Button Text! Submit original article and get paid. Find out More

Lonca Teşkilatı Nedir Görevleri Nelerdir? Lonca Teşkilatının Faydaları Nelerdir?

Lonca Teşkilatı Nedir Görevleri Nelerdir? Lonca Teşkilatının Faydaları Nelerdir?
Osmanlı Devleti idari sisteminde uzun zaman içinde faaliyet gösteren kamu hizmeti sunan kuruma lonca teşkilatı adı verilmiştir. Bu teşkilat günümüzdeki esnaflar odasına benzemektedir. Meslek gruplarından meydana gelen bu teşkilat, hiyerarşik bir yapıda örgütlenmiştir ve esnaf toplulukları bu kurumu oluşturmuştur. Esnaflar, loncalar sayesinde esnafı ilgilendiren konularda söz hakkına sahip olmuştur.

Lonca teşkilatının başında esnaflar tarafından seçilen esnaf şeyhi ya da esnaf kethüdası bulunuyordu. Bu kurumda bulunan kadı ise kurum içerisindeki anlaşmazlıkları Şer-i hususlara göre çözmüştür.

Lonca Teşkilatı Nedir Görevleri Nelerdir?

Teşkilatı meydana getiren üyelerin ticari faaliyetlerini denetlemek ve düzenlemektir. Yani; üretim süreci, üretim kalitesi, ürün fiyatları denetim altında olmuştur ve böylece esnaflar arasında anlaşmazlıklara mahal verilmemiştir.
Lonca Teşkilatı, merkezi idare ile halk arasında bir iletişim kanalı görevi üstlenmiştir. Loncanın başında olan şeyhler, hükümetin emir ve isteklerini halka iletmişlerdir. Bu isteklere uyulup uyulmadığını kontrol etmişlerdir ve vergiler konusunda denetlemeler yapmışlardır.

Türk tarihine baktığımızda Osmanlı Devleti döneminde ve sınırlı da olsa diğer Türk devletlerinde de lonca teşkilatı kurulmuştur. Bu teşkilat günümüzde kurulmuş olan esnaf odalarının benzeri idi.

Diğer bir deyişle Lonca teşkilatı; Osmanlı Devletinin idari sisteminde kamu hizmeti için çalışmalar yürüten bir kurumdur ve lonca teşkilatının bir diğer ismi “Ahi Teşkilatı”dır.

Lonca teşkilatını meydana getiren teşkilat üyeleri yani loncalar meslek gruplarından meydana gelerek hiyerarşik bir yapı özelliği gösteren esnaf birlikleridir yani loncalar için o dönemin sivil toplum örgütleri de demek mümkündür.

Loncalar sayesinde esnaf kesiminin idaresi konusunda söz hakkı almışlardır. Loncaların yani esnaf birliklerinin başında “Şeyh” ya da “Esnaf Kethüdası” adı verilen kişiler bulunuyordu ve bu kişiler esnafların oy çoğunluğu ile seçiliyordu ve bu sonuçlar kadı tarafından kayda alınıyordu.

Lonca Teşkilatının Faydaları:

Lonca teşkilatı sayesinde esnaflar ve tüketiciler yani halk arasındaki ilişkiler bir düzene oturmuştur.
Lonca teşkilatı ürün fiyatlarını düzenlemiştir ve aynı zamanda üretilen ürünlerin de kalitesi artmıştır.
Lonca teşkilatlarında usta-çırak ilişkisi vardı. Böylece lonca teşkilatında yeni üyelere mesleki eğitimler verilerek mesleğe kazandırılmıştır.
Lonca teşkilatı sayesinde meslekler arasında bir dayanışma doğmuştur ve rekabet yerine birlik ve beraberlik içinde meslek grupları çalışmıştır.
Lonca teşkilatı ayrıca zor durumda olan esnaflara mesleğe teşvik etmek amacı ile kredi imkanı sağlamıştır.

Lonca Teşkilatı, şimdilerde hizmet sektörünün gelişmesini ve ilerlemesini sağlayan Osmanlı Dönemi’nde esnaflar odası şeklinde meydana getirilmiş bir yapıdır. Osmanlı Devleti’nde ticaretle uğraşan esnafların toplanıp, kendi sorunlarını ve dertlerini bildirdikleri bir teşkilat olarak başkanların seçilip temsillerin gerçekleştirildiği teşkilattır.

Lonca Teşkilatı, Osmanlı’da esnafların birlik ve beraberlik içinde ticaretlerini yapmalarını sağlayan, devletle koordineli çalışmayı benimseyen ve yeni kurulan iş sahalarının denetimini sağlayan bir yapıdır. Bu yapıda esnaflar şeyh, kethüda seçerek kendilerini diplomatik olarak temsil ederler.

Lonca Teşkilatı’nın görevleri ve özellikleri şöyledir:
*Teşkilatı meydana getiren ticari üyeleri denetlemektir.
*Ticareti düzenli hale getirmektir.
*Üretim, verim ve tüketimi denetim altında tutmaktır.
*Esnafların birbiriyle olan anlaşmaları sağlamak ve anlaşmazlıkları gidermektir.
*Teşkilat, merkezi idare ile halk arasında bir köprü oluşturur.
*Vergi denetimlerini kethüda ya da lonca şeyhleri yapmıştır.
*Şer’i hukuk düzenlemelerini kadı üstlenmiştir.
*Teşkilatın özelliği her esnaf grubunun bulunmasıdır.
*Ticari üyelerin ortak malı olmasıdır.
*Teşkilata bir şeyh seçilir ve temsil etme hakkı ona verilir.
*Teşkilat, devletin muhatap aldığı bir organdır.

Osmanlı’da ticaretin gelişmesi, üretimin arttırılması, kalitenin korunması, verimin üst seviyeye çıkarılması ve tüketimin ithalat ve ihracat boyutunda devam etmesi için kurulan teşkilatlardan biri olma özelliği taşıyan yapı Lonca Teşkilatı’dır. Böylece ticari kaygılar ve vergi düzenlemeleri sistematik bir şekilde düzene girmiştir.
Lonca Teşkilatına bağlı Esnaflara Örnekler

Lonca Teşkilatının Faydaları Nelerdir?

Meslekler Mesleklerin Görevleri
Kazzazlar
İpek işleyen ipek satan kişiler.
Hallaçlar Yünü veya pamuğu yay veya tokmak gibi bir araçla kabartma, ditme işini yapan kişiler.
Nalçacılar Ayakkabının altına nal çakan kimse.
Nalbantlar Hayvanların ayağına nal çakan kimse.
Muytablar Kıl dokuyan kıldan eşya yapan kimseler.
Palanduzlar Palan, bir çeşit semer diken kimseler.
Neccarlar Kaba ağaç işi yapan bir çeşit marangoz.
Bennalar Bina yapan kimse inşaatçı.
Kahhâller Göz hekimleri.
Debbâğlar Deriyi terbiye eden tabaklayan kullanıma hazırlayan kişiler.
Kebeciler Yünden veya kaba kumaştan kalın kilim, ceket, palto, aba yapan kişiler.
Simkeşler Gümüş tel, sim işleyen zanaatkarlar.
Bezzâzlar Pamuk, Yün, ipek bez imal eden kumaş işi yapan kişi.
Dülbentçiler Pamuklu, ince ve seyrek dokunmuş hafif ve yumuşak bez işi yapanlar.

 

Leave a Reply