Button Text! Submit original article and get paid. Find out More

9. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı MEB Yayınları 5. ÜNİTE Kitap Cevapları

9. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı MEB Yayınları 5. ÜNİTE Kitap Cevapları

9. Sınıf Meb Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 146 Cevabı

1. Sosyal ve kültürel değişimin aile kurumu üzerindeki etkileri neler olabilir? Tartışınız.

Cevap:
2. “Kuşak çatışması” kavramından ne anladığınızı belirtiniz.

Cevap:
3. Bir roman filme alındığında o romanla film arasında ne gibi farklılıklar olabileceğini tartışınız.

Cevap:
9. Sınıf Meb Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 151 Cevabı

Metni Anlama ve Çözümleme

1. Yaprak Dökümü romanındakine benzer olaylar günümüzde de yaşanabilir mi? Tartışınız.

Cevap:
2. Romandaki değer yargıları günümüzde de geçerliliğini sürdürmekte midir? Tartışınız.

Cevap:
3. Modern hayat, roman kahramanlarınca nasıl anlaşılmıştır?

Cevap:
4. Yaprak Dökümü adlı metindeki açık ve örtük iletileri belirleyiniz.

Cevap:
Açık ileti:

Örtük ileti:

9. Sınıf Meb Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 152 Cevabı

5. Yaprak Dökümü adlı metnin tür özelliklerini belirleyiniz.

Cevap:
6. Metnin anlam özelliklerini etkileyen kültürel unsurları belirleyiniz.

Cevap:
7. Yaprak Dökümü adlı romanın yazıldığı dönemle ilişkisini ve sonraki dönemlere etkisini değerlendiriniz.

Cevap:
8. Yaprak Dökümü adlı romanda anlatıcının tutumunun olayların akışına ve metnin iletisine etkisini değerlendiriniz.

Cevap:
9. Metinde millî, manevi ve evrensel değerler ile sosyal ve tarihî ögeleri belirleyiniz.

Cevap:
Öyküleme:

Betimleme:

a. Yaprak Dökümü adlı metinden öyküleyici ve betimleyici anlatım örnekleri bulunuz. Bulduğunuz öyküleme ve betimleme örneklerini tablodaki ilgili bölümlere yazınız.

Cevap:
b. Bulduğunuz öyküleme ve betimleme örneklerinin metne katkısını değerlendiriniz.

Cevap:
9. Sınıf Meb Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 153 Cevabı

1. Tarihî bir olayı konu alan bir romanda anlatılanlarla tarihî gerçeklik bire bir örtüşür mü? Tartışınız.

Cevap:
2. Millî Mücadele’nin Türk milleti açısından önemini belirtiniz.

Cevap:
3. Millî Mücadele ile ilgili duygu ve düşüncelerinizi aşağıdaki görsellerden de yararlanarak ifade ediniz.

Cevap:

9. Sınıf Meb Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 159 Cevabı

1. Küçük Ağa adlı romandan alınan metni dil ve anlatım özellikleri bakımından inceleyiniz.

Cevap:
2. Küçük Ağa’daki kahramanların kişisel özellikleri hakkında bilgi veriniz.

Cevap:
3. Metindeki temel çatışmayı ve buna bağlı diğer çatışmaları belirleyiniz.

Cevap:
4. Edebî eser, yaşanmış bir olayı anlatsa da edebî eserdeki gerçeklik, kurmaca gerçekliktir. Yazar olayları, kişileri, mekânları kendi hayal dünyasında kurgular. Yaprak Dökümünde yazar, olayları, çevresinde gözlemlediği olay ve kişilerden yola çıkarak kurgulamıştır. Bu nedenle romanda anlatılanlar, yazarın yaşadığı dönemin sosyal ve kültürel özelliklerini taşımaktadır.
Yukarıdaki bilgilerden hareketle Küçük Ağa adlı metindeki kurmaca gerçeklik ile dönemin gerçekliği arasındaki ilişkiyi karşılaştırınız.

Cevap:
5. Küçük Ağa adlı metnin konusunu ve temasını belirleyiniz.

Cevap:
6. Küçük Ağa adlı metindeki millî, manevi ve evrensel değerler ile sosyal, siyasi ve tarihî ögeleri belirleyiniz.

Cevap:
7. Küçük Ağa adlı metindeki olay örgüsünü belirleyiniz.

Cevap:
8. Yaprak Dökümü ile Küçük Ağa adlı metinlerden anlatma ve gösterme tekniklerine örnekler bulunuz.

Cevap:
Mekânlar

Yaprak Dökümü:
Küçük Ağa:
Mekânların özellikleri

Yaprak Dökümü:
Küçük Ağa:
a. Yaprak Dökümü ve Küçük Ağa adlı metinlerdeki olayların geçtiği mekânları ve bu mekânların özelliklerini tablodaki ilgili bölümlere yazınız.

Cevap:
b. Söz konusu mekânların metinlere katkısını açıklayınız.

Cevap:
9. Sınıf Meb Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 160 Cevabı

Hâkim bakış açısı

Yaprak Dökümü:
Küçük Ağa:
Gözlemci bakış açısı

Yaprak Dökümü:
Küçük Ağa:
Anlatıcı

Yaprak Dökümü:
Küçük Ağa:
a. Tabloda verilen bakış açılarının karşısına Yaprak Dökümü ve Küçük Ağa adlı metinlerden örnek birer cümle yazınız.

Cevap:
b. Yaprak Dökümü ve Küçük Ağa adlı metinlerin anlatıcılarını metinlerden örnekleyerek belirleyiniz.

Cevap:
9. Sınıf Meb Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 162 Cevabı

Suç ve Ceza adlı metni Yaprak Dökümü ve Küçük Ağa adlı metinlerle tür, biçim, üslup ve içerik açısından karşılaştırınız.

Cevap:
9. Sınıf Meb Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 161 Cevabı

1. Küçük Ağa adlı metinden zamir türlerine örnekler bulunuz. Bulduğunuz zamirlerin metindeki işlevlerini belirleyiniz.

Cevap:
Zamir Türü Örnekler

Kişi zamiri:
İşaret zamiri:
Belgisiz zamiri:
Soru zamiri:
Dönüşlülük zamiri:
2. Yaprak Dökümü adlı metinde “Virgül, sıralı cümleleri birbirinden ayırmak için konur.” kuralına uygun örnekler bulunuz.

Cevap:
3. “Küçük Ağa’nın siz oluşu.. yani.. nasıl söylemeli?..” cümlesinde günümüz yazım ve noktalama kurallarına uymayan kullanımları tespit ederek bu durumun nedenini açıklayınız.

Cevap:
4. “Aşağı sofa ile taşlık arasındaki camekân kaldırılmış, delik deşik duvarlar sarı yaldızlı bir kâğıt ile kaplanmıştı” cümlesindeki düzeltme işaretinin işlevini belirtiniz.

Cevap:
9. Sınıf Meb Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 163 Cevabı

a. Okuduğunuz bir romanın bir kesitini, bakış açısını ve anlatıcısını değiştirerek yeniden yazınız.

Cevap:
b. Bakış açısı ve anlatıcı değişikliğinin içeriğe ve anlatıma etkisini değerlendiriniz.

Cevap:

9. Sınıf Meb Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 164 Cevabı

İncelediğiniz metinlerde geçen “kezalik, arız olmak, iktifa etmek, rikkat, sirayet etmek” kelimeleri nin doğru telaffuzuna yönelik çalışmalar yapınız.

Cevap:
Hazırlıklı konuşma aşamaları doğrultusunda bir konuşma yapınız. Konuşurken doğru telaffuzun gerektirdiği boğumlama, vurgulama, tonlama ve duraklamaya dikkat ediniz; gereksiz ses ve kelimeler kullanmaktan kaçınınız. Konuşmanızın içeriğini deyim, atasözü, vecize, terim, alıntı, kısa hikâye, anı, şiir, fıkra, söz sanatları, istatistiklerden yararlanma vb. unsurlarla zenginleştirebilirsiniz.

Cevap:
9. Sınıf Meb Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 165 Cevabı

1. Gece uykusundan henüz uyanmamış şehir, lâpa lâpa yağan karların altında bembeyazdı. Alexan- der Nevski meydanından sola dönüp ağır ağır ilerleyen atlı arabanın koca tekerlekleri, bütün gece yığılmış karları zorlukla yarıyordu. Arabacı köşeyi dönüp üç katlı evin kaldırımına yanaştı. Gözlerini binanın pencerelerine doğru çevirmişti ki, bir ışık huzmesi içeriden dışarıya süzüldü. Hafif bir rüzgârla savrulup pencere pervazlarında toplanmaya devam eden bir grup kar tanesi, cama yapışıp öylece dondu, kaldı. Arabacının bakışları ile sözleşmişçesine, aynı anda, odanın tülleri aralandı. Silueti görünen erkek, camın buğusunu sildikten sonra el sallayıp tekrar içeriye döndü. Yatağının baş ucundaki komodinin üzerinde biraz evvel yakmış olduğu gaz lâmbasının ışığında cep saatine baktı. Henüz dört olmak üzereydi. Daha epeyi vakti vardı. Yatakta derin derin uyumakta olan kadını uyandırmaktan çekinerek yorganı hafifçe araladı. Saat avucunda, kendisini yastığa bıraktı. Sonra kararlı bir ifade ile, çarşafları attı üzerinden, yataktan kalktı. Ellerini saçlarında gezdirip, ağır adımlarla tekrar pencereye doğru yürüdü. Perdeyi biraz daha yana çekip dışarıya baktı. Camların hemen önünden başlayan beyazlık, ay ışığı altında bahçeyi, parmaklıkları ve ardındaki geniş caddeyi kaplayarak devam ediyordu. Beyaz bir dünyaydı, bembeyaz. Kayıp giden bulutların arasından mehtap ışıldadıkça ortalık pırıl pırıl oluyordu. Her şey olduğundan daha haşmetliydi bu beyazlığın altında.
Nermin Bezmen, Kurt Seyt & Shura

Aşağıdaki cümlelerde boş bırakılan yerleri bu parçadan hareketle uygun ifadelerle doldurunuz.

Cevap:
a. Parçada……………………………………….ve…………………………………..anlatım biçimlerine başvurulmuştur.
b. Parçada anlatıcı……………………………………kişidir.
c. Parça…………………………………………….bakış açısıyla yazılmıştır.
ç. Parçada………………………………tekniği kullanılmıştır.

2. Gelen gazetelerde, boş yere bir genel neşe yankısı arıyorum, bulamıyorum. Belki Anadolu’nun ücra bir kasabasında, Ankara’da, şuraya buraya asılmış, tek tük kandiller, bu zaferin tek şenlik aydınlıklarıdır. Hayalimde, kendi kendime yaktığım bu ışıklar, bana engin ve karanlık bir gurbet diyarı olan Türkiye’de donmuş ve kör olmuş gönüllerin tek hayat mihrakları gibi geliyor.
Yakup Kadri Karaosmanoğlu, Yaban
Bu parçada geçen altı çizili kelimelerden hangisi türü bakımından ötekilerden farklıdır?
A) I.
B) II.
C) III.
D) IV.

Cevap:
9. Sınıf Meb Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 166 Cevabı

3-8. soruları Peyami Safa’nın Mahşer adlı romanından alınan aşağıdaki parçaya göre cevaplayınız.

Cevap:
9. Sınıf Meb Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 167 Cevabı

3. Mahşer adlı romanın bu bölümünden nasıl bir olay örgüsü çıkarılabilir?

Cevap:
4. Mahşer adlı romanın bu bölümünde olayın geçtiği yerin özellikleriyle ilgili neler söylenebilir?

Cevap:
5. Romanın bu bölümünde kişilerin özellikleriyle ilgili hangi tespitlerde bulunulabilir?

Cevap:
6. Romanda anlatılan olayların geçtiği dönemle ilgili neler söylenebilir?

Cevap:
7. Metinde günümüz yazım ve noktalama kurallarına uymayan kullanımları belirleyiniz.

Cevap:
8. Metindeki zamirleri ve bunların metindeki işlevlerini belirleyiniz.

Cevap:
9. Sınıf Meb Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 168 Cevabı

9. İlhan korkusuyla depreşmediğimizi, Filatyos bilir ( ) Ölüm haberini duymadıkça kendini güvende sayar ( ) Korkmaz savaşçıdır ( ) gayet öfkelidir ( ) Huyu suyu bilinir düşmanı aldatmak güç değil…
Kemal Tahir, Devlet Ana
Bu parçada ayraçlarla ( ) belirtilen yerlere, aşağıdakilerin hangisinde verilen noktalama işaretleri sırasıyla getirilmelidir?
A) (.) (.) (.) (.)
B) (.) (;) (,) (.)
C) (:) (.) (,) (.)
D) (.) (.) (,) (.)
E) (:) (.) (.) (.)

Cevap:
10. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde kişi zamirine örnek oluşturacak bir kelime vardır?
A) Herkes Küçük Ağa diyordu son zamanlarda.
B) Asıl bunun için istiyorum ya…
C) Bundan sonra artık ağzından kelimeler miskalle çıkacaktı.
D) İnşallah Recep’le benim dilim sürçmez de sana Hoca Efendi deyivermeyiz ikide bir.
E) İnşallah bundan böyle hepimiz yeni bir dostluk kazanmış oluruz.
11. Aşağıdakilerden hangisi roman türünün özelliklerinden değildir?
A) Kişi kadrosu geniştir.
B) Betimlemeler yüzeyseldir.
C) Farklı bakış açıları kullanılabilir.
D) Kurmaca bir gerçekliğe sahiptir.
E) Olay örgüsü bir temel çatışma etrafında şekillenir.

Cevap:
12. (I) Karşısındakilerin hiçbirini sevmiyor, onların da kendisini sevmediklerini biliyordu. (II) Gene de her akşam beraberce otururlar orada bulunmayanları çekiştirirlerdi. (III) Çekiştirilen kimse pasajın kapısında görünürse eğer çekiştirme hemen onun da katılmasıyla bir başkasına yöneltilirdi. (IV) Oradakilerin hepsi iyi, hepsi değerli, hepsi dosttu. (V) Değersiz, kötü olanlar işlerine dalıp da o akşam pasaja gelmeyenlerdi.
Orhan Hançerlioğlu, Ali
Bu parçada numaralanmış cümlelerin hangilerinde kelime hâlinde zamir yoktur?
A) I.
B) II.
C) III.
D) IV.
E) V

Cevap:
9. Sınıf Meb Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 169 Cevabı

13. Çıkmaz sokağın ağzında bir çeşme, bir de hayvanları sulamak için yalak vardı. Elime geçen çerçöple özene özene oyuncak bir kayık yaptım. Kayığım yalaktaki suyun üzerinde yüzünce dünyalar benim oldu. Onu elimle dürttüm olmadı. Yanağımı suya değdirerek başımı kayık düzeyine eğdim; tatlı sert tütün paketinin kâğıdından yapılma yelkene üfledim. Gemim suların üzerinde kaydı. Hemen yalağın öte tarafına koştum. Kayık bana doğru geliyor, yani ilerliyordu. Siftah olarak ileriye gitmek ve gerilerden ayrılmak sevincini tadıyordum. Kayığı seyre öyle dalmıştım ki kayık burnumun üstünde baştan kara etti. Onu hemen döndürdüm. Durmamacasına üfledim. Başım fırıl fırıl dönüyor, kulaklarımda yüzlerce ziller çınlıyordu. Gemim bütün yelkenlerini doldurmuş açık denizlerde koskocaman bir kelebek gibi kayıyordu. O sırada güneş battı. Ortalık karardı. Sokaklardan el ayak çekildi. Farkında olan kim? Kendimi lodos rüzgârının ta kendisi sanıyordum. Yanaklarımı körpe ciğerlerimin bütün gücüyle şişirip sağanak sağanak esiyordum. Pruva direği, sözü küçümseyerek dalgın eda ile işaret veren bir el gibi sağa sola eğiliyordu. Direk ucu yıldızdan yıldıza gidip geldikçe içimde yeni yeni uyanan bir musikiye tempo tutuyordu. Koca gemim, sendeleyen yıldızlar arasında kapkara bir uçurum kadar mağrur ilerliyordu. Ne var ki artık soluğum tükeniyordu. İşte bunun için, ”Rüzgâr kesiliyor! Artık camadanları çözünüz!” diye ciyak ciyak bağırdım. Birdenbire, derin bir mağaranın bağrından çıkıvermiş gibi kalın bir ses, ”Hangi rüzgâr kesiliyor?” diye sordu. Amcamın sesini tanıdım. Donakaldım. Başım, göğsüm sırsıklamdı. Amcam yanaştı: ”Mahmut sen misin?” dedi. (…) ”Burada bu saatte ne yapıyorsun?” dedi. Ona elimdeki kayığı verdim. Görmek için batı göğünün alacakaranlığına karşı tuttu onu. ”Bu gemi değil, salapurya!” demesiyle de bizim kalyonu yere çarpıp ayağının altında çatır çutur ezmesi bir oldu. Kemiklerim kırıldı sandım. Ama amcam ”Yarın sana bir kayık yapayım da gör” deyince dünyalar yeniden benim oldu.
Halikarnas Balıkçısı, Aganta Burina Burinata
Aşağıdaki soruları Aganta Burina Burinata adlı romandan alınan yukarıdaki parçaya göre cevaplayınız.

a. Metnin yapı unsurlarını belirleyiniz.

Cevap:
b. Metnin temasını belirleyiniz.

Cevap:
c. Metindeki bakış açısı hakkında bilgi veriniz.

Cevap:
14. Roman kahramanları ruhsal ve fiziksel özellikleriyle tanıtılır. Kişilerin kendine özgü ayırt edici özellikleriyle diğerlerinden ayrılanlarına……………………………………….; kıskançlık, cimrilik, korkaklık gibi benzerlerinin niteliklerini abartılı bir biçimde üzerinde toplayanlarına……………………………denir.
Bu parçada boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdakilerden hangisinde verilenler getirilmelidir?
A) karakter-tip
B) huy-karakter
C) tip-karakter
D) tip-huy
E) tip-kişilik

Cevap:
9. Sınıf Meb Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 170 Cevabı

15. Aşağıda verilen tamlayıcı dallanmış ağaçtaki bilgilerden bazısı doğru, bazısı yanlıştır. İlk ifadeden başlayıp, cevap oklarını takip ederek doğru çıkışa ulaşınız.

Cevap:

Leave a Reply