Tıklayın YKS Netlerinizi artıralım... Hafıza Teknikleriyle YKS'ye Hazırlanmak İster Misiniz?

KPSS Tarih -19. yy. Başlarında Asya ve Avrupa ve 2. Mahmut Dönemi

---

Değerli Takipçilerimiz Aşağıda son derece mükemmel olarak hazırlanmış 2. mahmut dönemi yenilikleri vikipedi, 2. mahmut dönemi yenilikleri kısa , 2. mahmut dönemi yenilikleri nelerdir,​ 2 mahmut döneminde yapılan yenilikler2 mahmut  dönemi ıslahatları 2 mahmut dönemi yenilikleri maddeler halinde,  2 mahmut dönemi ıslahatları slayt, gibi kelimelerle google’da arayıpta bulamadığınız ders notlarını sizler için paylaşıyorum. Notlar alıntıdır. Bu sebeple hazırlayanın ellerine sağlık . 10 sınıf 5 Ünite 2. mahmut dönemi ıslahatlarını öğrenmek için doğru adrestesiniz.

---

5- ÜNİTE

EN UZUN YÜZYIL (1800-1922)

1-KONU

XIX. YÜZYIL BAŞLARINDA ASYA VE AVRUPA

ASYA VE AVRUPA’DAKI DEVLETLERIN GENEL DURUMU

  • 19.yüzyıl başlarında Osmanlı Devleti’nin çağdaş’ olan ve dünya politikalarına yön veren devletler; İngiltere, Fransa, Rusya, İspanya, Hollanda ve Avusturya idi.
  • 19. yüzyılda Avrupa’nın siyasi ve sosyal gelişimini hızlandıran etkenler milliyetçilik ve liberalizmdi.
  • Bu dönemde mutlakıyetçilik zayıflarken, Avrupa ülkelerinde demokrasi arttı.
  • 19. yüzyılın ikinci yarısından itibaren siyasi birliklerini sağlayan İtalya ve Almanya da Avrupa’da etkili olamaya başlayan devletler oldular.
---

19. Yüzyılda Dünya Politikalarına Yön Veren Devletlerin Genel Politikaları İngiltere

---
  • 19. yüzyılın en güçlü devletiydi.
  • Meşrutiyet’e (parlamenter sistem) geçmiş, 1689’da insan hakları bildirisini kabul etmişti.
  • Büyük bir sömürge imparatorluğu kurmuştu.
  • Kendi ülkesinde milliyetçilik düşüncesini destekledi.

Fransa

  • Osmanlı topraklarına yönelik sömürgeci politikalar besliyordu.
  • 1848 İhtilali sonrası ikinci cumhuriyet ilan edilmiş, herkese oy kullanma hakkı verilmişti.

Avusturya

  • Çok uluslu bir yapıya sahip olduğundan Fransız ihtilalinin sonuçlarını kendisi için bir tehdit olarak görüyordu.
  • Rusya ile arasında Balkan topraklarına egemen olma konusunda bir mücadele başladı.
  • Prusya ile mücadeleye girişti.

Rusya

  • Tarihi emeli olan boğazlara egemen olup, sıcak denizlere açılma fikri hâlâ gündemdeydi.
  • Öte taraftan Orta-Asya’daki Türk-İslam ülkelerinde yayılma politikalarını hızlandırdı.
  • Rusya, 19. yüzyılda da Orta Asya’daki Türkmenlere baskı uygulayarak bu bölgeleri egemenliği altına altı.

Osmanlı Devleti

  • Osmanlı Devleti, 18. yüzyıldan itibaren iç ve dış meseleleri kendi başına çözemedi.
  • Avrupalı devletler ile çeşitli ittifaklar kurarak bir denge politikası izledi.
  • Osmanlı Devleti, siyasi ve ekonomik sıkıntılar yaşasa da hâlâ çok geniş sınırlara sahipti.
  • Osmanlı toprakları, başta İngiltere olmak üzere sömürgeci Avrupalı devletlerin iştahını kabartıyordu.

II. MAHMUT DÖNEMI ISLAHATLARI

 

2.mahmut dönemi

Sened-i İttifak (1808)

  • II. Mahmut, tahta çıkmasında kendisine yardımcı olan Rusçuk âyanı Alemdar Mustafa Paşa’yı sadrazam yaptı.
  • Anadolu’da ve Rumeli’de güçlenen âyanların durumu II. Mahmut’u rahatsız ediyordu.
  • II. Mahmut, Alemdar Mustafa Paşa aracılığıyla âyanlarla görüşerek Sened-i İttifak imzaladı (1808).
  • Bu belge ile padişahın mutlaka otoritesi sınırlandırılmış ve âyanların varlığı resmen tanınmıştır.
  • Bir süre sonra Eşkinci Ocağı’nın açılmasına tepki göstererek ayaklanan yeniçeriler, Alemdar Mustafa Paşa’yı öldürdüler.
  • II. Mahmut, âyanları ortadan kaldırarak, onların baskılarını yıkmaya çalıştı.

Yönetim Alanında Yapılan Islahatlar

  • Divan-ı Hümayun kaldırıldı, bakanlıklar kuruldu.
  • Devlet memurları iç işleri ve dış işleri olmak üzere iki ye ayrıldı.
  • Memurlara ceket, fes ve pantolon giyme zorunluluğu getirildi
  • Memurlara maaş bağlandı.
  • Muhtarlıklar kuruldu.
  • Polis ve posta teşkilatı kuruldu.
  • Askeri amaçlı ilk nüfus sayımı yapıldı.
  • Yurt dışına çıkışlarda pasaport uygulamasına geçildi.
  • Takvim-i Vakayi adıyla ilk gazete çıkarıldı.
  • Müsadere (el koyma) usülüne son verildi
---

 

---

 

Askeri Alanda Yapılan Islahatlar

  • Yeniçeri Ocağı kaldırıldı.
  • Eşkinci Ocağı ve Sekban-ı Cedit Ocağı kuruldu, ama yeniçerilerin ayaklanması üzerine kaldırıldı.
  • Yeniçeri Ocağı kaldırıldı (Vakayı Hayriye, 1826).
  • Asakir-i MansCıre-i Muhammediye Ordusu kuruldu.

Eğitim ve Kültür Alanında Yapılan Islahatlar

  • Yeni okullar açıldı.
  • İstanbul’da kız ve erkek çocuklarına İlköğretim zorunlu hale getirildi.
  • Devlet adamı yetiştirmek için Enderun yerine Mektebi Maarifi Adliye açıldı.
  • Tercüme odaları kuruldu.
  • İlk defa yurt dışına öğrenci gönderildi.
  • Mekteb-i Tıbbiye açıldı.
  • Mekteb-i Harbiye açıldı.
  • Mızıka-ı Hümayun açıldı.
  • Mekteb-i UlCım-u Edebiye ve Rüştiye adlı orta dereceli okullar açıldı.

 

Ekonomi Alanında Yapılan Islahatlar

  • Ticaret Nezareti kurularak, tarım ve ticaret işleri düzene sokuldu.
  • İmalathaneler ve fabrikalar açıldı.
  • Yerli malı kullanımı teşvik edildi.
  • Ordunun fes ihtiyacını karşılamak üzere feshane kuruldu.
  • Bakırköy’de bez fabrikası açıldı.
  • Osmanlı tüccarlarının Avrupalılarla rekabet edebilmeleri içi gümrük vergisi düşürüldü.

 

 

2. Mahmut Dönemi Siyasi Olayları

MILLIYETÇILIK HAREKETLERI VE İSYANLAR

  • Osmanlı Devleti, Fransız İhtilali’ni Fransa’nın bir iç durumu olarak değerlendirmiş ve yeni yönetimi tanımıştı.
  • Osmanlı Devleti, Batılılaşma sürecinde Fransız İhtilâli ile ortaya çıkan milliyetçilik ve özgürlük düşüncelerinden etkilenmeye başladı.
  • Özellikle Rusya’nın sıcak denizlere inebilmek için Balkanlarda yaymaya çalıştığı milliyetçilik fikirleri, Osmanlı topraklarında milliyetçilik isyanlarının çıkmasına sebep oldu.
  • Fransız İhtilâli ile ortaya çıkan Milliyetçilik akımı, en fazla imparatorlukları etkilemişti.
  • İhtilalin etkisi ile Osmanlı Devleti ülkede bütünlüğü ve otoriteyi sağlayamaz duruma gelmiştir.
  • Özellikle başta Rusya olmak üzere İngiltere, Fransa ve Avusturya gibi devletlerin kışkırtmaları eklenince durum iyice kötüleşmiştir.

Panslavizm

  • Rusya’nın Slav asıllı bütün halkları kendi yönetimi altında toplayarak dünya Slav birliğini sağlama amacıdır.
  • Rusya, 19. yüzyılda Balkanlardaki Ortodoks ve Slav toplulukları Osmanlı’ya karşı kışkırtmış ve isyanlar çıkmasına sebep olmuştur.

Slav Toplulukları

  • Ruslar
  • Sırplar
  • Hırvatlar
  • Slovenler
  • Karadağlılar
  • Lehler
  • Çekler
  • Ukraynalılar
  • Bulgarlar (Aslen Türk, ama asimile oldukları için kendilerini Slav kabul ediyorlar).

Sırp isyanı (1804 1878)

  • Fatih döneminden itibaren Osmanlı Devleti’ne bağlanan Sırplar, dil, din ve kültürlerinde serbesttiler.
  • Osmanlı-Avusturya savaşlarında topraklarının sürekli savaş alanı haline gelmesi ve Rusların kışkırtmaları Sırpları ayaklandırdı.
  • Sırplar, Osmanlı’ya karşı ilk ayaklanan millettir.

 Sırp İsyanı’nın Sebepleri

  • Fransız İhtilalrnin ortaya çıkardığı milliyetçilik ve özgürlük düşüncesinin etkisi
  • Avusturya ve Rusya’nın Sırpları kışkırtmaları
  • Bölgedeki yöneticilerin ve yeniçerilerin halka kötü davranmaları
  • Osmanlı-Avusturya savaşlarında Sırbistan’ın savaş alanı haline gelmesi.
  • İlk isyan 1804’de Kara Yorgi tarafından çıkarılmış, Rus savaşları yüzünden uzun süre bastırılamadı.
  • 1812 Bükreş Antlaşması ile imtiyazlar elde eden Sırplar,
  • 1829 Edirne Antlaşması ile özerklik kazandı,
  • 1878 Berlin Antlaşması ile de bağımsızlıklarını elde ettiler.
  • Sırpların Osmanlılardan ayrıcalıklar elde etmeleri, diğer toplumları da cesaretlendirdi ve yeni isyanlara sebep oldu.
  • Yunan isyanı (1820 —1829)
  • Azınlıklar içinde en ayrıcalıklı haklara sahip olanlar Rumlardı.
  • Fatih zamanından beri Osmanlılara bağlanan Rumlar dil ve dinlerinde serbesttiler.
  • Yunan İsyanı’nın Sebepleri
  • Milliyetçilik fikrinin etkisi
  • Ruslar ve Yunanlıların eski Bizans’ı yeniden kurmak istemeleri (megali idea).
  • Rusya’nın kışkırtması.
  • Avrupalı devletlerin, Rumları Eski Yunan uygarlığının torunları olarak görmeleri (Helen Çocukları sempatisi).
  • Rus çarı tarafından kurdurulan Etnik-i Eterya’nın çalışmaları
  • Osmanlı yönetimindeki bozulmalar
  • Rum aydınlarının çalışmaları
  • Fener Rum Patrikhanesi’nin Rumları isyana teşvik etmesi
  • Yanya valisi Tepedelenli Ali Paşa’nın isyanı
  • Rumların ilk isyanı 1820’de Eflâkita çıkmış, fakat Tepedelenli Ali Paşa tarafından bastırılmıştı.
  • Ali Paşa’nın Osmanlı yönetimiyle arasının bozulup isyan etmesiyle uygun ortamı bulan Rumlar, 1821’de Mora’da tekrar isyan ettiler.
  • Kiliseler silah depoları haline getirildi.
  • Mora’daki Müslümanlar Rumlar tarafından katledildi.
  • Avrupa’nın pek çok yerinden isyana destek verip katılan gönüllüler oldu.
  • Mora isyanını kendi çabalarıyla bastırmayan II. Mahmut, Mısır valisi Kavalalı Mehmet Ali Paşa’dan yardım istedi.
  • Mehmet Ali Paşa Mora ve Girit valiliğine karşılık yardım ederek isyanı bastırdı.
  • Buna kızan Avrupa devletleri, Navarin’de Osmanlı ve Mehmet Ali Paşa donanmasını yaktılar.
  • Tazminat isteyen Osmanlı Devleti’ne Avrupalı devletlerin cevabı, Yunanistan’ın bağımsızlığının kabulü oldu.
  • Bu teklif Osmanlılarca kabul edilmeyince İngiltere, Fransa ve Rusya Osmanlı Devleti’ne savaş açtı.
  • Rusya’nın Edirne, Kars ve Erzurum’u işgal etmesi Osmanlı Devletini zor durumda bıraktı.
  • Osmanlı Devleti, 1829 Edirne Antlaşması ile Yunanistan’ın bağımsızlığını tanımak zorunda kaldı.
  • Yunanlılar (Rumlar), Osmanlı’ya karşı bağımsızlık kazanan ilk millettir.
  • Bu durum Osmanlı egemenliğinde yaşayan diğer azınlıklara da örnek oldu.
  • Pontus iddiaları ve Gerçeği
  • Pontus, eski Grek ve Latin kaynaklarında Doğu Karadeniz’e verilen bir isimdir.
  • Karadeniz kıyılarına ilk olarak Fenikeliler, daha sonra da İon ve Grek kolonileri hakim olmuşlardır.
  • Bölgeye “Pontus (deniz) Euxinos” (karanlık) denilmiştir.
  • İran uygarlıklarından Medler, MÖ 520’te bölgeyi Pont Satraplığı olarak hakimiyetlerine aldılar.
  • Karadeniz kıyılarında kurulan ilk devlet, Pontus Krallığı MÖ 298’de I. Mithridates tarafından kurulmuş ve MÖ 63’te Romalılarca yıkılmıştır.
  • Dördüncü Haçlı Seferi sırasında Haçlılar, Istanbul’u işgal edince buradan kaçarak Trabzon’a gelen Aleksi Komnen Trabzon Devleti’ni 1204’de kurdu.
  • Bu devlet, 1461’de Fatih Sultan Mehmet tarafından Osmanlı topraklarına katıldı.
  • Bu devletin, tarihteki Pontus devleti ile hiçbir bağı yoktur.
  • Bölge, zamanla Türkleşmiş ve Müslümanlaşmıştır.
  • Yunanistan, 20. yüzyılın başlarında, bu iki devlet arasında bağ kurarak bu toprakların Yunanistan’a ait olduğunu iddia etmeye başlamıştır.
  • Yunanistan’ın Anadolu’da Yayılmacı Emelleri
  • İngiltere, Fransa ve Rusya’nın desteğini alan Yunanistan;
  • Eski Bizans’ı yeniden canlandırmak
  • Büyük Yunanistan’ı kurmak
  • Osmanlı Devleti’nden Kıbrıs, Girit, Batı Anadolu, Ege Adaları, İstanbul ve Doğu Karadeniz Bölgesi’ni almak istiyordu.
  • Yunanistan’ın bu emlerline Megali İdea (Büyük Hedef) denir.
  • Yunanistan’ın bu çabalarını 3 döneme ayırmak mümkündür:
  • Birinci Dünya Savaşı Öncesi
  • Doğu Karadeniz’e Rum göçleri teşvik edildi.
  • Göç edenler arasında ayrılıkçı, eğitilmiş militanlar ve ajanlar vardı.
  • Etnik-i Eterya Cemiyeti’nin yanı sıra Mavri Mira (Kara Kader) ve Pontus Cemiyetleri kuruldu.
  • Merzifon Amerikan Koleji’ndeki öğretim elemanları Rumları bilinçlendirdi.
  • Rum okullarının izci örgütleri ve Yunan Kızılhaçı da bu çalışmalara destek verdi
  • Mukaddes Anadolu Rum Cemiyeti silahlı mücadeleye başladı.
  • Metropolitler, (Rum din adamları) Rumları yönlendirdi.
  • Rumların cemiyet adıyla kurduğu örgütler terör, soygun, tecavüz gibi olayları gerçekleştirdiler.
  • Kiliseler silah depolarına dönüştürüldü.
  • Anadolu’da tam bir anarşi ortamı oluşturuldu.

Birinci Dünya Savaşı Yılları

  • Birinci Dünya Savaşı’nda Rusların Trabzon’u işgali, Yunanistan’ın Pontus devleti kurma çabalarını daha da hızlandırdı.
  • Bölgedeki Rumlar Rusya ve Yunanistan lehine casusluk yaptılar.
  • Trabzon Metropolit’, Hrisantos, Rusları desteklemek üzere 12.000 kişilik gönüllü Rum birliği kurdu.
  • 1917’de Rusların çekilmesiyle bir ara sessizleşen Rumlar, Paris Konferansı sırasında yeniden eylemlere başladılar.
  • Rumların Türk köylerine yaptıkları saldırıları “Türkler Rumları öldürüyor” şeklinde Avrupa’ya duyurdular.
  • Bölgedeki Rum nüfusunu abartarak nüfus istatistikleri yayınladılar. (%10’dan yüzde %18’e çıkardılar.
  • İngiltere, Fransa ve Rusya, Osmanlı’yı parçalamak uğruna Rum iddialarına destek verdiler.
---

Birinci Dünya Savaşı Sonrası

---
  • Osmanlı Devleti’nin Mondros Ateşkes Antlaşması’nı imzalaması ve ordusunu terhis etmesi işgalleri kolaylaştırmıştı.
  • Kasım 1918’de Rumlar ilk saldırılarına Bafra’da başladılar.
  • Saldırılar, kısa sürede Samsun, Ladik, Havza, Tokat, Erbaa, Amasya, Merzifon, Kavak, Vezirköprü, Terme, Çarşamba ve Sivas’a dağıldı.
  • İngilizlerin Samsun ve Merzifon’u işgal etmeleri Rum saldırılarını artırdı.
  • Paris Konferansı’nda İzmir, İtalya yerine Yunanistan’a verildi. Yunanlılar 15 Mayıs 1919’da İzmir’i işgal etti.
  • Kurdukları yüzlerce çete ile Türk köy ve kasabalarına saldıran Pontusçu komiteciler, büyük katliamlar yaptılar. Bu çetelere, pek çok papaz da yardımlarda bulundu.
  • Türk Milleti, Kurtuluş Savaşı’nda işgalcilerle mücadele ederken, asırlardır Osmanlı topraklarında yaşayan Rumlar, büyük bir ihanetle Türkleri acımasızca katlettiler.
  • TBMM hükümetince bir merkez ordusu oluşturuldu.
  • 1921 yılından itibaren Samsun ve çevresindeki metropolit ve papazlar isyana katıldıkları için İstiklal Mahkemeleri’nde yargılandılar.
  • Pontus ayaklanması, 1923’te tamamen sona erdirilebildi.
  • 10.886 Rum çeteci yakalandı.
  • Bu olaylardan sonra bölgede kalan Rumların çoğu Yunanistan’a göç etti.
  • Bugün Yunanistan, dünya çapında sayısı 176 dernekle “Türklerin 350.000 Pontuslu’yu öldürerek soykırım yaptığı” yalanlarını tüm dünya kamuoyuna anlatmaktadır.
  • 19 Mayıs’ı “Pontus Soykırımı Günü” olarak anan Yunanistan, bu sorunu, Türkiye’nin Avrupa Birliği’ne girmesi konusunda bir koz olarak kullanmaya çalışmaktadır.

DEĞİŞEN ŞARTLARA GÖRE AVRUPA DEVLETLERİNİN OSMANLI POLİTİKALARI

Viyana Kongresi ve Kararları (1815)

  • 1804’te Fransa’da kendini imparator ilan eden Napolyon, Avrupa’nın en güçlü devleti olabilmek için Avusturya, İngiltere ve Rusya ile savaştı.
  • İlk başlarda başarılar kazanan Napolyon, Waterloo Bozgunu’ndan sonra yenilgiyi kabul etti.
  • Napolyon yüzünden bozulan Avrupa’nın siyasi durumunu düzenlemek ve Avrupa’nın gelecekte alacağı durumu belirlemek amacıyla tüm Avrupa Devletleri, Viyana’da büyük bir kongre topladılar.
  • Kongre başkanlığını Avusturya arşidükü (başbakanı) Meternik yaptı.
  • Kongrede Rusya, İngiltere, Avusturya ve Prusya aralarında anlaşarak Dörtlü Ittifak grubunu kurdular.
  • Kongrede alınan kararlar Meternik Sistemi adıyla duyuruldu.

Buna göre;

  • Avrupa’nın herhangi bir yerinde ihtilal yanlısı bir ayaklanma çıkarsa, birlikte hareket edilecek ve ayaklanma bastırılacaktı.
  • Viyana Kongresi’nde Avrupa devletlerinin sınırları yeniden çizildi.
  • Ancak sınırlar belirlenirken dil, din ve ırk unsurları gözetilmediğinden istenen barış ortamı uzun sürmedi.
  • 1815-1827 yılları arası, “yeniden düzenlemek” anlamında Restorasyon Dönemi olarak adlandırıldı.
  • Meternik Sistemi’ni uygulayan devletler yeni ayaklanmaların ortaya çıkışına engel olamadılar.
  • 1830 ve 1848 yıllarında Avrupa devletlerinde ihtilaller yaşandı.
  • Avrupa devletleri, kendi monarşik yapıların’ korumak için aldıkları bu kararları, Osmanlı Devleti için göz ardı ettiler.
  • Yunanlıların başlattığı ayaklanmayı destekledikleri gibi, Navarin’de Osmanlı donanmasını yaktılar.
  • Bu durum; kongrede alınan kararların eşit uygulanmadığını göstermesi bakımından önemlidir.

Şark Meselesi (Doğu Sorunu)

  • “Şark Meselesi” ifadesi ilk defa Viyana Kongresi’nde (1815) kullanılmıştır.
  • Bu ifade; Avrupalı devletlerin, Osmanlı Devleti ile ilgili ilişkilerini anlatmak için kullanılmıştır.
  • Avrupalı devletler, Türklerin Anadolu’ya yerleşmelerini ve Avrupa’nın içlerine kadar ilerlemelerini, kurdukları Haçlı orduları ile engellemeye çalıştılarsa da başarılı olamadılar.
  • Onları asıl rahatsız eden, Türklerin bu topraklara egemen olmaları değil; Hıristiyan toplumların Osmanlı egemenliğinde yaşamalarıydı.
  • 19. yüzyıl başlarında Osmanlı Devleti’nin güçsüzlüğünden faydalanmak isteyen Avrupalı devletler, Osmanlı egemenliğindeki Hıristiyanların durumlarının iyileştirilmesini bahane ederek Osmanlı’nın iç işlerine karıştılar.
  • Şark Meselesi, 19. yüzyılın ikinci yarısından itibaren Osmanlılar’ Avrupa’dan artarak, eski Bizans imparatorluğutnu canlandırma şekline dönüştü.
  • Tersane Konferansı
  • 1876’da Ingiltere’nin isteğiyle Istanbul’da Tersane Konferansı düzenlendi.
  • Konferansın amacı; Balkan olaylarını görüşmek ve Osmanlı-Rus anlaşmazlığını çözmekti.
  • Toplantıya, Avusturya, Almanya, İngiltere, Rusya, İtalya ve Osmanlı Devleti katıldı.
  • Avrupalı Devletlerin Konferanstaki istekleri
  • Osmanlı askerlerinin Sırbistan ve Karadağ’dan çıkmaları
  • Bosna-Hersek ve Bulgaristan’a özerklik verilmesi
  • Balkanlarda ıslahatlar yapılması
  • Osmanlı Devleti, bu istekleri iç işlerine karışmak olarak değerlendirdi ve reddetti.
  • Devam eden süreçte Osmanlı-Rus savaşı çıktı.
  • Avrupalı devletler, Osmanlı’ya karşı ikiyüzlü ve düşmanca politikalarına devam ettiler.
  • 20. Yüzyılda ise Avrupalı devletlerin tek derdi, Osmanlı topraklarından pay kapabilmekti.
  • MISIR SORUNU VE MEHMET ALİ PAŞA’NIN İSYANI
  • 19. yüzyılda Osmanlı Devleti’nin gücünü kaybetmesi ve merkezi otoritesinin zayıflaması bazı eyaletlerdeki valilerinin isyan etmesine ortam hazırlamıştır.
  • Bu isyanlardan en önemlisi Mısır Valisi Kavalalı Mehmet Ali Paşa’nın isyanıdır.
  • Mehmet Ali Paşa, Mısır’da güçlü bir yönetim, ekonomi, ordu ve donanma oluşturmuştu.
  • Mora İsyanı’nın bastırılmasında yardım istenince, Mora ve Girit valiliğini istemiş, fakat Edirne Antlaşması’yla Mora’da Yunanistan bağımsızlık kaznınca, Mora’ya karşılık Suriye valiliğini istemişti.
  • II. Mahmut, Girit’i vermekle beraber Suriye valiliğini vermedi, bunun üzerine Mehmet Ali Paşa isyan etti.
  • Mehmet Ali Paşa, oğlu İbrahim Paşa komutasındaki orduyu Suriye’ye gönderdi.
  • İbrahim Paşa, Suriye’yi ele geçirdi.
  • Osmanlı ordusunu Adana ve Konya’da mağlup ederek Kütahya’ya kadar ilerledi.
  • Mehmet Ali Paşa, hedef büyülterek Anadolu’yu hatta Osmanlı Devleti’ni ele geçirme planları yapmaya başladı.
  • Mehmet Ali Paşa ile tek başına mücadele edemeyeceğini anlayan II. Mahmut, İngiltere ve Fransa’dan yardım istedi.
  • Beklenen yardım bu devletlerden gelmeyince Osmanlı Devleti, Rusya’dan yardım istemek zorunda kaldı.
  • Rusya yardım isteğini kabul etti.
  • Rus donanması Boğazları geçerek Istanbul’a girdi.
  • Rusya’nın sıcak denizlere açılma konusunda eline geçen bu fırsat, İngiltere ve Fransa’yı endişelendirdi.
  • İngiltere, Fransa ve Avusturya’nın müdahalesi ve Mehmet Ali Paşa’ya yapılan baskılar sonucunda Kütahya Antlaşması imzalandı.
  • Kütahya Antlaşması (1833)
  • Mehmet Ali Paşa’ya Mısır ve Girit valiliğine ek olarak Şam valiliği,
  • Oğlu İbrahim Paşa’ya Cidde valiliğine ek olarak Adana valiliği verildi.
  • Osmanlı Devleti’nin bir valisi karşısında mağlup olması, güçsüzlüğünü ortaya koymuştur.
  • Hünkâr İskelesi Antlaşması (1833)
  • II. Mahmut, Mehmet Ali Paşa’dan çekindiği, İngiltere ve Fransa’ya da güvenmediği için Rusya’yla ittifak yaparak bir antlaşma imzaladı:
  • Buna göre;

  • Osmanlı Devleti bir saldırıya uğrarsa, Rusya ordu ve donanma yardımı yapacak, fakat masraflarını Osmanlı karşılayacak.
  • Rusya saldırıya uğrarsa, Osmanlı Devleti boğazları kapatacak.
  • Antlaşma, 8 yıl geçerli olacaktır.
  • Bu antlaşma ile Osmanlı-Rus yakınlaşması gerçekleşti.
  • Rusların Karadeniz’deki güvenliği sağlandı.
  • Rusların Boğazlardan serbestçe geçişi mümkün oldu. Bu durum; Boğazlar sorununu ortaya çıkardı.
  • Antlaşma, İngiltere ve Fransa’nın tepkisine sebep oldu.
  • Bu antlaşma, Osmanlı Devleti’nin Boğazlar konusunda son kez tek başına karar verdiği antlaşmadır.
  • Balta Limanı Antlaşması (1838)
  • Osmanlı Devleti, Mısır sorununun çözümünde İngiltere’nin desteğini sağlamak için İngilizlerle Balta Limanı Ticaret Antlaşması’nı imzaladı.
  • Antlaşmanın Sebepleri
  • Rusya ile yapılan ve 8 yıl sürecek antlaşmanın sonuna yaklaşılması
  • Mehmet Ali Paşa’yla gerginliğin devam etmesi,
  • Osmanlı Devleti’nin Mısır ve Boğazlar sorununda İngiltere’nin desteğini almak istemesi.
  • Antlaşma ile
  • Ingiltere’ye çok geniş ayrıcalıklar verildi.
  • Osmanlı pazarlarına giren yabancı mallar artmış, ticaret gelirlerinin büyük kısmı Ingilizlerin eline geçmiştir.
  • Mısır Sorunu’nun Çözümlenmesi
  • Mehmet Ali Paşa, 1838’de Osmanlı Devleti’ne ödemesi gereken vergiyi yollamadı ve tekrar bağımsızlığını ilan etti.
  • Bunun üzerine II. Mahmut, Mehmet Ali Paşa’ya karşı savaş açtı.
  • Nizip’te yapılan savaşı Mehmet Ali Paşa kazandı.
  • Yenilgi haberi henüz Istanbul’a ulaşmadan II. Mahmut öldü.
  • Yerine oğlu I. Abdülmecit padişah oldu.
  • Londra Antlaşması (1840)
  • Hünkâr İskelesi Antlaşması’na göre padişahın Rusya’nın yardım istemesinden çekinen İngiltere ve Fransa, olaya müdahale ettiler.
  • İngiltere, Fransa, Avusturya ve Prusya’nın katıldığı Londra Konferansı’nda Londra Antlaşması imzalandı.
  • Mısır hukuken Osmanlı Devleti’nin olacak, yönetimi Mehmet Ali Paşa ve ailesine verilecek
  • Suriye, Girit, Adana, Cidde, Osmanlı’ya geri verilecek,
  • Mısır, Osmanlı’ya yıllık vergi ödeyecek,
  • Fransa’ya güvenerek antlaşmayı kabul etmeyen Mehmet Ali Paşa, Beyrut’a asker çıkaran Osmanlı-İngiliz ve Avusturya kuvvetlerine yenilince, kararları kabul etmek zorunda kaldı.
  • BOĞAZLAR SORUNU
  • Osmanlı Devleti’nin Rusya ile imzaladığı Hünkâr İskelesi Antlaşması’nın süresinin dolması üzerine, bu antlaşmanın yenilenmesini engellemek isteyen İngiltere, sorunu uluslararası bir konferansa taşıdı.
  • İngiltere, Rusya, Fransa, Prusya, Avusturya ve Osmanlı Devleti’nin katılımıyla Londra’da Boğazlar Konferansı toplandı.
  • Konferans sonunda Londra Boğazlar Sözleşmesi imzalandı.
  • Londra Boğazlar Sözleşmesi (1841)
  • Boğazlar, Osmanlı egemenliğinde kalacak,
  • Boğazlar barış zamanında tüm savaş gemilerine kapalı, ticaret gemilerine açık olacaktı. Bu sözleşme ile
  • Boğazlar, ilk defa uluslararası bir statü kazandı.
  • Rusya, Hünkâr İskelesi Antlaşması’yla elde ettiği hakları kaybetti.
  • İngiltere ve Fransa Akdeniz’deki güvenliklerini sağlayarak kazanç elde ettiler.
  • Osmanlı’nın Boğazlar üzerindeki mutlak egemenliği sona erdi.
  • SANAYİ İNKILABI’NIN OSMANLI DEVLETİ’NE ETKİLERİ
  • Osmanlı Devleti’ne hammadde girişi azaldı.
  • Üretilen malların fiyatları arttı.
  • Osmanlı tüccarı, kapitülasyonlar sayesinde düşük gümrük vergisi ödeyen Avrupalı devletlerle rekabet edemedi.
  • Avrupa’da ürünler, fabrikalarda hem daha kısa zamanda, hem de daha ucuza mal edildi.
  • Yerli üreticiler, el tezgahlarında ürettikleri mallarını satamaz duruma geldiler.
  • Sonuçta, Osmanlı Devleti, Avrupalıların açık pazarı haline geldi.
  • OSMANLI EKONOMISINI ETKİLEYEN GELIŞMELER
  • Osmanlı’nın İpek Yolu’nun ve Baharat Yolu’nun kontrolünü ele geçirmesi
  • Coğrafi keşifler ve Akdeniz ticaretinin önemini kaybetmesi
  • Fransa’ya kapitülasyonların verilmesi (1535)
  • Kapitülasyonların daimi olması (1740) ve Avrupa’da Sanayi İnkılabı’nın çıkışı
  • Balta Limanı Antlaşması (1838) ile Osmanlı topraklarının İngiltere’nin açık pazarı haline gelmesi
  • Kırım Savaşı sırasında ilk kez dış borçlanma olması (1854)
  • Osmanlı maliyesinin iflası (1875)
  • Osmanlı’da üretimin çöküşü
  • Düyûn-u Umûmiye İdaresi’nin kurulması ve Osmanlı gelirlerine el konulması 
---
2 Comments

Add a Comment

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir