanın ölümünden sonra sandukasının
üzerine örtülmesini vasiyet etmiştir. Mısır’da bulunduğu sırada Yavuz’a, Piri Reis Haritası
takdim edilmiş ve Yavuz da Piri Reis’in dünya haritasını yanından ayırmamıştır (Gökdoğan,
2001, s.189-191’den düzenlenmiştir).

Aşağıdaki soruları yukarıdaki metinden hareketle cevaplayınız.
1. Yavuz, devlet adamlarının seçiminde niçin titizlik göstermiş olabilir?
2. Şehzade Süleyman’a gönderilen siyasetname hangi konuları içermektedir?
3. “Kadirşinas” ne demektir?
4. Yavuz’un ölümünden sonra çamurlu kaftanının sandukasının üzerine örtülmesini vasiyet
etmesinin nedenleri nelerdir?
5. Piri Reis’in Dünya Haritası’nı yanından ayırmamasının gerekçeleri neler olabilir?
6. Yavuz’un, sefer sırasında bile kitap okumasının nedenleri neler olabilir?

Ticaret ve Strateji
1625’te Ömer Talib isimli bir Osmanlı aydınının değerlendirmesi şu şekildeydi:
“Şimdi Avrupalılar bütün dünyayı tanımayı öğrendi. Gemilerini her yere gönderiyor ve
önemli limanları ele geçiriyor. Eskiden Hindistan ve Çin malları Süveyş’e gelir ve Müslümanlar tarafından tüm dünyaya dağıtılırdı. Fakat şimdi bu mallar Portekiz, Flemenk ve
İngiliz gemileriyle Frengistan’a taşınıyor ve oradan bütün dünyaya dağılıyor. Kendilerinin
ihtiyaç duymadığı şeyleri İstanbul’a ve diğer İslam ülkelerine getiriyor ve fiyatlarının beş
katı fazlasına satıp çok para kazanıyor. Bu nedenle İslam ülkelerinde altın ve gümüş azalmaktadır.
Osmanlı, Yemen kıyılarını ve oradan geçen ticareti ele geçirmelidir. Aksi hâlde
Avrupalılar İslam ülkelerine hükmedecektir.” (Küçükkalay, 2001, s.208’den düzenlenmiştir.

Aşağıdaki soruları yukarıdaki metinden hareketle cevaplayınız.

1. “Avrupalılar bütün dünyayı öğrendi.” cümlesiyle hangi olaydan söz edilmiş olabilir?
2. Süveyş günümüzde hangi devletin sınırları içindedir?
3. İlk çağlardan itibaren kullanılan ticaret yollarına örnekler veriniz.
4. Ömer Talib, değerlendirmesinde hangi ticaret yolundan bahsetmektedir?
5. “Aydın” ifadesi hangi anlama gelmektedir?
6. Osmanlı Devleti, Yemen kıyılarını niçin ele geçirmelidir?
7. İslam ülkelerinde altın ve gümüşün azalmasının siyasi ve ekonomik etkileri neler olabilir?

Leave a Reply