Tıklayın YKS Netlerinizi artıralım... Hafıza Teknikleriyle YKS'ye Hazırlanmak İster Misiniz?

Devşirme Sistemi Hakkında Kısa Bilgi

---

Devşirme Sistemi Hakkında Kısa Bilgi
Devşirme nedir kısaca bilgi vermeye çalışacağımız bu yazımızda tarih derslerinde en çok merak edilen bir konu olan devşirme sisteminin özelliklerini öğrenecek ve devşirme sistemini açıklayınız? sorusunun cevabını verebilecek düzeye geleceksiniz. Biliyorsunuz Sizlere tarih derslerinde en çok kullanılan terimleri kısaca açıklamaya çalışıyoruz. Bunlardan biri olan Osmanlıda devşirme Sisteminin nasıl işlediği, Devşirme Sistemi kimin zamanında kabul edildi, Devşirme Sistemi ne zaman kaldırıldı ve devşirme Sisteminin amaçlarını anlatmaya gayret edeceğiz.

---

Devşirme Terimi Hakkında Bilgiler
Osmanlı Türkçesi Terimi Olarak Devşirme:
1-Devlet hizmetlerinde ve Kapıkulu ocaklarında kullanılmak üzere Hristiyan çocukların, Türk-İslam  Geleneklerine göre yetiştirilmesi.
2- Yeniçeri ocağına alınan gayri müslim çocuklar.

NOT: Osmanlı Devleti’nin ele geçirdiği hıristiyan devletlerinden topladığı zeki ve yetenekli çocukları eğitimden geçirdiği sisteme devşirme sistemi denir. Burada eğitilen çocuklar, eğitimleri tamamlandığında asker ve yönetici olarak görevlere atanmaktadır.

devşirme Sistemi
devşirme Sistemi

Devşirmeler, Kapıkulu Ordusu’ndaki Yeniçeri ve Bostancı Ocağı’nın temelini oluştururlardı. Osmanlı’da fethedilen bölgelerdeki yabancı çocukların 5’te 1’i alınarak yetiştirilir, yeteneklerine ve kabiliyetlerine göre ayrılırdı. Bu çocuklar güçlü ve dövüşmeye yatkınsa Yeniçeri Ocağı’na, zeki ve yetenekli ise saraya alınırdı. Enderun Mektebi, devşirme bürokratları yetiştirirdi. Osmanlı Devleti’ndeki büyük komutanların, devlet adamlarının ve vezirlerin birçok kısmı devşirme sisteminden gelirdi. Rum Mehmet Paşa, Yunus Paşa, Veli Mahmut Paşa, Kuyucu Murat Paşa, Rüstem Paşa, Pargalı İbrahim Paşa ve Sokullu Mehmet Paşa gibi Sadrazamlığa dahi yükselebiliyorlardı.

---

Devşirilen her çocuğun kimlik bilgileri eşkâl defterlerine yazılırdı. Yaşları genelde 8-18 arası, ortalama yaş ise 15’ti. Devşirme alımında, genç ve yetenekliler seçilirken dikkat çekmeyecek esmerler alınır, sarışınlar alınmazdı. Tek çocuklar, sığırtmaçlar, keller, fodullar, köseler, doğuştan sünnetliler ve aşırı uzun boylular alınmazdı. Ailesi ölmüşler ise terbiyesi eksik ve görgüsüz olacakları düşüncesiyle alınmazdı. Kâhya oğulları da gözü açılmış olacağı endişesi ile alınmazdı.

---
Çocukların devşirilmesini tasvir eden minyatür
Resim 2: Çocukların devşirilmesini tasvir eden minyatür

Devşirme Kanunu, başlangıçta Rumeli, Üsküp, İştip, Kösedil, Prizren, Gorice, Somokcu, Pirebol, Taşlıca, Ergiri, Kasri, Yanya, Pirlerpe, İşkodra, Ohri ve Manastır gibi yerlerde uygulanırdı. 15. yy’da Anadolu’dan: Erzurum, Harput, Diyarbakır, Bursa ve İstanbul civarı dışında diğer yerlerde uygulanırdı. Anadolu devşirmeleri içinde en ünlüsü Kayseri çevresinden devşirilen Mimar Sinan’dır. Devşirme için, Arnavut, Boşnak, Rum, Sırp, Bulgar ve Hırvat çocuklar tercih edilir, Türk, Kürt, Acem, Rus, Yahudi, Gürcü ve Çingene çocukları devşirilmezdi.

Devşirilen çocuklar 100-200 kişilik kafileler halinde İstanbul’a gönderilir, sünnet edilir ve Müslüman olurdu. Yeniçeri ağasının teftişi sonrası, belli bir süre, Anadolu ve Rumeli çiftlik sahiplerinin hizmetlerine verilir, Türkçeyi ve Türk Müslüman geleneklerini öğrenmeleri sağlanırdı. 3-8 sene sonrasında yeniden İstanbul ve Gelibolu’ndaki Acemi Ocaklarına sevk edilirlerdi. Burada Acemi oğlan adıyla kabiliyetlerine göre yetiştirilirlerdi. Askeri kabiliyeti en üst düzeyde olanlar Yeniçeri, diğerleri ise Cebeci, topçu, lağımcı ve tersane hizmetlisi gibi Kapıkulu Ordusu’nun birimlerini oluştururdu. Zeki olanlar saraya giderdi.

Devşirmeler, hiçbir zaman köle kabul edilmemiş ve onlara köle gibi davranılmamıştır. Bu İslam hukukunda da yanlıştır. Çünkü İslam’a göre Müslümanlar köle olamazlar. Devşirme Sistemi’nde ilk önce gönüllülere yer verilirdi. Yeniçeri olmak ve devlet kapısına girmek onlar için büyük fırsattı. Hayatlarını garantiye aldıklarında, aileleri bir değil bütün çocuklarını vermek isterdi. Sistemi uygularken de Hristiyanları Türkleştirme ve İslamlaştırma gibi bir amaç güdülmedi. Bu amaç daha çok iskan ve sürgün politikalarıyla gerçekleştirilmiştir.

Devşirme meselesi Konusunda aşağıdaki videoyu izlemek bu konu hakkında daha fazka bilgi edinmenize olanak verecektir.

---

Add a Comment

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir