Button Text! Submit original article and get paid. Find out More

10. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı MEB Yayınları Kitap Cevapları 1. Ünite

10. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı MEB Yayınları Kitap Cevapları 1. Ünite

10. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı MEB Yayınları Kitap Cevapları sayfa 14
1. Kurtuluş Savaşı’nı anlatan bir tarih kitabı mı yoksa bu savaşı konu alan bir roman mı daha çok ilginizi çeker? Düşüncelerinizi nedenleriyle söyleyiniz.

Cevap:
 Sorunun cevabı kişiden kişiye göre değişebilir. Bizim roman daha çok ilgimizi çeker. Çünkü tarih kitabında doğrudan bilgiler verilirken romanda olaylar kurmaca bir dünya içinde ilgi çekici, sanatlı bir üslupla anlatılır.
2. Edebiyatın tarihle nasıl bir ilişkisi olduğunu düşünüyorsunuz?

10. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı MEB Yayınları Kitap Cevapları sayfa 15

1. Metinde geçen “ülkü” kelimesinin anlamını cümlenin bağlamından hareketle tahmin ediniz. Tahminlerinizi TDK’nin Türkçe Sözlük’ünden kontrol ediniz.
Cevap: Ülkü, amaç edinilen, ulaşılmak istenen erek, ideal demektir.

2. Okuduğunuz metindeki “Bir edebî eseri layıkıyla ve tarihî manâsıyla anlamak için, önce o devrin genel hayatını, yaşayış ve düşünüş tarzlarını, o devir insanlarının hayat ve evren hakkında neler bildiklerini öğrenmemiz gerekir.” görüşüne katılıyor musunuz? Neden?
Cevap: Evet katılıyorum, çünkü edebi eserler yazıldığı dönemin zihniyetini yansıtır, edebi eseri de tam manasıyla anlamak için devrin zihniyetini bilmemiz gerekir.

3. “Bir ‘şaheser’, neticede mutlaka toplumsal bir ülkünün ifadesidir.” cümlesini metinden hareketle açıklayınız.
Cevap: “Şaheser”ler ait olduğu toplumun duyuş, düşünüşün ve idealinin  ifadesidir. Bunlar toplumun ortak duygu ve düşüncelerini yansıtır.

4. Okuduğunuz metnin konusunu belirleyiniz.
Cevap: Metnin konusu edebiyat ve tarih arasındaki ilişkidir.

5. Okuduğunuz metinde yazar ile anlatıcının aynı kişi olmasını neye bağlıyorsunuz?
Cevap: Metin öğretici metin olduğu için yazar ile anlatıcı aynı kişidir. Sanat metinlerinde  örneğin roman ve hikayelerde anlatıcı  kurmacadır.

6. Metindeki anlatım biçimi ve düşünceyi geliştirme yollarını belirleyiniz. Belirlediğiniz cümleleri aşağıdaki şemalara yazınız.
Anlatım Biçimi➜  Açıklayıcı anlatım, öğretici anlatım               
Düşünceyi Geliştirme Yolları➜ Benzetme, örneklendirme

 

7. Metinden yola çıkarak edebiyat-tarih ilişkisini yorumlayınız.
Cevap: Yöntem farklılıklarına rağmen edebiyatla tarih arasında sıkı bir ilişki vardır. İkisi de birbirinin ürün ve verilerini kullanır. Her edebi metnin içinde oluştuğu tarihi bir dönem vardır ve edebi metinlere bu dönemin özellikleri ve izleri yansır. Edebi metinlerin konusunu, yazıldığı dönemin olayları, sosyal ve siyasal yapısı, dünya görüşü oluşturur. Bu eserleri anlamak ve doğru yorumlayabilmek için o dönemin tarihini bilmek gerekir. Ayrıca kimi edebi eserler konusunu doğrudan tarihsel gerçeklerden alır, bu tür eserler de tarih bilimine yardımcı olur, kaynak oluşturur.

8. Metindeki ana düşünce ile yardımcı düşünceleri belirleyiniz. Belirlediğiniz cümleleri aşağıdaki şemalara yazınız.
Ana Düşünce: Edebî değeri olan bir metni tam anlamıyla değerlendirebilmek için metni tarihteki yerine göre inceleme yapmak gerekir.            

Yardımcı Düşünceler:Bir milletin edebiyatı milli ruhu ve milli hayatı yansıtır.
Edebiyat toplumun diğer kurumlarına bağlı ve onlarla uyumludur.

1. EDEBİYATIN TARİH VE DİN İLE İLİŞKİSİ
Hazırlık1. Kurtuluş Savaşı’nı anlatan bir tarih kitabı mı yoksa bu savaşı konu alan bir roman mı daha çok ilginizi çeker? Düşüncelerinizi nedenleriyle söyleyiniz.
Cevap: Sorunun cevabı kişiden kişiye göre değişebilir. Bizim roman daha çok ilgimizi çeker. Çünkü tarih kitabında doğrudan bilgiler verilirken romanda olaylar kurmaca bir dünya içinde ilgi çekici, sanatlı bir üslupla anlatılır.
2. Edebiyatın tarihle nasıl bir ilişkisi olduğunu düşünüyorsunuz?
Yöntem farklılıklarına rağmen edebiyatla tarih arasında sıkı bir ilişki vardır. İkisi de birbirinin ürün ve verilerini kullanır.  Her edebi metnin  içinde oluştuğu tarihi bir dönem vardır ve edebi metinlere bu dönemin özellikleri ve izleri yansır. Edebi metinlerin konusunu, yazıldığı dönemin olayları, sosyal ve siyasal yapısı, dünya görüşü oluşturur. Bu eserleri anlamak ve doğru yorumlayabilmek için o dönemin tarihini bilmek gerekir. Ayrıca kimi edebi eserler konusunu doğrudan tarihsel gerçeklerden alır, bu tür eserler de tarih bilimine yardımcı olur, kaynak oluşturur.

10. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı MEB Yayınları Kitap Cevapları sayfa 16
1. Metinde geçen “ahlakî, lâyıkıyla, mânasıyla, lisâniyat” kelimelerini doğru telaffuz etmek için nelere dikkat edersiniz?
Cevap: Kelimelerdeki uzun ve kısa hecelere dikkat etmeliyiz. Uzun heceleri kısa, kısa heceleri uzun okumak  telaffuz kusurudur.

2. Okuduğunuz parçada geçen “Hakikaten, bir milletin coğrafi çevresiyle, sonra dinî, iktisadî, hukukî, ahlâkî, sanatsal ve siyasi hayatıyla edebiyatı arasındaki bağlantılar o kadar açıktır ki bu konuda açıklama yapmayı bile fazla görüyoruz.” cümlesindeki altı çizili “ki”lerin ayrı ya da birleşik yazılma nedenini söyleyiniz.Cevap:”arasındaki” kelimesindeki “ki” sıfat yapma işlevi taşıdığı için bitişik; “açıktır ki” kelimesindeki “ki” ise bağlaç olduğu için ayrı yazılır.

3. Aşağıdaki parça okuduğunuz metinden alınmıştır. Parçada belirtilen noktalama işaretlerinin parçadaki kullanım amaçlarını aşağıdaki şemalara yazınız.
 Cevap: ‟ ” (Tırnak işareti) ➜Başka bir kimseden veya yazıdan olduğu gibi aktarılan sözler tır­nak içine alınır.
Virgül(,)➜ Verilen cümlede virgül işareti, uzun cümlelerde yüklemden uzak düşmüş olan özneyi belirtmek için konur.
Soru işareti (?)➜Soru eki veya sözü içeren cümle veya sözlerin sonuna konur.
Not: Noktalama işaretleriyle ilgili ayrıntılı bilgi için TDK’nin Yazım Kılavuzu’na başvurabilirsiniz.
10. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı MEB Yayınları Kitap Cevapları sayfa 17

1. Din ile edebiyat arasında nasıl bir ilişki olduğunu düşünüyorsunuz? Düşüncelerinizi sözlü olarak ifade ediniz.
Cevap: Dinî hayat, edebî dönemleri belirleyen etkenlerden biridir. Edebiyatın dinî hayata, dinî hayatın da edebiyata ve dile etkisi vardır. Gerek içerik gerek söz varlığı olarak din, edebî eserleri etkilemiştir. Aynı zamanda dinî eserler de edebiyattan büyük ölçüde yararlanmıştır.
 
2. Dinî içerikli bir edebî metin yazmak isteseniz hangi edebî türü tercih edersiniz? Niçin?
Cevap: Şiir, hikaye veya  roman olabilir.

10. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı MEB Yayınları Kitap Cevapları sayfa 18
Metnin Anlama ve Çözümleme
1. Okuduğunuz metinde geçen “Din, bireyi mukaddes duygu, ortak şuur ve vicdan etrafında birleştirir.” cümlesindeki altı çizili kelimelerin anlamlarını cümlenin bağlamından hareketle tahmin ediniz.Tahminlerinizi TDK’nin Türkçe Sözlük’ünden kontrol ediniz.
Cevap: Mukaddes: Kutsal     Şuur: bilinç

2. Metinden yola çıkarak dinin edebiyattaki yeriyle ilgili hangi sonuçlara ulaşabilirsiniz?Cevap: Edebiyatın dinî hayata, dinî hayatın da edebiyata ve dile etkisi vardır.
Türklerin   İslamiyeti kabulüyle doğal bir kültürel değişim yaşanmış, İslamiyet’in etkisiyle yeni bir dil anlayışı oluşmuş,  yeni edebi eserler oluşturulmuştur.
3. “Bu sanat, bir dönemin, bir toplumun hissiyatını, inançlarını, irfanını, bilgilerini, algılarını, kavrayışını ve estetik dünyasını yansıtan ayna konumundadır.” cümlesinden yola çıkarak edebiyatın toplumsal işlevi ile ilgili neler söyleyebilirsiniz?
Cevap: Edebiyat ait olduğu yansıtır, edebi ürünlerde toplumun izlerini görmek mümkündür. -Edebiyatın toplumu değiştirme ve yönlendirme işlevi de vardır.

4. Metinde düşünceyi geliştirme yollarından hangileri kullanılmıştır? Bunların tercih edilmesinin anlatım biçimine katkısını söyleyiniz.
Cevap: Tanımlama, benzetme, karşılaştırma, örneklendirme… Metinde açıklayıcı anlatım biçimikullanıldığı için bu düşünceyi geliştirme yolları metinde anlatılanların daha iyi ifade edilmesine, açık ve anlaşılır olmasına katkı sağlıyor.

5. Metnin tema ve konusunu belirleyiniz.Cevap: Teması➜ din-edebiyat ilişkisi

Konusu: ➜ Edebiyat araştırmacılarının din-edebiyat ilişkisine önem, dini metinlerin insanlarda oluşturduğu etki, İslamlaşmasının edebiyata etkileri…

6. Metnin üslubu ile ilgili çıkarımlarda bulununuz.Cevap: Metin öğretici bir nitelik taşıdığı için nesnel bir tutumla açık, anlaşılır bir üslup kullanılmıştır.

7. Metinde anlatıcı ile yazarın aynı kişi olmasını neye bağlıyorsunuz? Açıklayınız.Cevap: Metnin öğretici olmasına

8. Metindeki ana düşünce ile yardımcı düşünceleri belirleyiniz. Belirlediğiniz cümleleri aşağıdaki şemalara yazınız.
 Cevap: 
Ana düşünce: Edebiyatın dinî hayata, dinî hayatın da edebiyata ve dile etkisi vardır.
 
Yardımcı Düşünceler: 
  • Din estetik duyguyu besleyen önemli bir kaynaktır.
  • İslamlaşmayla birlikte edebiyat ve din ilişkisi daha zengin bir nitelik kazanmıştır.

10. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı MEB Yayınları Kitap Cevapları sayfa 20
1. Kütüphanelerde kitapların çeşitli ölçütlere göre gruplandırılması, bize ne gibi kolaylıklar sağlayabilir? Düşüncelerinizi belirtiniz.
Cevap:  Aradığımız türdeki kitapları  daha kolay bulabiliriz.

2. “Hayatımın dönüm noktaları” dediğiniz olayları neye göre tespit edersiniz? Düşüncelerinizi sözlü olarak paylaşınız.
 Cevap:  Bu olayların hayatımızı ne derecede etkilediğine, olumlu-olumsuz sonuçlarına  bakarak tespit edebiliriz.

Leave a Reply