Button Text! Submit original article and get paid. Find out More

11. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı EKOYAY Yayınları 1. Ünite Kitap Cevapları

11. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı EKOYAY Yayınları 1. Ünite Kitap Cevapları

11. Sınıf Ekoyay Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 14 Cevabı
1. Okuduğunuz metinde geçen aşağıdaki kelimenin ve kelime grubunun anlamını metnin bağlamından bulunuz, sözlüklerden kontrol ediniz. Birer cümlede kullanarak defterinize yazınız.
“Lale devri olarak adlandırılan dönemin ünlü şairlerinden Nedîm, yaşadığı devrin kompozisyonunu en çıplak ve edebî değer taşıyacak bir biçimde çizer. Tanzimat edebiyatı dönemi yazarları, romancıları ve tiyatrocuları daima toplumun yaralarına neşter vuran eserleri kaleme alırlar.”

Cevap: Kompozisyon: Ayrı ayrı parçaları bir araya getirerek bir bütün oluşturma biçimi ve işi. 2.anlamı sanat yapıtında, parçaların bir bütün içinde düzenli olarak bir araya getirilmesi.
Kaleme almak: Yazıyla anlatmak, yazmak
2. Okuduğunuz metnin konusunu, amacını ve hedef kitlesini tespit ediniz. Konu, amaç ve hedef kitle arasındaki ilişkiyi değerlendiriniz.

Cevap: Konusu: Edebiyat-toplum ilişkisi
Amacı: Bilgi vermek, açıklamak
Hedef kitlesi: Genel okur kitlesi
Metnin konusu, amacı ve hedef kitlesi; metnin türünü, boyutunu, anlatım biçimini ve dil özelliklerini belirler. Örneğin bu metnin amacı okura açıklama yapmak, bilgi vermek olduğu için yazar; sade ve açık ifadeler kullanmıştır.
3. Toplum Hayatı adlı metindeki düşünceyi geliştirme yollarından örneklemeye ve tanık göstermeye örnekler gösteriniz. Bunların metne katkıları hakkında bilgi veriniz.

Cevap: Örnekleme : Sözgelimi Fuzûli, her ne kadar ilahi konularda yazmış olsa da kimi eserlerinde sosyal konulara değinmekten kendini alamamıştır. Buna en iyi örnek, kendisine bağlanan maaşı almamaktan ötürü yazdığı ünlü “Şikâyetnamesi”dir.
Örneğin, Yakup Kadri, Kiralık Konak’ta bir ailenin yok oluşu etrafında ülkede yaşanan sosyal ve siyasal değişiklikleri aktarmıştır.
Tanık Gösterme: Taşlıcalı Yahyâ, Şehzade Mustafa’nın katli üzerine yazdığı mersiye ile “Hatâsı gayr-ı muayyen günâhı nâ-malûm / Zihî şehîd ü saîd ü zihî şeh-i mazlum” (Hatası görülmemiş ve günahı bilinmemişken öldürülen şehzâde, ne mübârek ve mânen ne mutlu bir şehîd ve ne derece zulme uğramış bir sultândır) diyerek duyduğu üzüntüyü dile getirmiş…
Bunlar metnin inandırıcı olmasını ve daha kolay anlaşılmasını sağlıyor.
4. Okuduğunuz metinde yazarın “Edebiyatı insandan, insanı da toplumdan ayrı düşünmek mümkün değildir.” düşüncesine katılır mısınız? Örneklerle açıklayınız.

Cevap: Evet, edebiyatın konusu insandır. Edebiyat, toplumsal bir varlık olan insanın insanla, insanın toplumla, insanın doğayla karşılıklı etkileşiminin ve ilişkilerini anlatır. Bu unsurları birbirinden ayrı düşünemeyiz. Edebiyatçı, içinden çıktığı toplumu yansıtır, eserlerinde toplumun izlerini görebiliriz.
5. Sizce edebiyat, niçin toplumun sorunlarını dile getirmektedir? Açıklayınız.

Cevap: Ait olduğu toplumun bir parçası olduğu için…
6. Tanzimat Dönemi sanatçısı Namık Kemal, Osmanlı – Rus Savaşları’nda büyük bir mücadeleye tanık olan Silistre Kalesi ile ilgili 19 . yüzyılda Vatan yahut Silistre adlı bir oyun yazmıştır. Bu oyun İstanbul’da birçok kez sahnelenmiştir. Halk, oyundan o kadar etkilenmiştir ki geceleri binlerce insan fener alayları düzenleyerek yürüyüş yapmıştır.
Bu örnekte de olduğu gibi edebiyatın toplumsal değişime etkisi hakkında düşüncelerinizi belirtiniz.

Cevap: Edebiyat toplumun izlerini taşır, toplumu ve insanı etkileyip yönlendirir, değiştirir. Öğretici metinlerde yazar ile anlatıcı aynı kişidir. Sanatsal metinlerden farklı olarak öğretici metinlerde anlatıcı gerçek bir kişidir.
7. Toplum Hayatı adlı metnin anlatıcısı ve bakış açısı hakkında bilgi veriniz.

Cevap: Metnin anlatıcısı yazardır.

11. Sınıf Ekoyay Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 15 Cevabı

1. “Sanat” ‘ ve “edebiyat akımları” kavramları hakkında araştırma yapınız. Arkadaşlarınızı bilgilendiriniz.

Cevap: Sanat: bir duygunun, tasarımın, güzelliğin vb. dışavurumunda, anlatımında kullanılan yöntemlerin tümü.
Edebiyat Akımları: Edebi akımlar, aynı görüşte olan sanatçıların bir araya gelerek, belirledikleri ilkeler doğrultusunda yapıt ortaya koymalarıyla ortaya çıkmış edebi anlayışlardır. Edebiyat akımlarının oluşmasında toplumsal değişmeler ve gelişmeler, bilimsel ve teknolojik yenilikler, bireysel özelliklerdeki farklılaşmalar etkili olmuştur.
2. Pablo Picasso’nun (Pablo Pikaso) “Kuralları bir profesyonel gibi öğrenin ki onları bir sanatçı gibi delebilesiniz.” sözünü sınıfınızda tartışınız.

Cevap: Bir şeye karşı çıkmak için önce onu iyi bilmek gerekmektedir. Çünkü karşı çıktığınız şeyin ne olduğunu bilmezseniz kendi tezinizi savunamazsınız. Sanatta da eğer yenilik yapacak ya da önceki akımlara karşı çıkacaksanız önce karşı çıktığınız şeyin ne olduğunu çok iyi bilmeniz gerekecektir.
11. Sınıf Ekoyay Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 19 Cevabı

1. Okuduğunuz metinde geçen aşağıdaki kelimenin ve kelime grubunun anlamını metnin bağlamından bulunuz, sözlüklerden kontrol ediniz. Daha sonra bu kelimeleri birer cümlede kullanınız.
“Edebiyat akımlarının teşekkül ettiği zeminde, çeşitli sosyal, siyasî, ekonomik, kültürel hâdiseler ve bu hâdiseler ortamında teşekkül eden felsefî, kültürel, estetik perspektifler vardır.”

Cevap: teşekkül etmek: belli bir varlık olarak belirip biçimlenmek, oluşmak.
kültürel hadise: Kültür ile ilgili olan bir olay.
edebiyat akımı: Edebi akımlar, aynı görüşte olan sanatçıların bir araya gelerek, belirledikleri ilkeler doğrultusunda yapıt ortaya koymalarıyla ortaya çıkmış edebi anlayışlardır
2. Okuduğunuz metnin konusunu, amacını ve hedef kitlesini tespit ediniz. Konu, amaç ve hedef kitle arasındaki ilişkiyi değerlendiriniz.

Cevap:
Konu: Edebi akımlar Nelerdir?
Hedef: Metni okuyacak (öğrenci veya başka kim var ise) kişilere edebi akımların ne olacağını nasıl oluştuklarını, etkilerini ve alabilecekleri tepkiyi kavratmak.
Hedef Kitlesi: Başta öğrenciler sonra okumak isteyen herkes
3. Edebî Akımlar adlı metinde ilginizi çeken cümleleri tespit ediniz.

Cevap: Ayrıca sanatkâr, sanat hayatı boyunca farklı akımlara ilgi duyabilecek ve bağlanabilecektir. Bir dönem romantik olan bir sanatkâr, bir başka dönem pekâlâ sembolist veya parnasyen olabilecektir.
Edebî akımlar, edebiyat biliminin alt birimlerini teşkil eden edebiyat teorisi, edebiyat tenkidi ve edebiyat tarihi ile iç içedirler.
4. Yazarın ana düşünceyi desteklemek için kullandığı yardımcı düşüncelere metinden örnekler gösteriniz.

Cevap: Yardımcı Düşünceler:
Edebiyat tarihi ile edebi akımlar arasındaki bağlantı
Edebiyat akımının ortaya çıktığı dönemin koşullarının önemi
Edebi akımların sahip oldukları dünya görüşlerinin fikirlerine olan etkisi
5. Okuduğunuz metinden yola çıkarak yazarın dil ve anlatım özelliklerine yönelik aşağıdaki soruları cevaplayınız.

Nesnel bir anlatım niçin tercih edilmiştir?

Cevap: Çünkü amaç bilgi vermektir. Okura bilgi sunmaktır.
Anlatımda coşkunluktan uzak durulmasının nedeni nedir?

Cevap: Çünkü amaç okurun duygulanmasından ya da duygusal olarak etkilenmesinden çok okurun düşünmesini sağlama anlatılan konular hakkında fikir sahibi olmasının sağlanmasıdır.
Söz sanatlarının kullanımı ile ilgili neler söyleyebilirsiniz?

Cevap: Şiire estetik ve sanatsal bir yön kazandırır
şiiri tek düzelikten kurtarır
imgeler sayesinde şiire güzellik kazandırılır
Akıcı bir anlatıma sahip bir metindir, diyebilir misiniz?

Cevap: Diyebiliriz. Çünkü yazar cümleleri yalın ve herkesin anlayabileceği bir şekilde kullanmıştır.
6. Metinde ortaya konan bilgi ve değerlendirmeleri tutarlılık, doğruluk ve kanıtlama açısından değerlendiriniz.

Cevap:
Tutarlılık: Metin kendi içinde savunduğu düşünceleri metnin genelinde savunduğu için tutarlıdır diyebiliriz.
Doğruluk: Metinde yer alan bilgiler kaynaklara dayandığı için doğrudur.
Kanıtlama: Metinde yer alan bilgileri başka kaynaklardan karşılaştırarak kanıtlama yoluna gidilebilir.
7. Okuduğunuz metinle Salvador Dali’nin tablosu arasında bir ilişki kurabilir misiniz? Neden?

Cevap: Kurabiliriz. Çünkü her sanat dalının belli akımları vardır. Bu akımların da temsilcileri ve akımları temsil eden eserleri vardır. Dali’nin tablosu nasıl ki Sürrealizm akımının örneği ise bu okuduğumuz metin de bizlere edebi akımlar hakkında bilgi vermesinden dolayı ilişkilidir denilebilir.
8. Edebî Akımlar adlı metni iletileri ve üslubu açısından beğendiniz mi? Görüşlerinizi açıklayınız.

Cevap: Beğendim. Çünkü iletiler çok faydalı bilgiler içermekte ve de üslup bu iletileri rahatça almamızı sağlamakta.
11. Sınıf Ekoyay Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 20 Cevabı

1. Okuduğunuz metinlerden alınan aşağıdaki cümlelerde yer alan noktalama yanlışlarını bulunuz. Cümlelerin doğru noktalamalarını gösteriniz.

a. “Sözlü edebiyat geleneği içinde ortak duygu ve düşünceler daha belirginken, yazılı edebiyat ürünlerinde bireysel tercihlerin artmaya başladığı görülür.”

b. “Aslında her edebiyat akımı, genel bir estetik ve sanat görüşü veya hareketinin bir parçası; daha doğrusu edebiyat sanatını ilgilendiren yönüdür.”

Cevap: Sözlü edebiyat geleneği içinde ortak duygu ve düşünceler daha belirginken yazılı edebiyat ürünlerinde bireysel tercihlerin artmaya başladığı görülür.
Aslında her edebiyat akımı, genel bir estetik ve sanat görüşü veya hareketinin bir parçası daha doğrusu edebiyat sanatını ilgilendiren yönüdür.
2. Aşağıdaki cümlede kısa çizginin ( – ) kullanılma gerekçesini belirtiniz. Bu işaretin yerine başka bir işaret kullanabilir misiniz? Açıklayınız.

“Yani herhangi bir roman, hikâye, tiyatro veya şiir, -sanatkârı belli bir akıma bağlı olsa bile- bir çırpıda ve kesin bir hüküm hâlinde yüzde yüz romantik, realist, klâsik olarak nitelenemez.”

Cevap: Çünkü cümle arasında bir kavram ile ilgili açıklama yapılacaktır. Bu tür durumlarda kısa çizgi kullanılır. Bu işaret yerine ( ) veya , , işareti de kullanılabilir.
3. Aşağıdaki cümlelerde yazımı yanlış olan kelimeleri bulunuz.

a. “Her edebî akım, kendinden öncekine göre yeni bir kültürel, felsefî ve estetik perspektife sahiptir.”

Cevap: felsefî yerine felsefi de yazılabilir.
b. “Lale devri olarak adlandırılan dönemin ünlü şairlerinden Nedîm, yaşadığı devrin kompozisyonunu en çıplak ve edebî değer taşıyacak bir biçimde çizer.”

Cevap: devri değil Devri olmalı çünkü büyük harfle başlamalı.
4. Aşağıdaki cümlelerde kullanılan tırnak işareti, yay ayraç ve eğik çizginin kullanılma gerekçelerini defterinize yazınız.

Taşlıcalı Yahyâ, Şehzade Çelebi’nin katli üzerine yazdığı mersiye ile “’Hatâsı gayr-ı muayyen günâhı nâ-malûm / Zihî şehîd ü saîd ü zihî şeh-i mazlum” (Hatası görülmemiş ve günahı bilinmemişken öldürülen şehzâde, ne mübârek ve mânen ne mutlu bir şehîd ve ne derece zulme uğramış bir sultândır) diyerek duyduğu üzüntüyü dile getirmiş, “Nolaydı görmeye idi bu mâcerâyı gözüm /Yazuklar ana revâ görmedi bu râyı gözüm” (Keşke şu olayı gözüm görmemiş olsaydı. Şehzade hakkındaki hükmü, uygulanan cezayı adalete uygun görmedim) beyiti ile hem askerin hem de halkın hislerine tercüman olmuştur.

Cevap: Eğik Çizgi (/) : 1. Yan yana yazılması gereken durumlarda mısraların arasına konur.Örnek: Memleket isterim /Yaşamak sevmek gibi gönülden olsun; /Olursa bir şikâyet ölümden olsun. (Cahit Sıtkı Tarancı).
– Sarı Zeybek şu dağlara yaslanır, / Yağmur ya-ğar silahları ıslanır. / Bir gün olur deli gönül uslanır, / Yazık olsun telli doru şanına, / Eğil bir bak mor cepkenin kanma… (Türkü)

2. Adres yazarken apartman numarası ile daire numarası arasına ve semt ile şehir arasına konur.
Örnek: Laleli Sokak, 5/10 Kavaklıdere/ANKARA

Yay Ayraç : 1. Cümledeki anlamı tamamlayan ve cümlenin dışında kalan ek bilgiler için kullanılır. Yay ayraç içinde bulunan ve yargı bildiren anlatımların sonuna uygun noktalama işareti konur:
Anadolu kentlerini, köylerini (Köy sözünü de çekinerek yazıyorum.) gezsek bile görmek için değil, kendimizi göstermek için geziyoruz. (Nurullah Ataç)

2. Özel veya cins isme ait ek, ayraçtan önce yazılır:

Yunus Emre’nin (1240?-1320)…

İmek fiilinin (ek fiil) geniş zamanı şahıs ekleriyle çekilir.

3. Tiyatro eserlerinde ve senaryolarda konuşanın hareketlerini, durumunu açıkla­mak ve göstermek için kullanılır:

İhtiyar – (Yavaş yavaş Kaymakam’a yaklaşır.) Ne oluyor beyefendi? Allah rızası için bana da anlatın…(Reşat Nuri Güntekin)

4. Alıntıların aktarıldığı eseri, yazarı veya künye bilgilerini göstermek için kullanılır:

Cihanın tarihi, vatanı uğrunda senin kadar uğraşan, kanını döken bir millet daha gösteremez. Senin kadar kimse kendi vatanına sahip ol­maya hak kazanmamıştır. Bu vatan ya senindir ya kimsenin. (Ahmet Hikmet Müftüoğlu)

Tırnak İşareti :
a. Bir yazı içinde başkasından olduğu gibi aktarılan sözlerin başına vesonuna konur:
Açık’ta şair, “Çünkü asıl şiirler bekler bazı yaşları,” diyerek, şiir serüvenininyeni bir dönemine çağırır bizi. (Doğan Hızlan)

Olduğu gibi alınmayan sözler tırnak içine alınmaz.

Tırnak içine alınmış olan sözün sonundaki işaret de tırnak içinde kalır.

b. Önemi belirtilmek istenen sözcükler tırnak içinde yazılır:

Çevremden “dayak”kadar zararlı olduğunu gördüğüm eski bir eğitim yolu da “öğüt verme”dir. (Sabahattin Eyüboğlu)

Özel olarak belirtilmek istenen sözcükler, istenirse tırnak içinealınmadan, altı çizilerek ya da koyu yazılarak da gösterilebilir.

c. Tiyatro eserleri dışındaki yazılarda, konuşma çizgisi yerine kullanılabilir:

“Niye susuyorsun? Bir şey söylesene. Haksız mıyım?” “Hangi konuda?”

“İnsanın yaşamı her yönüyle yaşaması konusunda. Öyle sustun da…” (İpek Ongun)

11. Sınıf Ekoyay Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 21 Cevabı

Okuduğunuz metinlerden yola çıkarak edebiyat ve toplum ilişkisi üzerine kısa bir metin yazınız. Metninizi bağımsız kâğıtlara yazınız.

Cevap: Edebiyat toplumsal olayları yansıtması açısından her zaman değerli bir sosyolojik araç olmuştur. Edebiyat sayesinde toplumu doğrudan gözlemlemek yerine, onu kavramada üstün bir yeteneğe sahip olan edebiyatçının yansıttıkları üzerinden şaşırtıcı sonuçlara ulaşabiliriz. Özellikle toplumsal tarih çalışmalarında ancak edebî metinler sayesinde geçmişte yaşanmış sosyal ilişkilileri, olayları ve yapıları betimleme şansımız olur. Edebiyatın toplumla olan ilişkisi bununla sınırlı değildir. Edebiyatın bizzat kendisi tarihin çeşitli dönemlerinde toplumsal dönüşümün canlı bir örneğidir. Bu yüzden edebiyat ve toplum birbirinin aynasıdır. İkisini bağımsız düşünmek doğru olmayacaktır.

11. Sınıf Ekoyay Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 22 Cevabı

Sanat akımlarının edebiyat, resim, müzik ve mimari gibi farklı sanat dallarına etkisi üzerine bir sunum yapınız. Sunumunuzu görsel ve işitsel ögelerle destekleyiniz.

Cevap: Bu sunum için sitemizdeki bilgiler ve görsellerden faydalanabilirsiniz. Etkinliği kendiniz yapmalısınız

10. Sınıf Meb Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 23 Cevabı

A) Aşağıdaki cümlelerin başına yargılar doğru ise “D”, yanlış ise “Y” yazınız.
1. (..D..) Edebiyat, toplum sorunlarını dile getiren ve bunu yaparken de toplumsal değişime etkide
bulunan bir sanat dalıdır.
2. (..Y..) Her edebî eser, bir edebiyat akımına bağlı olarak yazılmak zorundadır.
3. (.D .) Edebiyat alanında yazılan eserler, sanat veya edebiyat akımlarını oluşturabilir.
4. (..Y..) Sunum sırasında slaytlardaki yazıları aynen okumak, izleyici kitlesi üzerinde büyük bir etki
oluşturur.
5. (..D..) Edebî eserler genellikle belli bir sanat anlayışı doğrultusunda yazılır.

B) Aşağıdaki cümlelerde boş bırakılan yerleri, verilen kelimelerle doğru biçimde doldurunuz.
(parnasizm, realizm, natüralizm, sembolizm, klasisizm, romantizm)
1………. natüralizm…… …………………………….akımında insan; günlük yaşamında, işinde ve toplum yaşamında
doğal ilişkileri içinde gösterilir.
2. Şiir türünde daha çok ön plana çıkan bir edebî akım olan………………….parnasizm………………………………., sanat
eserinin değerini, gerçeğin olduğu gibi aktarılmasında değil; duygu ve düşüncelerin, işaret ve biçimlerin uygunluk içinde düzenlenişinde gören, ayrıca kelimelerin müzik ve simge değerine dayanılarak en anlatılmaz duygu inceliklerinin bile sezdirilebileceğini savunan bir akımdır.
3. 19. yüzyıl sonunda başlayan; duygu, coşku ve sembole yer veren sanat akımı,…………………………..
………….. sembolizm…………….dir.
4 ……………..romantizm……………………………………….. “Sanat sanat içindir.” ilkesini benimseyen, genellikle şiirde
kendini gösteren bir edebiyat akımıdır.
5 …………………… klasisizm…………………………………….Eski Yunan ve Roma sanatından, edebiyatından kaynaklanan,
17. yüzyılda Fransa’dan yayılan sanat ve edebiyat çığırıdır.

C) Aşağıda verilenleri doğru biçimde eşleştiriniz.

a) sürrealizm
b) romantizm
c) natüralizm
ç) sembolizm
d) realizm
e) simgecilik

gerçekçilik (realizm)
doğalcılık ( natüralizm)
gerçeküstücülük (sürrealizm)
simgecilik ( sembolizm)
coşumculuk (romantizm)
izlenimcilik (simgecilik)

Ç) Aşağıdaki soruları cevaplayınız. Cevaplarınızı defterinize yazınız.

1. Edebiyatın toplumsal yaşamı etkilediğini konu edinen eserlere bir örnek veriniz.

Cevap: Cumhuriyet Dönemi’nin önemli romancılarından Reşat Nuri Güntekin‘in yakın zamanda televizyon dizisi olarak da uyarlanan ünlü Çalıkuşu romanında idealist bir öğretmen olan Feride‘nin hikayesi anlatılmıştır. Roman yayımlandıktan kısa bir süre sonra İstanbul’da yüzlerce genç kız, Anadolu’ya öğretmen olarak gitmek için yetkililere başvurmuştur. Hatta bu karakter toplum tarafından o kadar sevilmiştir ki anneler ve babalar çocuklarına bu ismi vermeye başlamışlardır.
2. Toplumsal sorunlara değinen edebî eserlerin topluma yararları hakkında bilgi veriniz.

Cevap: Edebiyat toplumla etkileşim içindedir. Toplumdaki gelişme ve değişmeler edebiyatı etkiler ve yönlendirir. 20 yy.da yaşan birçok olay bu anlayışla dile getirilmiştir. Bu anlayış doğrultusunda roman, şiir ve öykü türlerinde eserler vermişlerdir. Şairler içinde bulunduğu toplumun sorunlarıyla ilgilenir. Bu sorunları hem dile getirirler hem de kendi ideolojileri doğrultusunda çözüm yolları sunarlar. Bireysellik yoktur. Kollektiflik vardır.
3. Edebiyat akımlarının sanatçılara katkıları hakkında neler söyleyebilirsiniz?

Cevap: Edebiyat Akımlarının Sanatçılara Katkıları Nelerdir?
Edebiyat akımları, sanat değeri ve anlatım gücü yüksek eserlerin ortaya çıkmasına olanak sağlamıştır.
Sanatçıların kendi ideallerine uygun eserler vererek çığır açmalarını sağlamıştır.
Edebiyat akımları edebiyatı çeşitlendirip, monotonluktan kurtarmıştır.
Sanatçılar farklı görüş ve duyuşlarını ifade etme imkanı bulmuşlardır.
Her yeni edebî akım kendinden öncekini eleştirmiş, reddetmiş, hayal ve hakikati karşılaştırmış, farklı bir düşünceyi ortaya koymuştur.
4. Bir sunum yapılırken uyulması gereken beş temel ilkeyi yazınız.

Cevap: Sunumun ilk slaytı kapak sayfasına benzetilebilir. Burada konu başlığı ve hazırlayanlara ait bilgiye yer verilir.
İkinci slayt, içindekiler sayfasına benzetilebilir. Burada üzerinde durulacak konu başlıkları maddeler halinde kısaca belirtilir.
Üçüncü slayt, giriş bölümü gibi düşünülebilir. Burada çalışmanın amacı kısaca açıklanır.
Amacın açıklanmasından sonra ikinci slaytta belirtilen konu başlıkları hakkında daha ayrıntılı bilgi verilir. Her alt başlık için yeni bir slayt oluşturulması idealdir.
Bu yeni slaytlarda alt başlıklarla ilgili çok temel bilgi maddeler halinde verilir. Ancak her madde sözlü sunum sırasında açıklanır.
Daha sonra çalışmanın gelişme bölümüne geçilir. Burada işlenecek konu başlıkları ile ilgili ayrıntılı bilgi verilir.
Her alt başlık için yeni bir slayt oluşturulması idealdir. Bu yeni slaytlarda alt başlıklarla ilgili çok temel bilgi maddeler halinde verilir. Bu kısmın konu ile ilgili görsel materyallerle (resim, grafik, animasyon, harita vb.) desteklenmesi metinlere efekt konulması sözlü sunumun etkisini artırır. Başlıklara efekt konulmaz.
5. Klasisizm akımının Türk edebiyatını fazla etkilememesinin nedenlerini açıklayınız.

Cevap: Türk edebiyatı Batı’ya açıldığında klasisizm dönemi kapandığından, bu akımın etkisi Türk edebiyatında fazla görülmez.
10. Sınıf Meb Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 24 Cevabı

1. Edebiyat, toplumsal olguları yansıtması açısından her zaman değerli bir sosyolojik araç olmuştur. Edebiyat sayesinde toplumu doğrudan gözlemlemek yerine, onu kavramada dâhiyane bir yeteneğe sahip olan edebiyatçının yansıttıkları üzerinden şaşırtıcı varsayımlara ulaşabiliriz. Özellikle toplumsal tarih çalışmalarında ancak edebî metinler sayesinde geçmişte yaşanmış sosyal ilişkilileri, olayları ve yapıları betimleme şansımız olur. Bugün Türk toplumunun yaşadığı tarihsel değişime ışık tutmak istediğimizde edebiyat bizim için en önemli anahtar hâline gelir. Osmanlı İmparatorluğu’nun yıkılışından Cumhuriyet’in kuruluşuna dek yaşanan süreç, toplumsal sancılar; Tanzimat Edebiyatı, Millî Mücadele Dönemi Edebiyatı’nda rahatlıkla görülür.
Bu parçanın konusu aşağıdakilerden hangisidir?
A) Edebiyatın sosyolojik araştırmalara kaynak olması
B) Türk toplumunda edebiyatın gelişmişlik düzeyi
C) Edebiyat ve toplum ilişkisi
D) Edebî eser ile yazar arasındaki ilişki
E) Nitelikli edebî eserlerin yararları

Cevap: C

2. Edebiyat; hayatı tanımak, anlamak için yararlandığımız önemli kaynaklardan biridir. Farklı hayat tecrübelerinin estetik bir dille anlatıldığı edebî metinler okurlarını sosyal, duygusal açıdan besler ve geliştirirken okurların düşünce dünyalarını da zenginleştirir. Edebiyat akımları sosyal, tarihî, politik, ekonomik, felsefi nedenlere bağlı olarak gelişir. Gösterdikleri grafik ile âdeta tabiattaki gelgit olayını hatırlatan dalgalanmalar olarak niteleyebileceğimiz akımlar, toplumların geçirdikleri evreleri estetik formlar içinde sunmaktadır. Edebî akımları tanımak ve onları oluşturan nedenleri öğrenmek, neden-sonuç ilişkilerini kurmak, sanat şubeleri arasındaki ilişkiyi incelemek ve etkileşimi görmek kişinin hayata bakışını ve düşünce dünyasını da geliştirecektir.
Bu parçadan aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?
A) Edebî akımlar bireyin yaşamını ve düşüncesini geliştirmektedir.
B) Edebiyat, yaşamı anlamlandırmayı sağlayan alanlardan biridir.
C) Edebî akımların gelişmesinde sosyolojik durum ve olgular etkilidir.
D) Edebî eserler, bireyin duygusal yaşamını zenginleştiren bir güce sahiptir.
E) Edebî akımlar, nitelikli edebî eserlerin oluşturulmasındaki en önemli güçtür.

Cevap: E

3. (I) Edebiyat; hayatı, insanı ve insanın hayat içinde ki mücadelesini, trajik konumunu anlatan bir sanattır. (II) Sanatçıda estetiğin kuralları ve duyuş tarzı içinde insanı anlatırken farklı bir perspektif yakalamakta ve gördüklerini özel bir hassasiyetle yansıtmaktadır. (III) Bu duyarlığın oluşumunda yazarın mizacı ve hayat felsefesinin yanısıra yaşadığı ortamın sosyal, siyasi, ekonomik koşullarının önemli bir payı vardır. (IV) Edebiyat akımlarını tanımlarken sıklıkla akımın oluştuğu ortamın siyasi ve sosyal koşullarına göndermeler yapılması bu durumun en somut kanıtıdır. (V) Toplumsal, siyasi, ekonomik hatta ideolojik yapılar edebî metinde kesişmektedir; böylece edebiyat, kendi kuralları ile bu farklı yapıları potasında eritmekte ve estetik bir biçimde yeniden üreterek okuruna sunmakdadır.
Bu parçada numaralanmış cümlelerin hangisinde yazım yanlışı yoktur?
A) I. B) II. C) III. D) IV.

Cevap: D

10. Sınıf Meb Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 25 Cevabı

4. (I) Sözlü anlatımın yerini yazıya bıraktığı tarihlerden günümüze kadar insanoğlu, anlayış ve duyuş biçimlerini diğerlerinden daha etkili ve farklı olarak ifade etmek istemiştir. (II) Bu durum, zaman içerisinde edebiyat ve fikir adamlarının düşünüş tarzlarını etkilemiştir. (III) Toplumsal, siyasal olaylar bu etkileşimin tetikleyici unsurları olmuştur. (IV) Hümanizm, Rönesans ve Fransız ihtilali gibi tarihi derinden etkileyen toplumsal devinimler, edebî anlayış ve duruş biçimlerini yönlendirip, şekillendirmişlerdir. (V) Bu biçimlenişin, hareketliliğin edebiyatta karşılığı edebî akımlar olmuştur.
Bu parçada numaralanmış cümlelerin hangisinde virgül ( , ) yanlış kullanılmıştır?
A) I. B) II. C) III. D) IV. E) V.

Cevap: D

5. Türk edebiyatını en fazla etkileyen akımın—-olduğu tartışılmaz bir gerçektir. 1860 yılından
sonra Fransız edebiyatını örnek alan Tanzimat sanatçıları o çağın en belirgin bu akımını benimsediler. Bu akımın halka açık yanı; adalete, hürriyete, derin hayallere, millî ruha, tabiata coşkulu bir şekilde bağlılığı sanatçıları etkilemiştir. Bu coşkunluk ve hayallere bağlılık eserlerin içine sinmiştir. Akımın ilk etkileri edebiyatımıza çeviri romanlarla girer. Fenelon’un Telemakı ile başlayan çeviri çalışmalarını Victor Hugo’dan, Daniel Defoe’den, Alexander Dumas Pere’den yapılan diğer çeviriler takip eder. Bu akımın Tanzimat sanatçılarını etkileyen bir diğer yönü de “Sanat toplum içindir.” görüşü olur. Duygu ve hayallere yer verilen bu akımda tabiat önemsenmiş, gözlem ve tasvire yer verilmiştir.
Bu parçada boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilir?
A) Klasisizm B) Natüralizm C) Realizm
D) Romantizm E) Sembolizm

Cevap: D

6. Ağrı! Başına boz bulutlar inmede Ne ki bu cendere, ne ki bu sonsuzluk,
Kim vurulmuş yatan, ova boyunca,
Bir kan çeşmesine açık durup avucu?
(…)
Çile pazarında cana pey sürümü Çözmek mi istemiş o çetin düğümü?
Korkunç bir ezgide çatlayan bu kamış Yitirdiğimiz bir cennet mi aramış?
(…)
Ahmet Muhip Dıranas’ın Ağrı şiirinden alınan yukarıdaki dizeler, aşağıda verilen edebî akımlardan hangisinin özelliklerini yansıtmaktadır?
A) Klasisizm B) Natüralizm C) Realizm
D) Sembolizm E) Sürrealizm

Cevap: D

10. Sınıf Meb Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 26 Cevabı

Aşağıdaki bulmacayı çözünüz.

1. Klasisizm akımına tepki olarak oluşmuş bir edebî akım. (ROMANTİZM)
2. Natüralizm akımının etkilendiği düşünce akımı. ( DETERMİNİZM)
3. Freud’un psikanaliz kuramından etkilenen edebiyat akımı. (SÜRREALİZM)
4. Özel adlardan sonra gelen çekim eklerini ayırmak için kullanılan noktalama işareti. (KESME İŞARETİ)
5. Lale Devri’ndeki sosyal yaşamı şiirlerine yansıtan divan şairi. (NEDİM)
6. Yarı ya da tam karartılmış bir odada bir gösterici ile beyaz perdeye ya da duvara yansıtılarak öğretim etkinliklerinde kullanılan saydam resim. (SLAYT)
7. Balzac, Çehov, Gogol, Dostoyevski gibi sanatçıların bağlı olduğu edebiyat akımı. (REALİZM)
8. Reşat Nuri Güntekin’in edebiyat ile toplum ilişkisini yansıtan bir romanı. (ÇALIŞKUŞU)
9. Aynı görüşe sahip sanatçıların belirledikleri ilkeler doğrultusunda eser ortaya koymalarıyla oluşan edebî anlayışa verilen ad. ( EDEBİ AKIM)
10. Türk dili ve edebiyatı üzerine araştırmalar yapmış bir akademisyenimiz. (İSMAİL ÇETİŞLİ)

Leave a Reply