Button Text! Submit original article and get paid. Find out More

10.Sınıf Tarih Ders kitabı MEB yayınları 6. Ünite Cevapları

10.Sınıf Tarih Ders kitabı MEB yayınları 6. Ünite Cevapları

10.Sınıf Tarih Ders kitabı MEB yayınları Cevapları sayfa 168

• Birun
• Enderun
• Harem
• Kazasker
• Müsadere Sistemi
• Hanedan
• Kanunname
• Siyasetname

1. Topkapı Sarayı’nın Genel Ağ sayfasını ziyaret ediniz.
2. Osmanlı Devlet yönetimde yer alan Divân-ı Hümâyun’a benzer
kurullara diğer devletlerden örnekler veriniz.
3. Siyasetname tarzında yazılmış önemli eserler hangileridir?

10.Sınıf Tarih Ders kitabı MEB yayınları Cevapları sayfa 169

Evliya Çelebi’nin, Topkapı Sarayı’nı bir şehir olarak ifade etmesinin
sebepleri neler olabilir?

10.Sınıf Tarih Ders kitabı MEB yayınları Cevapları sayfa 170

Enderun’daki Hırka-i Saadet Dairesi’nde hangi kutsal emanetler
bulunmaktadır? Araştırma sonuçlarını bir slayt hâlinde arkadaşlarınızla
paylaşınız.

10.Sınıf Tarih Ders kitabı MEB yayınları Cevapları sayfa 174

Günümüzde haremle ilgili ortaya atılan asılsız iddiaların nedenleri neler olabilir?

Türklerde belirli bir veraset sisteminin olmamasının Türk tarihine etkileri nelerdir?

10.Sınıf Tarih Ders kitabı MEB yayınları Cevapları sayfa 175

Osmanlı Devleti’nin diğer Türk devletlerine göre daha uzun ömürlü olmasının sebepleri neler olabilir?

Padişahlar, merkezî otoriteyi güçlü tutmakla neleri amaçlamış olabilir?

10.Sınıf Tarih Ders kitabı MEB yayınları Cevapları sayfa 177

Osmanlı Devleti’nin merkezî otoritesini güçlendirmesinde müsadere
sisteminin etkileri nelerdir?

10.Sınıf Tarih Ders kitabı MEB yayınları Cevapları sayfa 178

“Sultan elinde terazi tutan kimseye benzer.” ifadesi hangi anlama
gelmektedir?

10.Sınıf Tarih Ders kitabı MEB yayınları Cevapları sayfa 181

Aşağıdaki terimleri birer cümleyle açıklayınız.

Vezîriâzam :
Kaptanıderya :
Kanunname-i Ali Osman

 

Aşağıdaki soruları cevaplayınız.
1. Topkapı Sarayı’nın bölümleri arasında geçişleri sağlayan kapılar hangileridir?
2. Haremdeki kadınlar hangi derslerin eğitimini almıştır?
3. Müsadere sisteminin devlet yönetimi için faydaları neler olmuştur?
4. Şehzadelerin sancağa çıkmasının devlet yönetimindeki faydaları nelerdir?
5. Fatih Dönemi’nde merkezî otoriteyi güçlendirmek için yapılan çalışmalar nelerdir?

Aşağıdaki çoktan seçmeli soruları cevaplayınız.

1. Aşağıdaki yargılardan hangisi Osmanlı sarayları için söylenemez?
A) Padişahın devleti yönettiği yerdir.
B) İlk saray Bursa’da yaptırılmıştır.
C) I. Murad, Edirne Sarayı’nı inşa ettirmiştir.
D) Avrupa saray mimarisi gibi ölçüler
açısından anıtsaldır.
E) Topkapı Sarayı, sosyal devlet anlayışını
yansıtır.
2. Haksız yollarla servet edinenlerin mallarına
devlet tarafından el konulmasına
müsadere usulü denir.
Osmanlı Devleti bu uygulamayla;
I. merkezi otoriteyi güçlendirme,
II. hazineye gelir getirme,
III. devlet memurlarına dürüst davranmalarını
sağlama
durumlarından hangilerini amaçlamış
olabilir?
A) Yanız I B) Yalnız II C) I ve III
D) II ve III E) I, II ve III
3. Fatih’in, İstanbul’da büyük bir imar ve kalkınma
projesi başlatmasında;
I. sosyal devlet anlayışını yansıtma,
II. İstanbul’u dünyanın merkezi durumuna
getirme,
III. şehir kültürünün oluşumuna örnek
olma
durumlarından hangileri etkili olmuştur?
A) Yanız I B) Yalnız II C) I ve III
D) II ve III E) I, II ve III
4. Osmanlı Devleti’nde merkezî otoritenin
güçlendirilmesi ve istikrarın sağlanması
için bazı uygulamalara gidilmiştir.
Aşağıdakilerden hangisi bu uygulamalardan
biri değildir?
A) “Devletin toprakları padişahındır.” anlayışının
getirilmesi
B) Müsadere usulünün uygulanması
C) Divân-ı Hümâyun toplantılarına vezîriâzamların
başkanlık etmesi
D) Haremden evlenme usulünün uygulanması
E) Şehzadelerin sancaklara vali olarak
gönderilmesi

10.Sınıf Tarih Ders kitabı MEB yayınları Cevapları sayfa 182

İhmal Edilmeyecek Önemli Bir Ziyaret
Osmanlı padişahlarına yüzyıllar boyunca muhteşem bir ikametgâh olan bu saray, Cumhuriyet’in
ilanı üzerine, içinde paha biçilmez hazinelerin teşhir edildiği, millî tarihimizin
bediaları bulunan bir müze olmuştur.
İstanbul’da oturup da Topkapı Sarayı Müzesi’ni gezip görmeyenler, gözlerini eşsiz bir güzellikten
ve ihtişamdan mahrum ettiklerini bilmelidirler. İstanbul’a taşradan misafir gelenler
de bilsinler ki büyük şehrimizde ilk ve dikkatle gezilecek yer Topkapı Sarayı Müzesi’dir.
Topkapı Sarayı’nda geçecek üç, dört saat, bizi beş asırlık bir tarihin havası içinde yaşatacaktır.
Hiçbir müze üç, dört saat içinde göze bu kadar çeşitli güzelliği ve vak’alar panoramasını
arz edemez.
Evvela, dünyanın en güzel bir köşesinde kurulmuş bir saraydır. Sonra asırlar boyunca Türk
yapı sanatının bir saray bünyesi içinde toplanmış nefis binalar koleksiyonudur.
Koca bir devletin mukadderatına hâkim olmuş bir hanedanın aile efradının şahsi yadigârları,
padişahların esvapları, kavukları, kılıçları, hançerleri, şehzadelerin esvapları, beşikleri,
sultanların süs eşyaları… Üzerinde padişahları taşımış atların eğer takımları, içinde sultanları
gezdirmiş saray arabaları…
Sonra bir imparatorluk hazinesinin göz kamaştıran serveti, elmas, zümrüt, yakut, altın ve
gümüşün parlaklığıyla dolmuş salonlar…
Sonra altın ve değerli taşlarla süslenmiş tahtlar… En güzel ve en kıymetli Türk, Avrupa,
Japonya ve Çin porselenleri…
Eşi yeryüzünde bulunmayan minyatürlerden, yazı ve cilt şaheserlerinden, tek nüsha, çok
değerli, kitaplardan oluşan harikulade kıymetli bir kütüphane bulunmaktadır.
Topkapı Sarayı, 2016 yılı müze istatistik verilerine göre Konya Mevlana Müzesi’nden sonra
en çok ziyaret edilen müzemizdir (Koçu, 1960, s.5-6’dan düzenlenmiştir).
Ç
Aşağıdaki soruları metinden hareketle cevaplayınız.
1. İstanbul’a misafir gelenlerin ilk ve dikkatle gezmesi gereken yer niçin Topkapı Sarayı
Müzesi’dir?
2. Topkapı Sarayı Müzesi’nin diğer müzelerden farklılıkları nelerdir?
3. Topkapı Sarayı Müzesi ziyaretinin ihmal edilmeyecek kadar önemli olmasının nedenleri
neler olabilir?
4. Bedia ne demektir?
5. Topkapı Sarayı Müzesi’nde neler bulunmaktadır?
6. Topkapı Sarayı Müzesi’nde kıymetli bir kütüphanenin bulunmasının önemi nedir?
7. Sizce, 2016 yılı verilerine göre Topkapı Sarayı Müzesi’nden sonra en çok ziyaret edilen
müzemiz hangisidir?
8. Aşağıdakilerden hangisi Topkapı Sarayı için doğru bir ifade değildir?
A) Dünyanın en güzel köşesinde kurulmuş bir saraydır.
B) Osmanlı tarihi boyunca devletin yönetildiği yerdir.
C) Türk yapı sanatının güzel bir koleksiyonudur.
D) Koca bir hanedanın aile efradının şahsi yadigârıdır.
E) Bir imparatorluk hazinesinin göz kamaştıran servetinin bulunduğu yerdir.

10.Sınıf Tarih Ders kitabı MEB yayınları Cevapları sayfa 183

500. Yılında Kutsal Emanetler
Yavuz Sultan Selim’in 1517 yılında Mısır’ı fethetmesiyle Osmanlılara intikal eden ve günümüzde
Topkapı Sarayı Müzesi’nde muhafaza edilen Kutsal Emanetler; 500 yıl boyunca
büyük bir hürmet ve itina ile korunmuştur. Müstesna bir dinî merasimle Yavuz Sultan Selim’e
takdim edilen Kutsal Emanetler, Cihan Ordusu’nun bekçiliğinde Kur’an-ı Kerim okunarak
İstanbul’a getirilmiş öncelikle Topkapı Sarayı’nın Harem, Hazine gibi bölümlerinde korunmuş
daha sonra ise, bugün olduğu gibi Hırka-i Saadet Dairesi’ne yerleştirilmiştir.
Halen Hırka-i Saadet bölümünde teşhir edilen Hz. Muhammed’in hırkası, sakalı, Uhud
Savaşı’nda kırılan dişinin saklandığı mahfaza, ayak izi, mektupları, oku ve kılıcı, su içtiği
kabı, Hz. İbrahim’in tenceresi, Hz. Musa’nın asası, Hz. Davud, Hz. Ali, Hz. Ebubekir ve Hz.
Ömer’in kılıcı, Hz. Yusuf’un cübbesi, Hz. Fatma’ya ait gömlek, hırka, seccade ve sandık gibi
yüzlerce emanet ile Mescid-i Aksa’nın Kabartması gibi eserler de Osmanlı sultanlarının
Kutsal Emanetlere verdikleri değerin göstergesidir. 500 yıl boyunca kutsal emanetlere ev
sahipliği yapan İstanbul, geçmişte olduğu gibi günümüzde de tüm dünyanın önemli bir
merkezi konumundadır (Aydın, 2002, s.887-895; www.aa.com.tr, 2017’den düzenlenmiştir).

Aşağıdaki soruları metinden hareketle cevaplayınız.

1. Kutsal Emanetler Topkapı Sarayı’nın hangi bölümünde yer almaktadır?
2. “İntikal” ne demektir?
3. Osmanlı sultanlarının Kutsal Emanetlere değer vermesinin nedenleri neler olabilir?
4. “Cihan Ordusu” ifadesi hangi anlamlara gelmektedir?

Padişahların Halkla İletişimi
Padişahların halkla temas ettikleri başlıca tören, onların taç giymeleri sayılan kılıç olayıdır.
Eyüp Sultan’da ya hanedanın mensup olduğu Mevlevî şeyhleri tarafından ya da nakibül’eşraf
tarafından kuşatılan kılıçlarla resmen saltanat başlamış sayılırdı. Padişah kendinden önceki
hükümdar öldüğü zaman onun naaşını görür, sonra babüssade önüne çıkartılan altın tahta
oturtulur ve kendisine devlet ricali biat ederdi. Tellallar “Memleket ve millet Sultan İbrahim
Han’ındır” veya “Sultan Süleyman Han’ındır” gibi nida ile bunu her yerde halka duyururdu.
Osmanlı Devleti’nde bu tören ve âdet hiç değişmemiştir. Padişahın halkla görüşmesinin
bir diğer imkanı olan selamlık, her hafta padişahın İstanbul camilerinden birinde cuma
namazını kılması, buradaki tören ve nidalar arasında geçiş yapmasıdır. Klasik Dönem’de
halkın bazı şikâyetleri rikab-ı hümayuna yani padişahın eğerine selamlıkta sunulurdu. Bu
dilekçeleri de rikabdar ağa toplardı ve kaale de alınırdı. Bu dilekçeler Osmanlı arşivinin
en zengin vesikaları arasındadır. Rikab-ı hümayuna teslim edilen keselerin içinden çok
ilginç arzuhaller çıkmaktadır. Bu dilekçeler sadece Türkçe değil başka dillerde de yazılırdı
(Ortaylı, 2006, s.114’ten düzenlenmiştir).

Aşağıdaki soruları metinden hareketle cevaplayınız.

1. Padişahların tahta çıkma törenlerinde kuşandıkları kılıç hangi kavramları temsil
etmektedir?
2. Yeni padişahın kendinden önceki padişahın naaşını görmesinin nedenleri neler olabilir?
3. Nakibül’eşraf ne demktir?
4. Arzuhallerin Türkçeden başka dillerde de yazılmasının nedenleri nelerdir?

Leave a Reply