Button Text! Submit original article and get paid. Find out More

10. Sınıf Tarih Dersi İlke Yayınları 4. Ünite Cevapları

10. Sınıf Tarih Dersi İlke Yayınları 4. Ünite Cevapları
10. Sınıf İlke Yayınları Tarih Ders Kitabı Sayfa 92 Cevabı
SORU: Ahmet Yesevi, Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî, Ahi Evran, Yunus Emre, Hacı Bektâş-ı Bayrâm-ı Veli gibi şahsiyetlerin Anadolu’nun kültürel yapısına katkıları hakkında neler biliyorsunuz? Arkadaşlarınızla değerlendiriniz.
Cevap: Bu şahsiyetler anadoluda islamın yayılmasında ve yerleşmesinde ve Türk- İslam Kültürünün oluşmasında etkili olmuşlardır.


10. Sınıf İlke Yayınları Tarih Ders Kitabı Sayfa 95 Cevabı
SORU: Hoca Ahmet Yesevi, Mevlânâ Celâleddîn Rûmî, Hacı Bektâş-ı Veli, Ahi Evran, Yunus Emre ve Hacı Bayrâm-ı Veli düşünceleriyle insanları nasıl etkilemiş olabilirler? Sınıfta arkadaşlarınızla değerlendiriniz.
Cevap:Bu şahsiyetler anadoluda islamın yayılmasında ve yerleşmesinde ve Türk- İslam Kültürünün oluşmasında etkili olmuşlardır.


10. Sınıf İlke Yayınları Tarih Ders Kitabı Sayfa 96 Cevabı
SORU: 1. Medreselerin kuruluş amaçları hakkında neler biliyorsunuz? Belirtiniz.
Cevap: *Sünni alim yetiştirerek Şii alimlerle ilmi mücadele etmek amacıyla kurulmuştur.
*Ülke için vatan, millet sevdalısı devlet memurları ve görevlileri yetiştirmek için kurulmuştur.
*Din adamlarını yetiştirerek doğru dinin öğrenilmesini sağlamaktır.
*Yoksul ve zeki talebelere yardım ederek kalkınmayı sağlamaktır.
*Dini bilimlerin yanında pozitif bilimler okutarak bilim ve teknik kalkınmayı sağlamaktır.
*İç ve dış istihbaratı kuracak sistem ve insan yetiştirmektir.
Büyük Selçuklu Devleti’nde sosyal ve kültürel refah seviyesinin yükselmesinde bu medreselerin önemi çok büyüktür. Birçok medreseye model olan bu kurumlar uzun yıllar etkili olmuştur.

SORU: 2. Türk dünyasında yetişmiş önemli bilim insanlarından hangilerini biliyorsunuz?
Cevap: Abbas Vesim Efendi, Abdurrahman El-Hazini, Akşemsettin, Ali Kuşçu, Behram Kurşunoğlu, Beyruni, Cabir Bin Hayyan, Cahit Arf…


10. Sınıf İlke Yayınları Tarih Ders Kitabı Sayfa 98 Cevabı
SORU:İlmiye sınıfının görevlerini günümüzde hangi kamu mensupları yerine getirmektedir? Belirtiniz.
CEVAP: Öğretmenler – Eğitim Öğretim işleri ile uğraşanlar, Hakimler savcılar, doktorlar
SORU:Aşağıda verilen ilmiye sınıfı üyelerinin görev ve sorumluluklarını ilgili yerlere yazınız.
Cevap:
Şeyhülislam: Dini konularda yüksek yetkilere sahip olan kişiydi. Bir işin dine uygun olup olmadığını belirleyen fetva yı verirdi.Örneğin Osmanlı ordusu için savaştan önce Fetva çıkarırdı. ( Günümüzdeki Diyanet işleri’ne benzetebiliriz. )Divana direkt katılmaz ,çağrılırsa giderdi.
Kazasker: Divandaki davalara bakardı. Kadı ve müderrisleri atardı.Şeyhülislam divana direkt üye olmadığından İlmiye sınıfından olması sebebiyle divanda ilmiye sınıfının temsilcisiydi.( Günümüzde Adalet bakanına benzetebiliriz. )
Kadı: Divandaki davalara bakardı. Kadı ve müderrisleri atardı.Şeyhülislam divana direkt üye olmadığından İlmiye sınıfından olması sebebiyle divanda ilmiye sınıfının temsilcisiydi.( Günümüzde Adalet bakanına benzetebiliriz. )


10. Sınıf İlke Yayınları Tarih Ders Kitabı Sayfa 102 Cevabı
SORU: 1. Sözlü halk kültürü kavramı sizde ne gibi duygular ifade etmektedir? Açıklayınız.
Cevap: Sözlü halk kültürü, nesilden nesle ağızdan ağza aktarılarak gelen bir sanata ya da sanatçıya ait bir kavram olarak ortak bir mal olarak kabul edilen unsurlardan oluşmaktadır. Hikayeler, destanlar, şiirler, türküler sözlü halk kültürünün en değerli örneklerini barındırır. Atasözleri ve deyimler de hayata dair gerçekleri ortaya koyan örneklerdir.
SORU:2. Şair sultanlar ve eserleri hakkında araştırma yapınız. Araştırma sonuçlarınızı sınıfta sununuz.
Cevap: Osmanlı Devleti’nin padişahları arasında şiirle ilgilenen ve sanata düşkün olan padişahlar da olmuştur. Osmanlı Devleti’nin hakim olduğu yıllarda şiir ve edebiyat alanında önemli gelişmeler olurken şiir kendini ispat etme iddiasında olanların da tutunduğu bir dal olarak revaçta olmuştur.
Günümüzde Fatih Sultan Mehmed, Sultan Süleyman başta olmak üzere birçok padişahın şiir eserleri bulunmaktadır. Yeniden yazma eserler olarak da basılmaya başlanmıştır.
Şair sultanlar şu şekildedir:
*Sultan I. Murad (Muradi)
*Sultan II. Mehmet (Avni)
*Sultan II. Bayezid (Adli)
*Sultan Selim (Selimi)
*Sultan Süleyman (Muhibbi)
*Sultan III. Murad (Muradi)
*Sultan I. Ahmed (Bahti)
*Sultan II. Osman (Farisi)
*Sultan III. Ahmed (Necib)
*Sultan III. Selim (Selimi)


10. Sınıf İlke Yayınları Tarih Ders Kitabı Sayfa 104 Cevabı
SORU:Sözlü ve yazılı kültür unsurlarının Osmanlı toplum hayatına ne gibi etkileri olmuştur? Arkadaşlarınızla değerlendiriniz.
Cevap:Kültür, gelenek ve görenekler nesilden nesile aktarılmıştır
Millet olma şuurunu kazandırmıştır
Osmanlı toplum hayatına duygu ve düşünce birlikteliği sağlamıştır
Kültürel yozlaşmayı ve diğer kültürlerin zararlı etkilerini önlemiştir
Türk dili korunmuştur, Türk sanatı oluşmuştur

10. Sınıf İlke Yayınları Tarih Ders Kitabı Sayfa 105 Cevabı
SORU: Sultan II. Murad Dönemi’nde yapılan faaliyetlerin Osmanlı kültür hayatına ne gibi katkıları olmuştur? Arkadaşlarınızla değerlendiriniz.
Cevabı:


10. Sınıf İlke Yayınları Tarih Ders Kitabı Sayfa 107 Cevabı
SORU: Şair Osmanlı sultanlarının diğer şiirlerinden örnekler hazırlayınız. Hazırladığınız şiirleri okul panosunda sergileyiniz.
Cevabı: Padişahların şiirleri ve Resimleri ile bir pano hazırlanabilir.


10. Sınıf İlke Yayınları Tarih Ders Kitabı Sayfa 108 Cevabı
SORU: Osmanlı hâkimiyetiyle birlikte Anadolu ve Rumeli’de ne gibi değişimler yaşanmış olabilir? Bu konudaki düşüncelerinizi arkadaşlarınızla değerlendiriniz.
Cevap: Şehirler ve mimamir yapılarda Türk islam Kültürü ile donatılmıştır.


10. Sınıf İlke Yayınları Tarih Ders Kitabı Sayfa 110 Cevabı
SORU: Mimar Sinan’ın önemli eserleri ve bu eserlerin özellikleri ile ilgili bir pano hazırlayınız. Hazırladığınız panoyu okulda sergileyiniz.
Cevabı:


10. Sınıf İlke Yayınları Tarih Ders Kitabı Sayfa 111 Cevabı
SORU: Osmanlı Dönemine ait ahşap ve taş işlemeciliği ile ilgili çevrenizde yapılmış eserlere örnekler veriniz.
Cevabı: Herkes Kendi ili ile ilgili bilgileri paylaşabilir.


4. Ünite Beylikten Devlete Osmanlı Medeniyeti Ölçme Değerlendirme
10. Sınıf İlke Yayınları Tarih Ders Kitabı Sayfa 113 Cevabı
A. Aşağıda verilen çoktan seçmeli soruların doğru seçeneklerini işaretleyiniz.
1. I. Devletin teokratik bir yapıya sahip olması,
II. Divânda alınan kararların İslam dinine uygun hâle getirilmesi,
III. Eğitim ve öğretim faaliyetlerinin ivme kazanması
Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri Osmanlı Devleti’nde “ilmiye sınıfının” öneminin artmasına neden olmuştur?
A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) II ve III E) I, II ve III

2. Anadolu’nun önde gelen sûfilerinden biri olan Hacı Bayrâm-ı Veli’nin;
I. konar-göçer Türkmenlerin yerleşik hayata geçmelerine büyük katkı sağlaması,
II. tasavvuf alanında önemli çalışmalarda bulunması,
III. birçok sûfî yetiştirerek Anadolu ve Rumeli’ye göndermesi
faaliyetlerinden hangisi ya da hangileri Anadolu’nun Türkleşmesi ve İslamlaşmasına katkı sağlamıştır?
A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) II ve III E) I, II ve III
Cevap:

3. Aşağıda verilenlerden hangisi “ilmiye sınıfı” içerisinde yer almaz?
A) Şeyülislam
B) Reisülküttap
C) Kazasker
D) Müderris
E) Kadı
Cevap:

4. Aşağıda verilenlerden hangisi Klasik Dönem Osmanlı sanatları arasında gösterilemez?
A) Resim
B) Hat
C) Ahşap işlemeciliği
D) Dokumacılık
E) Çinicilik
Cevap:

5. I. Şehrin cami, bedesten ve imaret gibi kurumların etrafında yoğunlaşması,
II. Şehirlerin genelde ticari faaliyetlerinin yoğunlaştığı güzergâhlar üzerinde kurulması,
III. Önemli mahalle ve sokaklara gayrimüslim unsurların yerleşmelerine izin verilmemesi Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri Osmanlı şehir planlamacılığı ile ilgilidir?
A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) II ve III E) I, II ve III
Cevap:

6. Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı mimarisinin eserleri arasında gösterilemez?
A) Gevher Nesibe Darüşşifası
B) Rüstem Paşa Bedesteni
C) Edirne Üç Şerefeli Cami
D) İznik Medresesi
E) Bursa Ulu Cami
Cevap:


10. Sınıf İlke Yayınları Tarih Ders Kitabı Sayfa 114 Cevabı

B. Aşağıda verilen görsellerin altına hangi sanat dalı ile ilgili olduğunu yazınız.

Cevap: ÇİNİ-DOKUMA-HÜSNÜ HAT- SEDEF KAKMA

C. Aşağıda verilen ifadelerin başına doğru ise “D”, yanlış ise “Y” yazınız.
1. (Y) Osmanlı Devleti’nde kazaskerler seyfiye sınıfı içinde yer almaktadır.
2. (D) Medreseler, en önemli Osmanlı örgün eğitim kurumlan arasındadır.
3. (Y) Türk dünyasında yetişmiş olan bilim insanlarından Akşemseddin astronomi çalışmalarıyla ün kazanmıştır.
4. (D) Osmanlı Devleti’nde ahşap işçiliğiyle uğraşan sanatkârlara “neccar” denilirdi.
5. (D) Osmanlı Devleti’nde kitabi kültür (divân edebiyatı) padişahların desteği ile gelişmiştir.

Ç. Aşağıdaki noktalı yerlere uygun ifadeleri yazınız.
1. Mimar Sinan’ın İstanbul’daki çıraklık eseri ŞEHZADEBAŞI , yine İstanbul’da inşa ettiği kalfalık eseri SÜLEYMANİYE Edirne’deki SELİMİYE ise ustalık eseridir.
2. Osmanlı Devleti’nde ilmiye sınıfı üyelerinden KAZASKER divanda adli ve askerî işlerden;taşrada  ise adli ve  idari işlerden KADI sorumludur.
3. Osmanlı’da güzel yazı yazma sanatına HAT , bu sanatla uğraşanlara ise HATTAT denir.
4. Osmanlı padişahlarından Fatih Sultan Mehmet AVNİ mahlası ile şiirler yazmıştır.
5. Türk dünyasının yetiştirmiş olduğu en önemli isimlerden biri olan Uluğ Bey SEMERKANT  şehrinde bir rasathane inşa etmiştir. Onun öğrencilerinden ALİ KUŞCU ise Osmanlı eğitim sisteminin gelişmesine katkıda bulunmuştur.

D. Aşağıdaki açık uçlu soruların cevaplarını defterinize yazınız.
1. Medreselerin Osmanlı eğitim sistemine katkıları neler olmuştur?

Cevap: Medreseler, devletler tarihinde önemli bir yere sahiptir. Çünkü sosyal bilimler ve fen bilimleri hem toplumların hem de devletlerin gelişmesi için gereklidir. Bilimin yuvası da medreseler olmuştur. Büyük Selçuklu Devleti’nden miras kalan medrese sistemi, Osmanlı Devleti’nde de devam ettirilmiştir.

Medreseler, Osmanlı eğitim sistemine katkı sağlamıştır. Medreselerin Osmanlı eğitim sistemine katkıları, sosyal bilimler ve fen bilimleri alanında gelişmelerin yaşanmasıyla bilim insanlarının yetişmesi, devlet adamlarının yetişmesi, ülkenin kalkınması ve gelecek nesillerin teminat altında olması şeklinde gerçekleşmiştir. Osmanlı medreseleri, cumhuriyetin ilan edilmesiyle birlikte laik bir düzen için yapılan inkılaplar nedeniyle feshedilmiştir. Modern ve çağdaş okulların kurulması söz konusu olmuştur.

2. Osmanlı’da medreselerin eğitim dünyasına katkıları neler olmuştur?
Cevap: Orta ve yüksek seviyelerde ihtiyaç duyulan eğitim öğretimi verilmiş İlmiye sınıfı, devlet adamı ve ilim insanları yetiştirilmiştir. ( müftü, kadı, müderris, hekim, matematikçi, astronom vb.)
İslam ilimlerini ve akıl ilimlerini uzman ihtisas seviyesinde verip, bilgi üretilmesini sağlanmıştır.
Eğitimde standart sağlanmıştır
Bir çok bilim insanı yetişmiştir
3. Osmanlı hâkimiyeti ile birlikte Rumeli’deki şehirlerde mimarî açıdan ne gibi gelişmeler yaşanmıştır?
Cevap:Rumeli’de Türk İslam kültürünü gösteren cami, medrese, saray, yol, köprü, su kanalları gibi mimari eserler yapılmıştır.Osmanlı şehir kültürü oluşmuştur. Fethedilen şehirlerdeki çarşı ve pazarlar geliştirilmiş ya da yeniden inşa edilmiştir. Balkanlarda bulunan bugünkü yol ve şehir ağının ana hatları da Osmanlı Dönemi’nde ortaya çıkmıştır. Şehir yolları ve su yolları tamir edilmiştir.
4. Osmanlı coğrafyasında sözlü kültürün toplum hayatına etkileri neler olmuştur?
Cevap: Sözlü kültür sayesinde Anadolu halkı yüzyıllar boyunca kendi dil, kültür ve beğenilerini koruyup geliştirme imkanı bulmuştur. Toplumsal sevinçler, kederler ve üzüntüler sözlü halk kültürü sayesinde Osmanlı halkının dayanışma ve kaynaşmasını güçlendirmiştir. Sözlü kültür ürünleri halkın ortak duygu ve düşüncelerini dile getirmeleri sayesinde Türk kültürünün korunmasında ve yaşatılmasında önemli bir katkı sağlamıştır. Milli kültür, tarih şuuru oluşmuştur. Millet olma duygusunu güçlendirmiştir.
5. Uluğ Bey’in Türk dünyasına ne gibi katkıları olmuştur?
Cevap:Uluğ Bey, 14. ve 15. yüzyıl bilim insanlarından biridir. Timur Devleti topraklarında yaşamıştır. Timur’un torunu olduğu da bilinmektedir. Gök bilimi ile ilgilenen alimlerden biri olarak bilimsel çalışmalar ve araştırmalar yapmıştır. Astronomi alanında yaptığı çalışmalar bilim dalının temellerini de oluşturmaktadır.

Uluğ Bey’in Türk dünyasına olan katkıları, Ay ve yıldızların hareketlerini gösteren tablolar yapmıştır. Ay ve yıldızların hareketi ile ilgili olarak dersler vermiştir. Haritalar ve yer-yön tahminlerinin yapılmasında temeller oluşturmuştur. Coğrafya, Gök Bilimi ile ilgili yaptığı çalışmalar yer ve yön bulma bakımından yeni bir çığır açmıştır. Bu bakımdan gemicilik ve denizcilik faaliyetlerinin gelişmesini sağlamıştır.

2 Comments

Leave a Reply