Tıklayın YKS Netlerinizi artıralım... Hafıza Teknikleriyle YKS'ye Hazırlanmak İster Misiniz?

10. Sınıf Tarih Dersi İlke Yayınları 3. Ünite Cevapları

10. Sınıf Tarih Dersi İlke Yayınları 3. Ünite Cevapları
10. Sınıf İlke Yayınları Tarih Ders Kitabı Cevapları sayfa 73
Alplık: ALP Yiğit, kahraman, cesur ve bahadır anlamlarında Türklerde kullanılan bir ünvan.
Gazilik: Gaza yapan askerlere verilen Ünvan
Devşirme Sistemi: Bu konudaki daha geniş bilgiyi Devşirme Sistemi Hakkında Kısa Bilgi  adlı makalemizde bulabilirsiniz.
Gulam Sistemi: Gulam Sistemi Hakkında ayrıntılı bilgi için ilgili makalemize bakabilirsiniz.
Tımar Sistemi: Tımar Sistemi hakkında ayrıntılı bilgi için  Tımar sisteminin bozulmasının sonuçları Nelerdir  ve Tımar Sisteminin Faydaları Nelerdir  makalelerine bakabilirsiniz.
Pençik Sistemi: Pençik Sistemi hakkında buraya bakabilirsiniz.
Reaya: Osmanlıda Halk

----

10. Sınıf İlke Yayınları Tarih Ders Kitabı Sayfa 74 Cevapları
SORU: 1. Türk tarihine ait “alplık” ve “gazilik” kavramları hakkında neler biliyorsunuz? Belirtiniz.
Cevap: Yukarıda kelime ve kavramlar kısmında kısaca açıklandı.
SORU: 2. Kuruluş Dönemi’nde, Osmanlı Devleti, neden düzenli bir ordu kurmak istemiş olabilir? Açıklayınız.
Cevap: Belirli amacı olan her devletin düzenli bir orduya her aman ihtiyacı vardır.
YORUMLAMA
Ertuğrul Gazi’nin vefatından sonra yönetimi devralan Osman Bey’in (Görsel 3.1) huzuruna gelen çevre illerin beyleri

10. Sınıf İlke Yayınları Tarih Ders Kitabı Sayfa 74 Cevapları
10. Sınıf İlke Yayınları Tarih Ders Kitabı Sayfa 74 Cevapları

ve kethüdaları şöyle dediler; “Siz Kayı Han neslindensiniz. Kayı Han bütün Oğuz beylerinin Oğuz’dan sonra ağaları ve hanları idi. Oğuz töresi mucibince Oğuz neslinden kimse bulunmayınca hanlık ve padişahlık Kayı soyu var iken başka bir boy soyuna düşmez. Bundan böyle Selçukilerden bize medet ve çare yoktur. Memleketin çoğu ellerinden gitti.
Tatar onların üstüne galip geldi. Ayrıca merhum Sultan Alaaddin’in babanıza ve sizlere teveccühü oldu. Bu uçları size ol verdi. Bu sebeple sizin han olmanız gerekir. Sizde sultan ve hanlığa liyakat var. İttifak dahi bulunsun, zira saltanat ya ittifakla ya istihkakla (liyakat) olur. Biz de sizlere gereği gibi muti ve tabi oluruz. Ta kim bu taraflarda gönül hoşluğu ile gaza edelim.”
SORU: Bazı Türk boy ve aşiretlerin Osman Bey’e destek vermelerinde hangi faktörler etkili olmuş olabilir? Belirtiniz.
Cevap: Kayı boyunun Önemli bir boy olması ve Oğuz neslinden sonra kayı boyunun tercih edilir olmasıönemli etken olmuştur.


10. Sınıf İlke Yayınları Tarih Ders Kitabı Sayfa 76 Cevabı
ALPERENLER
Malazgirt Savaşı sonrası gerekse Orta Asya’dan çeşitli sebeplerden dolayı birçok Türkmen’in Anadolu’ya gelmesiyle Anadolu’da Türk nüfusu hızla arttı. Anadolu’ya gelen Türkmenler arasında çok sayıda tarikat mensubu vardı. Bu tarikat mensupları, eski Türk inancındaki “Şaman” anlayışı ile İslamiyet’teki “Veli” (ermiş) karakterini sentezlemiş kişilerdi. Bu yüzden onlara “Horasan erenleri” denirdi. Daha sonra bu “veli tipi”, kahramanlığı temsil eden “Alp” kavramı ile birleşerek “Alperen” (Görsel 3.3) şeklini aldı. Türkiye Selçuklu Devleti, uç (sınır) bölgelere yerleştirdiği Alperenlerin hem fetihlerde bulunmalarını hem de bulundukları bölgelerde İslamiyet’i yaymalarını sağladı. Nitekim Anadolu’yu boydan boya fetheden ve Türkiye Selçuklu Devleti’ni kuran alperenlerin torunları, iki asır sonra Osmanlı Devleti’nin kuruluşunda da aktif rol oynadı.

----

SORU: Alperenlerin Türk ve İslam tarihindeki önemleri hakkında neler söyleyebilirsiniz? Açıklayınız.
Cevap: Alperenlerin Türk ve İslam tarihindeki önemleri bakımından en önemli fetihlerin gerçekleşmesi, İstanbul’un fethi, Mısır’ın fethi gibi zaferlerin kazanılması gibi olayları gerçekleştirmişlerdir. Alperenler İslam coğrafyasının genişlemesini ve devletlerin güç kazanmasını da askeri bir güç ve otorite olarak sağlamışlardır. Bu nedenle Türk ve İslam dünyasında alperenlerin siyasi, askeri ve idari bir gücü bulunmaktadır.


10. Sınıf İlke Yayınları Tarih Ders Kitabı Sayfa 77 Cevabı
SORU: Devlete bağlı, düzenli askerî birliklerin kurulması Osmanlı Devleti’ne ne gibi kazanımlar sağlamış olabilir? Açıklayınız.
Cevap: Düzenli bir ordunun kurulması da seferlerin ve savaşların yapılmasını ve lojistik ihtiyaçların hızlı yerine gelmesini sağlamaktadır. Devlete bağlı, düzenli askeri birliklerin kurulması Osmanlı Devleti’ne kazanımları olmuştur. Bunlar askeri düzende ekonomik bir sistem ortaya çıkmıştır, toprak politikaları geliştirilmiştir, istihbarat ağları kurulmuştur, savunma ve hücum için silahlar geliştirilmiştir, askeri tecrübelerin nesilden nesle aktarılması söz konusu olmuştur. Böylece merkezi otoritesi daha güçlü bir devletin varlığı gerçekleşmiştir. Osmanlı Devleti uzun yıllar süper güç olmuştur.


10. Sınıf İlke Yayınları Tarih Ders Kitabı Sayfa 78 Cevabı
SORU: Daha önceki Türk İslam devletlerinde uygulanan ikta sistemi ve bu sistemin devlete kazanımları hakkında da neler biliyorsunuz? Açıklayınız.
Cevap: Bu konuda hazrladığımız İkta Sistemi makalemize bakabilirsiniz.


10. Sınıf İlke Yayınları Tarih Ders Kitabı Sayfa 79 Cevabı
TIMAR SİSTEMİ
Tımar, devlet görevlilerine hizmetleri karşılığında, belli bir bölgenin vergi toplama yetkisinin devredilmesi anlamına gelmektedir. Geçimlik anlamına gelen dirlik terimi, tımar ile eşanlamlı olarak kullanılmaktadır. Tımar yoluyla kâtipler, dinî görevliler, kadılar vb. sivil görevlilere maaşları karşılığında gelir tahsisleri yapılmasına rağmen, genel uygulamada, asıl amacın seferler için asker beslemek
olduğu söylenebilir. Tımar sistemi, yalnızca askerî ihtiyaçları düzenlemekle kalmamış, eyalet idaresinin yanı sıra devletin ekonomik, sosyal ve zirai politikalarını da büyük ölçüde şekillendirmiştir.
Tımarlı sipahiler, tasarruf etmekte oldukları tımarın geliri düzeyinde ve belirlenen kurallar dâhilinde seferlere katılmak mecburiyetindeydiler. Sefer mevsimi başladığında -bu genelde mart veya nisan aylarıdır- çeribaşları bir zeametteki sipahileri toplayarak subaşına katılmakta, subaşılar da bir araya gelerek sancak beyinin etrafında toplanmaktadır. Beylerbeyi de sancaklardan toplanan sipahi birliklerini bir araya getirerek padişahın ordusuna katılmak üzere toplanma yerine gitmektedir.
SORU:Tımar sisteminin Osmanlı Devleti için sağladığı faydaları aşağıdaki tabloya yazınız.
Cevap:İDARİ: 
İkta verilen bölgelerin güvenliği sağlanmıştır. Böylece devlet otoritesi korunmuştur.
Göçebe yaşayan Türkmenler, yerleşik hayata geçmiştir.
ASKERİ:Eyalet askerlerini bu sistem sayesinde yetiştirmiş,
Ülkenin bayındır hâle gelmesini ve arazi­den daha iyi faydalanılmasını sağlamış
EKONOMİK: Devletin maaş yükü azalmıştır
Devlet, üretimi denetim altına alarak sü­rekliliğini sağlamıştır
Vergiler düzenli bir şekilde toplanmıştır.


10. Sınıf İlke Yayınları Tarih Ders Kitabı Sayfa 81  Cevabı
SORU: Osmanlı Devleti, Hristiyan tebaasından devşirme sistemi ile neden bir ordu kurmak istemiş olabilir?
Bu konudaki düşüncelerinizi arkadaşlarınızla paylaşınız.
CEVAP: Tımar Sistemi soylu beylerin kontrolünde idi ve Padişah koruyacak ve sadece onu tanıyacak merkez ordusuna ihtiaç vardı.

----

10. Sınıf İlke Yayınları Tarih Ders Kitabı Sayfa 81 Cevabı
PENCİK-DEVŞİRME SİSTEMİ VE YENİÇERİLER
Rumeli’deki toprakları genişlemeye başlayan Osmanlı Devleti, daha fazla askere ihtiyaç duydu. Özellikle Batı yönünde süratle ilerleyen fetihlerin devamı için Anadolu’nun Türk ve Müslüman unsurlarının yanında, hem Osmanlı saltanatını koruyacak hem de daima silah altında bulunacak bir asker ocağının kurulmasına karar verildi. Bu amaçla savaşlarda elde edilen erkek esirlerin beşte biri (pencik) ile Hristiyan tebaasından devşirme sistemiyle oluşturulan yeni bir ordu kuruldu. I. Murad Dönemi’nde, Kazasker Çandarlı Halil Paşa’nın tavsiyesi ile kurulan kapıkulu askerleri, piyadeler ve süvariler ayrılırdı.


10. Sınıf İlke Yayınları Tarih Ders Kitabı Sayfa 82 Cevabı
PENCİK SİSTEMİ
Rumeli’de, Edirne’nin fethinden sonra, Selanik doğrultusunda ilerleyen Evrenos Gazi ve Hacı İlbeyi gibi komutanların Via Egnatia (Via Eynatiya) üzerinde yaptıkları fetihler sonrasında savaş esirlerinde büyük artış olur. Bu sırada Karaman’dan Bursa’ya gelen Karamanlı Molla Kara Rüstem, Sultan I. Murad’ın kadıaskeri Çandarlı Kara Halil’le bu konuyu istişare eder (O tarihlerde kadıasker, padişahın siyasi ve adli müşaviridir; bugünkü tabirlerle hem başvekil hem adliye vekilidir.). Bu tarihî buluşma, en eski kaynaklarımızda şöylece nakledilir Molla Rüstem Kara Halil’e:
— Akıncı gazilerin aldıkları esirlerin beşte biri Tanrı buyruğunda padişahındır, niçin almıyorsunuz? der.
Kara Halil de bu teklifi Sultan Murat’a arz eder, o da:
— Tanrı buyruğu ne ise onu yapın! der.
Bunun üzerine akıncı gazilerin elindeki her beş esirden birinin, padişah adına alınmasına karar verilir. Alınacak esiri seçme hakkı padişaha aittir. Esir başına 125 akçe kıymet biçilir; elinde beş olmayan esir başına iki akçe verir. Tanrı buyruğu gereğince alınan bu vergiye “beşte bir” manasında “pencik resmi” adı verilir.

Böylece devlet elinde toplanan çok sayıda pencik oğlandan, sultan kapısında yeni bir asker, yeniçeri (yeni asker) yapma fikri oluşur. Oğlanlar, Bursa civarında Türk köylerine gönderilir; Türkçe öğrenip İslamlaşmaları sağlanır. Sonra bunlar, bir kışlada toplanıp Sultan’ın emrine bir “yoldaş” ordu, yeniçeri ordusunu oluştururlar.
SORU: Pencik sistemi ve özellikleri hakkında neler söylenebilir? Açıklayınız.
CEVAP:
Savaş Esirlerinden Oluşturulan Orduya verilen addır.

DEVŞİRME KANUNU
• 8 yaş altı ve 20 yaş üstü devşirilemez.
• Devşirilecek oğlanlar  güzel, akıllı ve iyi huylu olmalıdır.
• Padişah veya yeniçeri ağasının ihtiyaç belirtmesi hâlinde padişahın fermanı ile devşirme yapılabilir; fermanda hangi bölgeden kaç devşirme alınacağı kesin olarak belirtilir, devşirilen çocukların seçildikleri saat ve bölge not alınır. Ferman, turnacıbaşı ağaya verilir; devşirme toplama işini sürücü ağa ile beraber yaparlar.
• Bölgenin papazlarından vaftiz defterleri toplanır; tellallar ilan edilen saatte belirtilen yere devşirme adaylarını getirir.
• Bir bölgede en fazla 40 haneden birinden bir devşirme alınır; ailenin tek oğlu veya dul kadının oğlu alınamaz.
• Evliler ve Müslümanlar devşirilemez.
SORU: Devşirme Kanunu hakkında ne gibi çıkarımlarda bulunabilirsiniz? Belirtiniz.
Cevap: Devşirme Bir sistemdir ve belirli bir kanunu kuralları vardır.


10. Sınıf İlke Yayınları Tarih Ders Kitabı Sayfa 83 Cevabı
SORU: Düzensiz aşiret birlikleri yerine daimi bir ordu olarak Yeniçeri Ocağının kurulması Osmanlı Devleti’ne ne gibi katkılar sağlamış olabilir? Belirtiniz.
Cevap: Ordu güçlenmiştir. Devşirme kanununda belirli bir yaş sınırlaması vardır. Devşirilecek oğlanlar akıllı ve güzel kimselerden seçilirdi. Devşirilecek bölgede 40 evden birinden alınır. Evli ve Müslüman olanlar asla devşirilmez.

----

YENİÇERİLER
Deli rüzgârların kamçısı altında kabarmış, köpürmüş denizin, yalçın kayalara gürül gürül atılışı
gibi, her biri âdem ejderhası binlerce bekâr uşağın ağzından çıkan bir gülbank yeniçerilerin (Görsel3.8) sesi:
“Allah Allah eyvallah
Baş üryan, sine püryan, kılıç al kan
Bu meydanda nice başlar kesilir hiç olmaz soran!
Eyvallah! Eyvallah!
Kahrımız, kılıcımız düşmana ziyan Kulluğumuz padişaha ayan.
Üçler, Yediler, Kırklar
Gülbankı Muhammedi, nurı nebi, keremi Âli Pirimiz, hünkârımız Hacı Bektaş Veli Demine devranına hu diyelim!..
Huuuuuuuuuuu ”
Dört buçuk asır boyunca zaman zaman kendi kışlalarında, padişahın sarayında, cenk meydanlarında ve İstanbul şehrinin alan ile sokaklarında yükselmiş olan ve cihana meydan okuyan büyük laf..
SORU: Şiirden hareketle yeniçerilerin görevleri ve özellikleri hakkında neler söylenebilir? Açıklayınız.
Cevap:Yeniçeriler, padişaha bağlı kimselerdir. Yeniçeriler Muhammed ve Padişah için çalışan kişilerdir.


10. Sınıf İlke Yayınları Tarih Ders Kitabı Sayfa 85 Cevabı
SORU: Kuruluş ve Yükselme dönemlerinde, yeniçerilerin Osmanlı Devleti’ne kazanımlarını arkadaşlarınızla değerlendiriniz.
Cevap: Ordusu güçlenmiş ve devrin en öneli kara gücü haline gelmiştir.


10. Sınıf İlke Yayınları Tarih Ders Kitabı Sayfa 86 Cevabı
AVRUPA’YI TİTRETEN TÜRK ORDUSU
Kanuni Sultan Süleyman 23 Nisan 1543 günü, Estergon seferi için Edirne’den yola çıktı (Görsel 3.10). Edirne, olağanüstü bir gün yaşamaktaydı. Yolların iki yanı tıklım tıklım dolmuş, İstanbul’dan gelen yabancı diplomatlar, kendilerine ayrılan yerlere yerleşmişlerdi. Saatlerce süren bu tören,
Osmanlı ordusunun göz kamaştırıcı büyüklük ve ihtişamını ortaya koydu. Diziler şöyleydi:
• Dokuzar atlıdan oluşan 100 dizi hâlinde 900 hassa askeri
• Altışar hayvanlık 900 dizi hâlinde 5.400 deve (Bunlar, ordunun bir kısım yiyeceğini ve cephanesini götürürdü).
• 1.000 kişilik cebeci (ordu donatım) taburu, 500 kişilik lağımcı (istihkâm) taburu
• Asıl kuvvet sayılan Anadolu tımarlı sipahileri
• Nişancı, başdefterdar, Rumeli ve Anadolu kazaskerleri, 4 vezir, beylerbeyleri ve sancak beyleri (Vezirlerin önünde 3, beylerbeylerinin önünde 2, sancak beylerinin önünde birer kişi tuğ taşımaktaydı.). Bunların ardında kurmay subaylar, yaverler, emir subayları
• Padişahın özel hizmetkârları, göz kamaştırıcı üniformaları içinde sayıları 300’ü bulan hassa yaver ve emir
• Ağır piyade tümeni olan 12.000 kişilik yeniçeri
• 7 sırmalı sancak ve 7 tuğ taşıyan 14 sancaktar ve tuğcu
• 200 kişilik mehter takımı (Bunların sazları, altın zincirlerle boyunlarına asılmıştı).
• 400 kişilik “solak” denilen, başlarında tavus tüylü sorguçları olan hassa taburu
• Mücevherler içinde, elbiselerinin düğmeleri elmastan olan 150 hassa yaveri ve başlarında “çavuşbaşı” denilen mareşal
• 35’i sağda, 35’i solda olmak üzere 70 kişiden oluşan “peyk” taburu. Bunların arasında Sultan Süleyman ağır ağır atını sürüyordu. Padişah oldukça sade giyinmişti. Ancak atının koşumları inci, pırlanta ve zümrütlerle süslüydü.
• Padişahın arkasından topçular, hafif piyade alayları “azaplar” ve ordunun diğer birlikleri, sonu gelmez kafileler hâlinde yürüyorlardı. Ve dahası vardı. Rumeli sipahileri, Sofya’da orduya katılacaklardı.
• Ordunun su ihtiyacını karşılamakla görevli “saka” bölükleri
• 2.100 katır, padişahın hazine ve eşyalarını taşırdı.Padişahlar Ansiklopedisi C 2, s. 452
SORU: Metinden hareketle, Osmanlı ordusu ile ilgili ne gibi çıkarımlarda bulunabilirsiniz. Açıklayınız?
CEVAP: Osmanlı ordusu Devrine göre son derece güçlüdür ve modern silahlarla donatılmıştır.


3. Ünite Devletleşme Sürecinde Savaşçılar ve Askerler Ölçme Değerlendirmesi
10. Sınıf İlke Yayınları Tarih Ders Kitabı Sayfa 87 Cevabı
A. Aşağıda verilen çoktan seçmeli soruların doğru seçeneklerini işaretleyiniz.
1. Tımar sisteminin Osmanlı Devleti’ne sağladığı kazanımlar ile ilgili olarak;
I. Tarımsal üretim artmasına katkı sağlamıştır.
II. Taşrada güvenliğin sağlanmasına ortam hazırlamıştır.
III. Tımarlı sipahilerin masrafları hazineye yük olmadan karşılanmıştır. yargılarından hangisi ya da hangileri söylenebilir?
A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) II ve III E) I, II ve III

 

2. Aşağıda verilen askerî birliklerden hangisi kapıkulu askerleri arasında yer almaz?
A) Cebeciler
B) Yeniçeriler
C) Silahtarlar
D) Tımarlı sipahiler
E) Topçular

3. Osmanlı Beyliği’nin, Batı eksenli ilk fetihlerinde;
I. aşiret savaşçıları,
II. alplar ve gaziler,
III. ahiler
gibi unsurlardan hangisi ya da hangileri yer almıştır?
A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) II ve III E) I, II ve III

4. I. Belli bir ücret almışlardır.
II. Barış zamanlarında kendilerine tahsis edilen arazilerde çalışmaları
III. Osmanlı Devleti’nin ilk düzenli birliklerini oluşturmuşlardır.
Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri yaya ve müsellemlerin genel özelikleri ile ilgilidir?
A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) I ve III E) I, II ve III

5. Aşağıda verilenlerden hangisi “devşirme sisteminin” genel özellikleri ile ilgili değildir?
A) Sekiz yaş altı ve yirmi yaş üstü devşirilemezdi.
B) Ailenin tek oğlu veya dul kadının oğulları alınamazdı.
C) Gerektiğinde Müslüman ve Yahudi ailelerin çocukları da devşirilirdi.
D) Bir bölgede en fazla 40 haneden birinden bir devşirme alınırdı.
E) Devşirilecek çocukların özellikleri seçere defterlerine kaydedilirdi.


10. Sınıf İlke Yayınları Tarih Ders Kitabı Sayfa 88 Cevabı
6. Yeniçeri Ocağının kurulmasında;
I. pencik sistemi,
II. ikta sistemi,
III. devşirme sistemi
uygulamalarından hangisi ya da hangilerinden faydalanılmıştır?
A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) I ve III E) I, II ve III

----

 

7. Osmanlı Devleti’nin tımarlı sipahileri oluşturmasının amaçları ile ilgili olarak;
I. yeniçerilere karşı denge unsuru oluşturma,
II. askerî masrafları hazineye yük olmadan karşılama,
III. her an savaşa hazır daimi bir ordu bulundurma durumlarından hangisi ya da hangilerini amaçladıkları söylenebilir?
A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) I ve III E) I, II ve III

 

8. Osmanlı devlet idaresinin temel kurumlarından biri de Kul ve Devşirme sistemleridir. Her iki sistem Kuruluş ve Yükselme Dönemi’nde başarılı bir şekilde uygulanmıştır. KuI kısmı genellikle savaş esirlerinden oluşurken Devşirme sistemi, Osmanlı tebaası olan Hıristiyan çocukların toplanıp yetiştirilmesi esasına dayanmaktadır.
Buna göre her iki sistemin amaçları ile ilgili olarak aşağıdaki yargılardan hangisi söylenemez?
A) Devletin idari ve askerî hizmetlerinin yerine getirilmesi
B) Balkanların tamamının İslamlaştırılmak istenmesi
C) Merkezî teşkilatın güçlendirilmek istenmesi
D) Savaşlarda güçlü ve daimi bir ordunun oluşturulmak istenmesi
E) Gayrimüslimlerin Osmanlı yönetimine bağlılığının sağlanması

9. Berkay: “I. Murat Dönemi’nde merkez ordusu olan Kapıkulu Ocakları kurulmuştur.” demiştir.
Kutay ise Kapıkulu Ocaklarının,
I. Devşirme Sisteme ile oluşması,
II. Ulufe denilen maaş alması,
III. Doğrudan padişaha bağlı olması özelliklerine sahip olduklarını söylemiştir.
Buna göre Kutay, yukarıda iddia etmiş olduğu bilgilerden hangisi ya da hangileri ile Berkay’a doğru bilgiler vermiştir?
A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) I ve III E) I, II ve III

----

Cevap:


10. Sınıf İlke Yayınları Tarih Ders Kitabı Sayfa 89 Cevabı
10. Osmanlı askeri yapısının kurulması ve güçlenmesinde,
I. Tımar sistemi
II. Pencik sistemi
III. Devşirme sistemi
uygulamalarından hangisi ya da hangilerinin katkısı olduğu söylenebilir?
A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve III E) I, II ve III

11. Orhan Bey Dönemi’nden itibaren Osmanlı Devleti’nin düzenli bir ordu kurma ihtiyacı duymasında;
I. aşiret kuvvetlerinin uzun kale kuşatmalarında yetersiz kalması,
II. fetih hareketlerine süreklilik kazandırılmak istenmesi,
III. düzensiz askerî birliklerin sevk ve idaresinde sorunlar yaşanması durumlarından hangisi ya da hangileri etkili olmuştur?
A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve III E) I, II ve III

 

B. Aşağıdaki soruyu metin ve görselden hareketle cevaplayınız.
Türk ordusu düşman çok üstün olmadığı takdirde, daima zafer kazanacak vasıflara sahipti. Avrupalıların stratejileri “toplanmak, yavaş ve az yürümek, uygun yerde durup beklemek”ti. Türklerin stratejileri ise günümüz stratejileri gibi “çabuk toplanmak, mümkün olabilen hızla yürümek, düşmanı hemen yakalayıp yok etmek”ten ibaretti (Görsel 3.11). Düşman henüz birleşmemişse parça parça yok edilmesine çalışılırdı. Türk ordusu, savaş alanında dört bölüme ayrılırdı: merkez, sağ ve sol kanatlarla ihtiyat. İhtiyat birliklerine çok önem verilirdi. Düşman, büyük Türk ihtiyatını yok sanarak Türk saflarına iyice dalınca çok üstün olan Türk toplarıyla yıpratılır, sonra merkezde bulunan padişahın veya “serdar-ı ekrem” denen başkomutanın emriyle ihtiyat kuvvetleri de harekete geçerdi. Başkomutan iki kanadı kıskaç gibi kapatarak düşmanı yok ederdi. Yılmaz ÖZTUNA Türk Tarihinden Yapraklar, s. 131-132 (Özetlenmiştir.)
soru: Osmanlı Devleti’nin savaş stratejileri hakkında ne gibi çıkarımlarda bulunabilirsiniz?
Cevap: Osmanlı Avrupa ordularına göre son derece değişik karakter göstermektedir. Böylelikle tüm savaşlarda hemen hemen onlara üstünlük göstermiştir.

----

10. Sınıf İlke Yayınları Tarih Ders Kitabı Sayfa 90 Cevabı

C. Aşağıda verilen ifadelerin başına doğru ise “D”, yanlış ise “Y” yazınız.
1. (Y ) Osmanlı Devleti, tımar sistemi sayesinde esnaflar arasında dayanışmayı sağlamıştır.
2. (D ) Acemi Ocağında dinî, ilmî ve askerî eğitimden geçirilen devşirmeler “çıkma” veya “kapıya
çıkma” adıyla Yeniçeri Ocağına alınırlardı.
3. (Y ) Osmanlı Devleti’nde reayaya ait arazilere mirî arazi adı verilmiştir.
4. (D ) Tımar sahiplerinin vergi gelirine göre beslemek zorunda oldukları atlı askerlere cebelü denirdi.
5. ( Y) Kapıkulu süvarileri, merkez ordusunun en itibarlı atlı birlikleridir.

Ç. Aşağıdaki noktalı yerlere uygun ifadeleri
1. Osmanlı toplumu sosyal bakımdan Yönetenler ve Yönetilenler olmak üzere ikiye ayrılırdı.
2. Yaya ve Müsellem  birliklerinden oluşan ilk düzenli Osmanlı ordusu Orhan BEY Dönemi’nde kurulmuştur.
3. Osmanlı Devleti, Yeniçeri Ocağına asker yetiştirmek amacıyla pençik ve devşirme sistemi ile Acemi Ocağı’na asker alırdı.
4. Osmanlı ordusunun en önemli ve en kalabalık atlı kuvvetleri TIMARLI SİPAHİLER idi.
5. Yeniçeriler, üç ayda bir ULUFE denilen maaş alırlardı.

D. Aşağıdaki açık uçlu soruların cevaplarını defterinize yazınız.
SORU: 1. Osmanlı Devleti’nin düzenli bir ordu kurmasında hangi faktörler etkili olmuştur?
Cevap: Osmanlı Devleti, Anadolu’ya doğu toprakları üzerinden girdikten sonra beylikler döneminde batı topraklarda yerleşik hale gelmiştir. Osmanlı Devleti, yönünü Bizans’a döndüğü için sürekli olarak savaş halinde olup mücadele ederek varlığını korumak istemiştir.
Beylik döneminde gerçekleşen bu olaylar devamında devlet olma vetiresinde de düzenli ordu ve donanmaların kurulmasını elzem kılmıştır. Osmanlı Devleti’nin düzenli ordu kurmasını etkileyen faktörler, tarihi devamlılık, coğrafi şartlar, İstanbul fethinin hedefte olması, İslam’ı temsil etme davası, düşmanlarla olan mücadele ve toprakları koruma zorunluluğu olarak bilinmektedir. Düzenli ordunun varlığı toprak güvenliği kadar devletin ve milletin de güvenliğini sağlamıştır.

SORU: 2. Yeniçeri Ocağının kurulması amacıyla uygulanan Devşirme sistemi ile, Abbasiler ve Büyük Selçuklu Devleti’nde uygulanan gûlam sistemi arasında ne gibi benzerlikler bulunmaktadır
Cevap:Türk – İslam devletlerindeki “Gulam sistemi” nde çoğunluğu Türklerden oluşan çocuklar satın alma yada savaşlarda esir alma yoluyla toplanarak sadece askeri alanda faydalanılırken, Osmanlılardaki “Devşirme sistemi” nde yalnızca Hristiyan kökenli çocuklar toplanarak eğitilmiş, bunlardan askeri ve idari alanlarda faydalanılmıştır
SORU: 3. Osmanlı tımarlı sipahilerinin genel özellikleri nelerdir
Cevap: Atlı askerlerdir. Ücret almazlar, Savaş zamanı savaşa katılırlar,
SORU: 4. Osmanlı Devleti’nin, askerî teşkilat ve güç bakımından diğer Türk devletleri ile dönemin Avrupa devletlerine karşı üstünlük sağlamasında hangi faktörler etkili olmuştur?
Cevap: son teknolojiyi kullanması etkili olmuştur.
SORU: 5. Osmanlı Devleti, düzenli bir ordu kurmadan önce fetih hareketlerinde hangi unsurlardan faydalanmıştır?
Cevap: Yaya ve Müsellem denilen bir ordu ile boy ve aşiret beylerinden oluşan halktan oluşmaktadır.
———————-BİTTİ ——————————-
Sorularınızı lütfen yorum bölümünden yazınız

----
SPONSOR--REKLAM
26 Comments

Add a Comment

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir