Button Text! Submit original article and get paid. Find out More

Kapitilasyonlar Hakkında Kısa ve Özet bilgi

Osmanlı devletinde Kapütülasyon meselesine kısaca ve özet olarak bakacak olursak. Öncelikle şunu ifade edelim ki bu yazımızda kapitilasyonların ne zaman verildiği, kapitilasyonların ne zaman kaldırıldığı gibi soruların cevabını bulacaksınız.

1. “Kapitülasyon” aslen ayrıcalık anlamına gelir. Osmanlı kaynaklarında buna Uhud-u Atika ya da İmtiyaz-ı Mahsusa denir.
2. 1535 yılında Kanuni Sultan Süleyman Fransa’ya ilk kez kapitülasyon verdi.
Kanuni’nin amacı;
a. Fransa’yı kendi yanına çekerek Avrupa Hıristiyan birliğini önlemek, böylece olabilecek muhtemel Haçlı ittifakını önlemek,
b. CoğraŞ Keşişerin ardından durgunlaşan Akdeniz ticaretini yeniden canlandırmak,
c. Batı Akdeniz fetihlerinde kullanılmak üzere Fransa’dan askeri deniz üssü elde etmekti.

Maddeleri:
1. Fransız ve Osmanlı ticari gemileri karşılıklı olarak birbirlerinin limanlarından faydalanabilecek2.
Fransız tüccarlara özel vergi indirimi yapılacak
3. Fransa bayrağı taşıyan tüm gemiler Osmanlı limanlarından faydalanabilecek
4. Türk tüccarlar ile Fransız tüccarlar arasında çıkabilecek problemleri Osmanlı kadısı çözecek ancak bir Fransız tercümandan faydalanılacak
5. Osmanlı ülkesinde ölen Fransız tüccarların malları Fransız varislerine iade edilecek
6. Osmanlı Devleti’nde yaşayan Fransızlar din ve mezhep hürriyetine sahip olacak, Fransızlar kilise kurabilecek
7. Tüm bu kapitülasyonlar hükümdarların hayatları süresince geçerli olacak
Uyarı: Kanuni Sultan Süleyman’ın son maddeyi antlaşmaya koydurtması onun ileri görüşlü olduğunun göstergesidir.
Uyarı: Fransa’ya verilen bu kapitülasyonlar 1740 yılında I. Mahmut tarafından sürekli hale getirildi.
Sevr Antlaşması’nın imzalanmasıyla kapitülasyonlardan yararlanma hakkı Yunanistan ve Ermenistan’a verilmiş, yabancı gemilere, Türk gemilerine tanınan bütün hakların tanınması kararlaştırılmıştır. 22 Mart 1922’deki Sakarya Zaferi’nden sonra Paris’te toplanan İtilaf Devletleri Dışişleri bakanları konferansında ise İngiltere, Fransa, İtalya, Japonya, Türkiye ve kapitülasyonlardan yararlanan öbür devletlerin katılmasıyla kurulacak bir komisyonca kapitülasyon hükümlerinin gözden geçirilmesi konusunda karara varılmıştır. Kapitülasyonlar Lozan Barış Antlaşmasıyla yürürlükten kalkmıştır.

Leave a Reply