Button Text! Submit original article and get paid. Find out More

10. Sınıf Tarih Dersi İlke Yayınları 5. Ünite Cevapları

10. Sınıf Tarih Dersi İlke Yayınları 5. Ünite Cevapları

10. Sınıf İlke Yayınları Tarih Ders Kitabı Sayfa 117 Cevabı

SORU: Genel ağ üzerinden panoramik muze.com (Panorama 1453 Fetih Müzesi) sitesini ziyaret ederek İstanbul’un fethi ile ilgili bilgi edininiz.
• Cevap: İnternete Bağlı bir cihazla bunu rahatlıkla yapabilirsiniz.
SORU:Yukarıdaki harita ve metinden hareketle İstanbul’un fethinin jeopolitik, siyasi ve dinî nedenlerini aşağıya yazınız.
• Cevap: JEOPOLİTİK: Deniz Ticaretini geliştirmek ve Boğazlara hakim olmak ayrıca Toprak bütünlüğünü sağlamak amacıyla
SİYASİ: Bizansın Osmanlının düşmanları ile işbirliği yapıp Şehzadeleri esir alıp Osmanlının iç işlerine karışmak istemesi. Ayrıca Bizansı alarak Haçlı İttifakı parçalama isteği.
DİNÎ: Peygamber Efendimizin hadisine nail olma isteği

10. Sınıf İlke Yayınları Tarih Ders Kitabı Sayfa 118 Cevabı

SORU:Haritayı inceleyerek İstanbul’un fethi sırasında nasıl bir strateji izlendiğini belirleyiniz.
• Cevap: haritadan da görüldüğü gibi Osmanlı devleti Hem denizden hemde karadan İstanbulu Kuşatmıştır. Gemiler karadan yürütülerek Haliçe surların en zayıf olduğu noktaya hücum edilmiştir.

10. Sınıf İlke Yayınları Tarih Ders Kitabı Sayfa 120 Cevabı

SORU:İstanbul’un fethi, Osmanlı Devleti’nin kurumsallaşmasına ne gibi katkılar sağlamıştır? Açıklayınız
• Cevabı:İstanbul’un fethi bir anlamda Osmanlı devletini coğrafi olarak tamamladı ayrıca önemli ticaret yolları İstanbul üzerinden geçmekteydi buda Osmanlı’nın ticarette kurumsallaşmasını sağladı. Kadim bir şehir olan İstanbul’u fetheden Osmanlı devleti kendini dünyaya kanıtlamış ve devrinin en güçlü devleti olmuştur.

10. Sınıf İlke Yayınları Tarih Ders Kitabı Sayfa 121 Cevabı

SORU:Halifeliğin tarihçesi ve Müslümanlar açısından önemi hakkında neler biliyorsunuz? Açıklayınız.
• Cevap:Halife “bir kimsenin yerine geçen, onu temsil eden kimse” demektir ve devlet başkanı için kullanılır.
Halife, risâlet görevi hariç Hz. Peygamber’in yerine geçerek onun dünyevî otoritesini temsil etmesi, yeryüzünde dinin hükümlerini uygulamak, dünya işlerini düzene sokmak üzere Allah’ın yeryüzündeki hâkimiyetini veya bütün müminlere ait olan hilâfet ve yetkiyi temsil eder.
Halife dünyadaki tüm Müslümanların başı ve önderi kabul edilir. Bu yüzden halifelik makamı çok önemlidir.
Halifelik Peygamberimizin vefatı ile dört halife dönemi başlamıştır.
Halifelik Tarihçesi
Dört Halife veya Hulefa-i Raşidin dönemi( Hz. Ebu Bekir, Hz. Ömer, Hz. Osman ve Hz. Ali’dir.)
Emevîler dönemi
Abbâsîler dönemi
Fâtımî halifeleri
Memlûk himayesi dönemi
Osmanlı dönemi ( Osmanlı Padişahı Yavuz Sultan Selim’in Ridaniye Muharebesi’ni kazanarak Memlük Sultanlığı’na son vermelerinden sonra halife Osmanlı Devleti’ne geçmiştir.)
Türkiye Cumhuriyeti dönemi.
Halifeliğin kaldırılması. 3 Mart 1924 günü çıkardığı kanunla halifelik kaldırılmıştır.

10. Sınıf İlke Yayınları Tarih Ders Kitabı Sayfa 123 Cevabı

SORU:Mısır Seferi’nin Osmanlı Devleti’ne dinî, siyasi ve ekonomik kazanımlarını aşağıya yazınız.
Dini Kazanımlar
*Halifelik Osmanlı Devleti’ne geçmiştir.
*Kutsal emanetler İstanbul’a getirilmiştir.
Siyasi Kazanımlar
*Memlük Devleti sona erdi, siyasi liderlik Osmanlı Devleti’ne geçti.
*Suriye, Filistin, Mısır ve Hicaz Osmanlı Devleti hakimiyetine geçti.
*Hicaz Emirliği Osmanlı Devleti’ne bağlandı.
Ekonomik Kazanımlar
*Baharat Yolu hakimiyeti Osmanlı Devleti’ne geçti.
*Venedikliler, Osmanlı Devleti’ne vergi ödemeye başladı.

10. Sınıf İlke Yayınları Tarih Ders Kitabı Sayfa 126 Cevabı

SORU:1. I. Süleyman’a neden “Kanuni” denilmiş olabilir. Belirtiniz.
• Cevap: Çünkü Devlet Kanunlarına uymada Son derece Titiz davrandığı için.
SORU:2. Bazı Avrupalı tarihçilerin Kanuni Sultan Süleyman için “Muhteşem Süleyman” ifadesini kullanmalarının sebepleri neler olabilir? Değerlendiriniz.
• Cevap:Bazı Avrupalı tarihçilerin Kanuni Sultan Süleyman için “Muhteşem Süleyman” ifadesini kullanmalarının nedeni en uzun dönem Osmanlı Devleti’nin başında padişahlık yapması ve en fazla sefere çıkan padişah olmasından ileri gelmektedir. 46 yıl hükümdarlık yaparak yaklaşık 13 sefere çıkmıştır. Zigetvar seferinde de vefat ederek ülke topraklarına getirilmiştir. Kanuni en meşhur padişahlardan biridir. Zira Avrupada Fetihler yapmış ve Avrupa Siyasetine yön vermiştir.
KANUNİ SULTAN SÜLEYMAN DÖNEMİ SİYASİ OLAYLARI
ABD Kongre Binasında Kanuni’nin Portresi
“Capitol”, Amerika Birleşik Devletleri’nin Millet Meclisi binasıdır. Binayı yenileştirmek ve düzenlemek amacıyla 1945 yılında teşkil edilen bir heyet, ünlü kanun yapıcıların portrelerini, Temsilciler Meclisi galerisine koymayı  kararlaştırmıştı. Karar, ABD Kongresi tarafından onaylandı. Bunun üzerine, Colombia Tarih Derneği, Pennsylvania (Pensilvanya) Üniversitesi ve ABD Temsilciler Meclisi Kütüphanesi uzmanları çalışmaya koyuldu. Uzun araştırmalar neticesinde tarihin büyük kanun yapıcılarından 23’ünün ismini tespit ettiler. Sonra, tanınmış heykeltıraşlara görev verildi. Heykeltıraşlar, 23 ismin kabartma portrelerini mermer plakalar üzerine işlediler. Temsilciler Meclisi galerisindeki portrelerden biri de Kanuni Sultan Süleyman’a aittir (Görsel 5.4). Padişahlar Ansiklopedisi C 2, s. 467 (Özetlenmiştir.)
SORU:Kanuni Sultan Süleyman’ın ABD Kongre Binasında portresinin yer almasında hangi faktörler etkili olmuştur? Belirtiniz.
CEVAP: Büyük bir kanun yapıcı olması, adaletten taviz vermemesi, uygulamaya koyduğu kanunlarda hak ve hukuku gözetmesi, kanun yapıcılığı bakımında insanlığa olan katkı ve örnek seviyesi nedeniyle ABD kongre binasında portresi yer almaktadır.

10. Sınıf İlke Yayınları Tarih Ders Kitabı Sayfa 127 Cevabı

KANUNİ’NİN FERDİNAND’A GÖNDERDİĞİ MEKTUP
Bu zamana kadar erlik davası edersin. Meydana çık da savaşalım dersin. Şimdiye kadar kaç defa topraklarına gelip istediğimi yapıyorum. Fakat ne senden ne de yandaşlarından ne bir haber ne bir iz var. Size hükümdarlık haramdır. Askerlerinden utanmaz mısın? Eğer cesaretin varsa çık meydana seninle kozlarımızı paylaşalım. Eğer bu kez de savaş meydanına çıkmazsan yiğitlik namını ağzına almayasın.
SORU:Yukarıdaki mektuptan hareketle Kanuni Dönemi’nde Osmanlı-Avusturya ilişkileri hakkında ne gibi çıkarımlarda bulunabilirsiniz? Açıklayınız.
• Cevap: Osmanlıların Askeri güç olarak Avusturyadan son derece Üstündür. Bu sebeple doğrudan Osmanlı İle bir savaşı göze alamamaktadır.

10. Sınıf İlke Yayınları Tarih Ders Kitabı Sayfa 129 Cevabı

SORU: İstanbul Antlaşması’nı siyasi ve ekonomik açıdan her iki ülke adına değerlendiriniz.
• Cevabı:Avusturya kralı protokol bakımından Osmanlı sadrazamına denk olacaktı.Yani Avusturya kralı Osmanlı Devletinin 2.adamına denk olacaktı.
Avusturya böylece Osmanlı Devletinin üstünlüğünü kabul etmiştir.
-Macaristan ikiye ayrıldı
-Avusturya Osmanlı üstünlüğünü kabul etti
-Osmanlı, Avusturya üzerinde yaptırım gücüne sahip oldu
-Osmanlı’nın Avrupa’nın en güçlü devleti olduğu kabul edildi
-Almanya’nın Avrupa üzerindeki üstünlüğüne son verildi.
-Bu antlaşmayla Osmanlı Devleti’nin İmparatorluk sanı resmen Avrupa tarafından tanınmıştır.
-Ferdinand, Osmanlılara yılda 30.000 duka altın vermeyi kabul etti.
SORU: İran’ın siyasi politikaları Osmanlı Devleti’nin Avrupa’daki faaliyetlerini nasıl etkilemiş olabilir? Belirtiniz.
• Cevabı: İranla Yürütülen Barışçıl politikalar Osmanlının Avrupayı daha çok gündemine almasına neden oluyordu. Bunun zıddı ise Osmanlının Avrupa Siyasetini olumsuz etkliyordu.

10. Sınıf İlke Yayınları Tarih Ders Kitabı Sayfa 130 Cevabı

OSMANLI EKONOMİK POLİTİKALARI
Osmanlılar da tıpkı Selçuklular gibi Doğu’yu Batı’ya, Kuzey’i Güney’e bağlayan yollar üzerinde dev kervansaraylar, bedestenler (Görsel 5.8) ve hanlar inşa ederek ticari faaliyetin emniyet içinde gelişmesini sağlamışlardır. Avrupa ekonomisinin muhtaç olduğu baharat ile diğer mamul ve ham maddeler Tebriz’den Türkiye sınırlarına giriyor; Erzurum, Erzincan, Tokat ve Amasya yolundan Sinop’a ulaşıyor, buradan da Avrupa’ya gönderiliyordu. Birer transit merkezi durumunda olan bu şehirlere Osmanlı Devleti büyük kervansaraylar, bedesten (kapalı çarşı) hanlar ve misafirhaneler inşa etti.
SORU:Osmanlı Devleti kervansaray, bedesten gibi kurumlan neden inşa ettirmiştir? Belirtiniz.
• Cevabı: Ticareti Kolaylaştırmak ve Geliştirmek için

10. Sınıf İlke Yayınları Tarih Ders Kitabı Sayfa 131 Cevabı

SORU:Bir Osmanlı yöneticisi olsaydınız ticareti geliştirmek için ne tür tedbirler alırdınız? Belirtiniz.
• Cevabı: Kervansaraylar yapılabilir. Ticaret yollarının güvenliği için çalışmalar yapılabilir. Tüccarlara ticari kolaylıklar ve İmkanlar sağlanabilir.

10. Sınıf İlke Yayınları Tarih Ders Kitabı Sayfa 132 Cevabı

SORU:Kanuni’nin Fransa’ya kapitülasyonlar vermesini siyasi ve ekonomik yönden değerlendiriniz.
• Cevabı: Ekonomik amacı Coğrafi Keşiflerle kaybedilen Akdeniz limanlarının canlılığının tekrar kazandırılması. Siyasi amacı ise Avrupada kendine karşı kurulabilecek bir ittifakı engelleme çabası denilebilir.
KANUNİ’NİN FRANSA KRALINA MEKTUBU
XVI. yüzyılın başında Roma-Germen İmparatoru, Fransa Kralı I. Fransuva’yı esir alır. Fransuva, annesi vasıtasıyla Kanuni’ye bir mektup göndererek yardım ister. Kanuni, Fransuva’ya cevaben şöyle bir ferman gönderir.
“Ben ki sultanlar sultanı, hakanlar hakanı hükümdarlara taç veren Allah’ın yeryüzündeki gölgesi, Akdeniz’in ve Karadeniz’in ve Rumeli’nin ve Anadolu’nun ve Acem’in ve Şam’ın ve Halep’in ve Mısır’ın ve Mekke’nin ve Medine’nin ve Kudüs’ün ve daha nice memleketlerin ki, yüce atalarımızın ezici kuvvetleriyle fethettikleri ve benim dahi ateş saçan zafer kılıcımla fetheylediğim nice diyarın sultanı ve padişahı Sultan Bayezid Han’ın torunu, Sultan Selim Han’ın oğlu, Sultan Süleyman Han’ım. Sen ki Françe Vilayetinin Kralı Françesko’sun (François, Fransuva). Hükümdarların sığınma yeri olan kapıma mektup gönderip memleketinizin düşman istilasına uğradığını, hâlen hapiste olduğunuzu bildirip kurtulmanız hususunda yardım istemişsiniz. Gönlünüzü hoş tutup hatırınızı incitmeyiniz. Bizim ulu ecdadımız, daima düşmanı kovmak ve memleketler fethetmek için seferden geri kalmamıştır. Biz dahi onların yolundan yürüyüp, her zaman memleketler ve kuvvetli kaleler fetheyleyip gece, gündüz atımız eğerlenmiş ve kılıcımız kuşanılmıştır. Allah hayırlar versin ve iradesi neyse o olsun. Bundan sonra ne yapacağımızı elçinize sorup öğrenesiniz.”
SORU:Mektuptan hareketle XVI. yüzyılda Osmanlı Devleti’nin gücü hakkında neler söylenebilir?
• Cevabı: Osmanlı Devleti Devrinin En güçlü devletidir. Dünya Siyasetine Yön veren bir devlet konumundadır. Sadece Askeri değil Sanat edebiyat ve toplumsal alanda da son derece mükemmel bir çağ yaşamaktadır.

10. Sınıf İlke Yayınları Tarih Ders Kitabı Sayfa 137 Cevabı

SORU:Osmanlı Devleti’nin farklı dinlere karşı izlemiş olduğu politikaların devlete kazanımlarını arkadaşlarınızla değerlendiriniz.
• Cevabı:Bu soru için Fikir olması açısından Hoş görü politikaları devletlere her zaman kazandırmıştır.

10. Sınıf İlke Yayınları Tarih Ders Kitabı Sayfa 139 Cevabı

SORU:1. Osmanlı Devleti’nin Akdeniz’de hâkimiyet kurmak istemesinin sebepleri neler olabilir? Belirtiniz
• Cevap: .Akdeniz O dönemde son derece önemli bir bölgedir. Dünya Ticaret yollarının bir çoğu buradan geçmektedir. Bir Çok stratejik bölge ve ada ve devlet buraya komuşu olarak kurulmuştur. Bu sebeple akdenize hakim olmak Dünyaya hakim olma demektir.
SORU:2. Coğrafi Keşifler sonucunda Atlas Okyanusu’ndaki limanlar önem kazanırken, Akdeniz limanları önemini kaybetmiştir. Bu durumun Osmanlı Devleti’ne ne gibi etkileri olabileceğini arkadaşlarınızla değerlendiriniz.
• Cevap: Bu durum Osmanlıyı olumsuz etkilemiştir. Akdeniz limanları önemini yitirmeye başlamıştır. Osmanlı devleti tekrar limanları hareketlendirmek için Kapitilasyonlar vermiş ve Hint deniz seferlerini düzenlemiştir.

10. Sınıf İlke Yayınları Tarih Ders Kitabı Sayfa 140 Cevabı

SORU:1. Haritaya göre Avrupalı denizciler tarafından keşfedilen yerleri belirleyiniz.
• Cevap: Amerika Kıtası, Uzak Doğu Asya,
SORU:2. Coğrafi Keşifler’in Osmanlı Devleti’ni nasıl etkilemiş olabileceğini arkadaşlarınızla değerlendiriniz.
• Cevap:– Avrupa’nın Osmanlı Devleti’ne bağımlılığı azaldı.
– Akdeniz limanlarının önem kaybetmesi, Osmanlı Devleti’nin ticari gelirlerini azalttı.
– Osmanlı topraklarında ticaret ile uğraşan köy ve kasabalarda ekonomik durum zayıfladı.
– Osmanlı Devleti, Coğrafi Keşifler’in olumsuz etkilerini önlemek için;
– Süveyş Kanalı Projesi’ni gerçekleştirmek istedi. Fakat bunu ancak 1869’da gerçekleştirebildi.
– Hınt Okyanusu nda Portekızlıler ıle savaştı fakat ustünlük kuramadı.
– Don – Volga Kanalı Projesi’ni gerçekleştirerek ipek Yolu’nu tekrar canlandırmak istedi. Fakat bunda da başarılı olamadı.
– Akdeniz limanlarını yeniden canlandırarak gümrük gelirlerini artırmak için Avrupalı devletlere kapitülasyonlar verdi.

10. Sınıf İlke Yayınları Tarih Ders Kitabı Sayfa 141 Cevabı

SORU:Coğrafi Keşifler sonucunda Atlas Okyanusu’ndaki limanlar önem kazanırken; Akdeniz limanları ise önemini kaybetmiştir. Bu durumdan hangi ülkelerin olumsuz etkilenebileceğini sebepleri ile birlikte arkadaşlarınızla değerlendiriniz.
• Cevabı: Osmanlı Devleti, İtalya,  İspanya gibi akdenize kıyısı olan ülkeler

10. Sınıf İlke Yayınları Tarih Ders Kitabı Sayfa 142 Cevabı

SORU:Osmanlı Devleti, Coğrafi Keşifler’den olumsuz etkilenmemek için neler yapmış olabilir? Açıklayınız.
• Cevabı: Akdeniz Limanlarını tekrar canlandırmaya çalışmıştır. Bu amaçla Fransaya ve bir çok devlete Kapitülasyon vermiştir.  Hint Deniz seferleri düzenleyerek kayıplarını telafi etmeye çalışmıştır.

10. Sınıf İlke Yayınları Tarih Ders Kitabı Sayfa 146 Cevabı

A. Aşağıda verilen çoktan seçmeli soruların doğru seçeneklerini işaretleyiniz.
1. I. Baharat Yolu’nun Osmanlı denetimine girmesi,
II. Osmanlı Devleti’nin toprak bütünlüğünün sağlanması,
III. Ortodoks Kilisesi’nin Osmanlı hâkimiyetine girmesi
Yukarıda verilenlerden hangisi İstanbul’un fethinin sonuçlarıyla ilgili değildir?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
C) Yalnız III
D) I ve II
E) I, II ve III

2. Osmanlı Devleti’nin Fransa’ya kapitülasyonlar vermesinde;
I. Coğrafi Keşifler sonucu önemini kaybeden Akdeniz limanlarını yeniden canlandırmak,
II. Avrupa’da Osmanlıya karşı oluşan ittifakları parçalamak,
III. ekonomik açıdan zayıf durumdaki Fransa’ya destek olmak durumlarından hangisi ya da hangileri etkili olmuştur?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
C) Yalnız III
D) I ve II
E) I, II ve III

3. Aşağıda verilenlerden hangisi Coğrafi Keşiflerin sonuçları ile ilgili değildir?
A) Sömürge imparatorluklarının kurulması
B) Burjuva sınıfının önemli bir güç haline gelmesi
C) Osmanlı Devleti’nin Akdeniz’deki hâkimiyetinin tamamen sona ermesi
D) Atlas Okyanusu limanlarının önem kazanması
E) Yeni bitki (tütün, patates, domates gibi) ve hayvan türlerinin tanınması

4. I. İngiltere,
II. Hollanda,
III. İspanya,
IV. Portekiz
Osmanlı Devleti, XVI. yüzyılda Akdeniz ve Kuzey Afrika’da hâkimiyet kurmak amacıyla yukarıda verilen Atlantik ülkelerinin hangisi ya da hangileri ile mücadele etmiştir?
A) I ve II
B) II ve III
C) III ve IV
D) I, II ve III
E) II, III ve IV

10. Sınıf İlke Yayınları Tarih Ders Kitabı Sayfa 147 Cevabı

5. I. Akdeniz’de Türk hâkimiyetinin kurulması,
II. Fransa’ya ticari ayrıcalıklar verilmesi,
III. Avusturya’nın Osmanlı siyasi üstünlüğünü kabul etmesi
Yukarıda verilenlerden hangisi Kanuni Sultan Süleyman Dönemi ile ilgilidir?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
C) Yalnız III
D) I ve II
E) I, II ve III

6. Osmanlı Devleti, Yavuz Sultan Selim Dönemi’nde Doğu Anadolu Bölgesi’nin güvenliğini sağlamak ve Şii tehlikesini önlemek amacıyla aşağıdaki savaşlardan hangisini yapmıştır?
A) Mercidabık Savaşı
B) Çaldıran Savaşı
C) Ridaniye Savaşı
D) Otlukbeli Savaşı
E) Turnadağ Savaşı

7. I. Preveze Deniz Savaşı’nın kazanılması
II. Cezayir ve Fas’ın Osmanlı topraklarına katılması
III. Kıbrıs’ın fethedilmesi
Yukarıda verilen gelişmelerden hangisi ya da hangileri Osmanlı Devleti’nin Akdeniz’deki hâkimiyetini güçlendirmiştir?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
C) Yalnız III
D) II ve III
E) I, II ve III

B. Aşağıda verilen Bedesten (kapalıçarşı) görselini inceleyerek, 1, 2 ve 3. soruları cevaplandırınız.

SORU:1. Sizce yukarıdaki resimde insanlar neler yapıyorlar?
• Cevap: Alış Veriş
SORU:2. Buradaki insanların sosyal, ekonomik ve kültürel özellikleri hakkında ne tür çıkarımlarda bulunabilirsiniz?
• Cevap: Neler Alıp sattıklarını, Ne giydiklerini, Komşuluk ilişkilerini, Konuşmalarını  gözlemleyebilir ve çıkarımlarda bulunabiliriz.
SORU:3. Bedestenlerin Osmanlı ekonomisine katkılarıyla ilgili neler söyleyebilirsiniz?
• Cevap:  Bedestenlerin Osmanlı ekonomisine katkıları, şehirlerde ticari faaliyetlerin yapılması, insanların ihtiyaçlarının karşılanması, çalışan nüfusun artması, geçim kaynaklarının farklılaşması, esnaf kültürünün yaşanması ve yerleşik hale gelmesi, alışveriş merkezlerinin oluşarak ekonominin gelişmesi ve kalkınması gibi katkıları olmuştur. Böylece güçlü bir ekonomiye sahip olan Osmanlı Devleti’nin siyasi otoritesi de güçlenmeye başlamıştır. Bedesten kültürü günümüzde oldukça azalmıştır.


10. Sınıf İlke Yayınları Tarih Ders Kitabı Sayfa 148 Cevabı

C. Aşağıda verilen ifadelerin başına doğru ise “D”, yanlış ise “Y” yazınız.
1. (Y) II. Bayezid Dönemi’nde çıkan Şah Kulu İsyanı Osmanlı Devleti’nin otoritesinin sarsılmasına
neden olmuştur.
2. (D) Mohaç Meydan Muharebesi sonucunda Osmanlı Devleti, Macar Krallığı’nın siyasi varlığına son
vermiştir.
3. (D) Yavuz Sultan Selim, Anadolu’daki Şii tehlikesini ortadan kaldırmak amacıyla Safevilerle
Ridaniye Savaşı’nı yapmıştır.
4. (D) Osmanlı Devleti, Hint Deniz Seferlerini, Hint Okyanusu’ndaki Ispanya’nın hâkimiyetine son
vermek için yapmıştır.
5. (Y) Halifelik, Yavuz Sultan Selim’in Mısır Seferi sonunda Osmanlı Devleti’ne geçmiştir.
Ç. Aşağıdaki noktalı yerlere uygun ifadeleri yazınız.
1. Kaptanıderya  BARBAROS HAYRETTİN PAŞA komutasında Haçlı müttefik donanmasıyla yapılan
PREVEZE DENİZ SAVAŞI sonucu Akdeniz’de Osmanlı hâkimiyeti kurulmuştur.
2. Kanuni Dönemi’nde Osmanlı Devleti, batıda Avusturya’ya İSTANBUL Antlaşması ile; doğuda
ise AMASYA Antlaşması ile İran’a karşı üstünlük sağlamıştır.
3. Coğrafi Keşiflerin bir sebebi de İPEK Yolu ile BAHARAT Yolu’nun Osmanlıların denetimine
geçmesidir.
4. Yavuz Sultan Selim MERCİDABIK ve RİDANİYE savaşları ile Memlûklu Devleti’ne son vermiştir.
5. Fatih Dönemi’nde VENEDİK , Kanuni Dönemi’nde ise FRANSA ticari ayrıcalıklar elde etmişlerdir.

D. Aşağıdaki açık uçlu soruların cevaplarını defterinize yazınız.

SORU:1. Osmanlı Devleti’nin XVI. yüzyılda Fransa’ya kapitülasyonlar vererek ulaşmak istediği amaçlar nelerdir?
• Cevap: *Doğu Akdeniz ticaretini canlandırmayı amaçlamıştır.
*Fransa’yı yanına çekerek Avrupa’daki Hristiyan birliğini bozmak istemiştir.
*Fransız limanlarından da faydalanmayı istemiştir
SORU:2. Yavuz Sultan Selim’in Memlûklular üzerine sefer düzenlemesinin sebepleri nelerdir?
• Cevap:*Türk-İslam dünyasının lideri olma mücadelesinin yaşanması,
*Hicaz su yolları meselesinin çözüme kavuşturulması,
*Osmanlı’ya karşı ittifakların yapılması,
*Baharat Yolu’nun ele geçirilerek devletin ekonomik olarak güçlendirilmesi,
*Hilafetin merkezinin İstanbul’a taşınmak istenmesidir.
SORU:3. XV ve XVI. yüzyıllarda Osmanlı Devleti, Roma Katolik Kilisesi’ne karşı nasıl bir strateji izlemiştir?
• Cevap:XV ve XVI. yüzyıllarda Osmanlı Devleti, Roma Katolik Kilisesine karşı taviz vermemiştir.
SORU:4. Osmanlı Devleti’nin Akdeniz’de hâkimiyet kurmasında hangi faktörler ve olaylar etkili olmuştur?
• Cevap:İstanbul’un fethi ve 15.-16. yüzyıl padişahlarının denizciliğe ayrı bir önem vermeleri Osmanlı Devleti’nin Akdeniz’de hâkimiyet kurmasında etkili olmasındaki faktörlerdir.
SORU:5. Coğrafi Keşiflerin Osmanlı Devleti’ne ekonomik alandaki etkileri neler olmuştur?
• Cevap:İpek ve Baharat Yollarının önemi azaldı. Osmanlı büyük bir gelir kaybına uğradı.
Avrupalıların Osmanlı Devletine bağımlılığı azaldı.
Avrupalılar, coğrafi keşifler sonucu zenginleşti. Ekonomik olarak Osmanlıdan zengin hale geldiler. Bu siyasi, ekonomik güçlerini artırdı
Osmanlı coğrafi keşiflerin zararlarını azaltmak için kapitülasyonları uyguladı. Bu ekonomiye daha çok zarar verdi.
Osmanlı topraklarında ticaret ile uğraşan köy ve kasabalarda ekonomik durumu kötüleşti.
Akdeniz limanları önem kaybetti, Osmanlının ticari gelirleri azaldı.
Coğrafi keşiflerle Avrupalı ülkelerin dünya üzerindeki hakimiyetleri arttı, Osmanlıların ki azaldı.
Coğrafi keşiflerle Avrupa kültürü dünyaya yayıldı Bu Avrupa’nın gücünü daha da artırdı.
SORU:6. İstanbul’un fethinin dünya siyasi tarihi açısından sonuçları neler olmuştur?
• Cevabı:İstanbul’un Fethi ile Orta Çağ kapanıp, Yeni Çağ açıldı.
İstanbul’un Fethi sırasında kullanılan büyük topların, en güçlü surları bile yıkabileceği görüldü. Bu denli güçlü topların yapılması, Avrupa’daki ‘derebeylik’lerin yıkılmasına ve merkeziyetçi krallıkların güçlenmesine neden oldu.
İstanbul’un Fethi ile İpek Yolu’nun Orta Asya’dan Avrupa’ya giden kolunun Osmanlı Devleti’nin eline geçmesi, Avrupalılar’ı yeni ticaret yolları arayışına yöneltti. Bu olay ‘Coğrafi Keşifler’in nedenlerinden birini oluşturdu.
İstanbul’un Fethinden sonra İtalya’ya giden bilim adamları, orada eski Yunan ve Roma eserlerini inceleyerek, ‘Rönesans’ın başlamasına katkıda bulundular.

Leave a Reply