Button Text! Submit original article and get paid. Find out More

Lozan Anlaşması hakkında Herşey

Lozan Anlaşması hakkında Herşey
Lozan Antlaşması, 24 Temmuz 1923 tarihinde İsviçre’nin Lausanne (Lozan) şehrinde, Türkiye Büyük Millet Meclisi temsilcileriyle İngiltere, Fransa, İtalya, Japonya, Yunanistan, Romanya, Bulgaristan, Portekiz, Belçika, S.S.C.B ve Yugoslavya temsilcileri tarafından, Lozan Üniversitesi salonunda imzalanmış barış antlaşmasıdır. Lozan Antlaşması nin yazılması için düzenlenen Lozan Barış Konferansı 8 ay sürmüş ve Türk tarafının kayıtsız şartsız bağımsızlık talebi nedeniyle çetin geçmiştir. Görüşmelerde Türkiye’yi temsil eden İsmet Paşa başkanlığındaki Lozan Barış Konferansı üyelerinin rolü büyüktür. I. Dünya Savaşı sonrasında İtilaf devletlerince Osmanlı Devleti’ne imzalatılan Sevr Antlaşmaıması neredeyse devleti haritadan silmiş ve egemenliğini ciddi biçimde sınırlayan hükümlere yer vermiştir. Atatürk önderliğinde Milli Mücadele’ye başlayan Türk ulusu savaş meydanlarında büyük zaferler kazanmış ve Lozan Antlaşması ile siyasi ve hukuki alanda tescil etmiştir.

Uluslararası kabul pek çok yönden önem taşımaktadır. Öncelikle, Türkiye’nin bağımsız ve eşit bir devlet olarak uluslararası topluma kabul edilmesi sağlanmıştır. Lozan ile Misak-ı Milli hedeflerine çok büyük ölçüde ulaşılmıştır. Lozan Konferansı sırasında kapitülasyon olarak nitelenen ve ülkenin iç işlerine karışma yetkisi veren ayrıcalıklar uzun süre tartışılmıştır. Sonuçta kapitülasyonların kaldırılması ve Osmanlı borçlarının ödenmesinin makul bir takvime bağlanması kararlaştırılmıştır. Antlaşma, bu açıdan bir ekonomik bağımsızlık belgesi olma özelliğine de sahiptir.

Ayrıca Lozan, yaklaşık yüzyıldır devam eden Türk-Yunan çatışmasını sona erdirerek, ulaşılan barışla iki ülke arasında bir denge oluşturması bakımından da önem taşımaktadır.

I. Dünya Savaşı sonunda galip güçlerce dikte ettirilen ve ağır şartlara sahip barış antlaşmaları II. Dünya Savaşı’na zemin hazırlarken, Lozan’da karşılıklı pazarlıkla barışın güvencesini oluşturan bir düzenleme yapılmıştır. Bu nedenle, savaşı bitiren antlaşmalar içinde halen uygulanan sadece Lozan‘dır. Tabiatıyla, bunda Türkiye’nin Atatürk’ün belirlediği ”Yurtta Sulh, Cihanda Sulh” ilkesine sadık kalması ve Lozan Antlaşmasının hükümlerinin uygulanmasında da bu ilkeyi gözetmesinin rolü büyüktür.

Türkiye Cumhuriyeti’nin temel nitelikleri, Lozan Antlaşmasında da yer almıştır. Buna göre, ülkesi ve ulusuyla bölünmez bir bütün oluşturan Türkiye’de yaşayan ve Türk devletine vatandaşlık bağıyla bağlı olan herkes eşit ve aynı haklara sahip Türk ulusunu oluşturmaktadır. Antlaşmada Türkiye’de yaşayan Hıristiyan kökenli Rum ve Ermeniler ile Museviler azınlık olarak tanımlanmış; mal, mülk ve ibadet hakları güvence altına alınmıştır.Antlaşma ile Türkiye ile Yunanistan arasında nüfus mübadelesi yapılmasına karar verilmiş, bunun sonucunda 1924 yılında yaklaşık bir milyon Hıristiyan-Rum Yunanistan’a, beş yüz bin Müslüman-Türk de Türkiye’ye göç etmiştir.

LOZAN ANLAŞMASININ SONUÇLARI Lozan Barış Antlaşması (24 Temmuz 1923)
Lozan Barış Antlaşması’nın sonuçları ile Lozan Barış Antlaşması sonucunda, lehimize ve aleyhimize çözüme kavuşturulan konular hakkında bilgiler.
Lozan Barış Antlaşması sonucunda lehimize çözümlenen konular
– Kapitülasyonlar: Her türlü kapitülasyonlar kaldırılmış böylece ekonomik bağımsızlığın kazanılması yönünde önemli bir adım atılmıştır.
– Savaş Tazminatı: Türkiye hiçbir devlete savaş tazminatı ödememiştir. Buna rağmen Yunanistan verdiği zararın karşılığı olarak Karaağaç’ı Türkiye’ye vermiştir.
– Azınlıklar: Azınlıklar konusunda ödün verilmemiştir
– İstanbul’un İtilaf devletlerince boşaltılması

Ayrıca, aleyhimize çözümlenmesine rağmen 1936’da Boğazlar, 1939’da Hatay sorunu Misak-ı Milli’ye uygun şekilde sonradan lehimize olacak şekilde çözüme kavuşturulmuştur.
Lozan Barış Antlaşması sonucunda aleyhimize çözümlenen konular
– Batı Trakya
– Oniki Ada bir daha alınamamıştır
– Patrikhanenin İstanbul’dan taşınması kabul edilmemiştir
– Osmanlı borçları

Lozan Barış Antlaşması hakkında önemli kısa bilgiler
– Lozan Barış Antlaşması’nda çözüme kavuşturulamayan tek konu Musul meselesi’dir. Çözüme kavuşturulamayan bu mesele sebebiyle Irak sınırı çizilememiştir.
– Yunanistan savaş suçlusu ilan edilmiştir.
– TBMM boğazlar konusunda taviz vermiştir.
– Lozan Antlaşması II.TBMM döneminde onaylanmıştır.

Lozan antlaşmasının önemi
Lozan antlaşmasının önemi, 1.Dünya savaşının bitmesinden sonra galip çıkan Avrupalı devletler ile yüzyıllardır var olan hukuk, uyuşmazlıklar ve bazı önemli siyasi sorunların sona erdirilmesinden kaynaklanmaktadır.  İsviçre’nin Lozan kentinde 20 Kasım 1922 tarihinde bir araya gelen taraflar arasında görüşmeler başlamıştır. Lozan antlaşmasının önemi konusunda ön plana çıkan konuların başında konferansta istiklal ve medeni milletlerde olduğu gibi hürriyet isteğinin vurgulanması olmuştur. Lozan antlaşmasının önemini gösteren antlaşma sonuç belgeleri 16 adetten oluşmakta ve bir de protokol beyannamesi ile nihai bir senetten oluşmaktadır. Lozan antlaşmasının önemini gösteren durumlardan biri, antlaşma metninde yer alan 143 maddeden birinde Türkiye ile 1.Dünya savaşı galiplerinin eşit şartlar altında bir araya gelerek konferansı gerçekleştirdiklerinin belirtilmiş olmasıdır.

Lozan antlaşmasının önemini gösteren Türkiye lehine olan maddeleri :

-Kapütülasyonlar tamami ile kaldırılmış olması ve ülkenin ekonomik olarak gelişmesinin önündeki engelleri kaldırmıştır
-Antlaşmaya göre Türkiye devleti hiçbir galip devlete savaş tazminatı ödemeyecek olması önemli ekonomik başarılardan biridir. Sadece Yunanistan’ verilen maddi zararlar için Karaağaç bölgesi Yunanistan’ın kontrolüne geçecektir
-Türkiye devlet sınırları içinde yaşayan tüm müslüman olmayan azınlıklar ülkenin vatandaşı kabul edileceği kabul edilmiştir
-Lozan antlaşmasının önemini gösteren maddelerden birine göre İstanbul’u işgal eden itilaf devletleri işgalden vazgeçip İstanbul’u tamamen boşaltacaklardır
-Boğazların durumu ve Hatay sorunu problemleri Türkiye devletinin lehine çözümlenmiştir
-Lozan antlaşmasının aleyhte olan maddeleri
-Lozan antlaşmasının önemini gösteren maddelerden biri devletin sınırlarının belirlenmesidir ancak Türkiye ile -Yunanistan arasındaki sınır Mudanya antlaşması ile belirlenebilmiştir
-Bozcaada ve Gökçeada gibi adalar Türkiye’ye verilen ve Lozan antlaşmasının önemini gösteren sonuçlardandır. Ancak bu adaların dışında kalan diğer adalar İtalya’ya bırakılmıştır
-Lozan antlaşmasının önemini gölgeleyen maddelerden birine göre Ortodoksların dini olarak lideri konumunda bulunan patrikhane İstanbul’dan başka bir yere taşınamayacak olmasıdır
-Osmanlı imparatorluğu döneminden kalan borçların taksitlendirilerek ödenecek olması

Lozan antlaşmasının önemini gösteren kısa bilgiler
-Lozan antlaşması ile sadece Musul sorunu bir çözüme kavuşturulamamıştır. Bu nedenle Irak ile olan sınır tam bir netlik kazanamamıştır
-Lozan antlaşmasının önemi Yunanistan savaş sonrası suçlu ülke konumuna düşmüştür
TBMM boğazlar konusu ile ilgili hiçbir taviz vermemiştir
-Lozan antlaşmasının önemine bağlı olarak antlaşma 2.TBMM döneminde onaylanmıştır
-Ege denizindeki on iki ada bir daha geri alınmamıştır
-Askeri alanda kazanılan zaferler siyasi alanda da tescillenmiştir
-Lozan antlaşmasının önemi gösteren bir sonuç ortaya çıkmış ve Türkiye için 1. Dünya savaşı sona ermiştir
-Lozan antlaşmasının önemi artık hiç bir dış devletin Türkiye’nin içişlerine karışamaması olmuştur

Leave a Reply