Tıklayın YKS Netlerinizi artıralım... Hafıza Teknikleriyle YKS'ye Hazırlanmak İster Misiniz?

Türk Kültür ve Medeniyeti Tarihi MEB Yayınları 1. Ünite Cevapları

---

Merhaba Değerli Takipçilerimiz şimdi sizlere 11. sınıf Kültür ve medeniyet tarihi Ders kitabı cevaplarını vereceğiz. Eğer Aradığınız cevabı bulamaz iseniz yorum bölümünden bize bildirebilirsiniz.
Türk Kültür ve Medeniyeti Tarihi MEB Yayınları 1. Ünite Cevapları

---

Türk Kültür ve Medeniyeti Tarihi MEB Yayınları Cevapları Sayfa 12
1. Geçmişteki bilgilerinizden yararlanarak devletin tanımını yapınız?
CEVAP: Toplumun Siyasi örgütlenişidir.
2. Devlet ile millet arasında nasıl bir ilişki olmalı? Düşüncelerinizi söyleyiniz.
CEVAP:Devlet, milletlerin oluşturmuş olduğu düzenli ve teşkilatlı topluluktur. Devletlerde farklı milletten insanlar olabilir. Bir milletin mensupları farklı ülkelerde de olabilir.
3. Aşağıdaki görselleri inceledikten sonra geçmişten günümüze devlet yönetiminde etkili olan meclisler hakkındaki düşüncelerinizi arkadaşlarınızla paylaşınız.
CEVAP:Meclisler her dönem devlet yönetiminde etkili oluştur.  Osmanlının Son döneminde ve Türkiye Cumhuriyetinin kuruluşundan itibaren günümüze kadar meclis hep varolmuştur.


Türk Kültür ve Medeniyeti Tarihi MEB Yayınları Cevapları Sayfa 14
Hun Türk Devleti’nin kurultayında (devlet meclisinde) geçen bu konuşma, Türklerin bağımsızlığa verdiği önemi ifade etmektedir. Bu metindeki bağımsızlığın korunmasıyla ilgili düşünceleri, İstiklâl Marşı’nda geçen bağımsızlıkla ilgili mısralarla karşılaştırarak benzer iki yönü aşağıya yazınız.
CEVAP: “Cesarete karşı hayranlık duymayı ve birilerine bağımlı olarak yaşamayı yüz kızartıcı bir durum olarak görmek bizim geleneğimizdir” Bu ifade ile aşağıdaki İstiklal Marşı dizeleri benzerlik gösterir.
Ben ezelden beridir hür yaşadım hür yaşarım Hangi çılgın bana zincir vuracakmış şaşarım Bu dizelerle metinde yer alan bağımsızlıkla ilgili ifadeler benzerlik göstermektedir. İkisinde de Türkler için bağımsızlığın ne kadar önemli olduğu vurgulanmaktadır. Atalarımızdan toprakla birlikte devraldığımız bağımsızlığımızı feda edemeyiz ifadesi ile benzerlik gösteren dizeler ise şunlardır: Bastığın yerleri ‘toprak!’ diyerek geçme, tanı: Düşün altında binlerce kefensiz yatanı. Sen şehit oğlusun, incitme, yazıktır, atanı: Verme, dünyaları alsan da, bu cennet vatanı.


Türk Kültür ve Medeniyeti Tarihi MEB Yayınları Cevapları Sayfa 15
Bilge Kağan’ın söylediklerinden yola çıkarak Türk hükümdarlarının başlıca görevlerinin neler olduğunu yazınız.
CEVAP:Türk toplumunda hükümdarlara büyük önem verildiği için onların birtakım üstün meziyetlere sahip olmalarına özen gösterilirdi. Türk kağanlarında aranan olmazsa olmaz iki özellik, “Bilge”lik ve “Alp”liktir. Eski Türkler deki devlet anlayışına göre iyi bir kağanın “Bilge” yani bilgili olması gerekliydi. İkinci olarak da “Alp” yani cesur ve savaşçı olmalıydı.


---

Türk Kültür ve Medeniyeti Tarihi MEB Yayınları Cevapları Sayfa 16
Metinlerden hareketle Türklerdeki yönetim anlayışı hakkında neler söylenebilir?
CEVAP:Türklerde hakimiyetin kaynağı  tanrı olarak görülürdü ve yönetme yetkisini tanrıdan aldıklarına inanılırdı. Tüm dünyanın bir gün Türkler tarafından ele geçirileceğine inanılırdı.

---

Türk Kültür ve Medeniyeti Tarihi MEB Yayınları Cevapları Sayfa 18
İlk Türk devletlerinin teşkilat yapısını göz önünde bulundurarak noktalı yerleri tamamlayınız.

Türk Kültür ve Medeniyeti Tarihi MEB Yayınları Cevapları Sayfa 18
Türk Kültür ve Medeniyeti Tarihi MEB Yayınları Cevapları Sayfa 18

Türk Kültür ve Medeniyeti Tarihi MEB Yayınları Cevapları Sayfa 19
İlk Türk devletlerinde orun ve ülüş uygulamalarının devlet yönetiminin işleyişi bakımından yeri ve önemi hakkında neler söyleyebilirsiniz?
CEVAP:Orun hükümdarın meclisinde oturulan yeri ifade ederken ülüş ise hükümdarın sofrasından devlet görevlilerinin almış olduğu pay anlamına gelmektedir. Orun ve ülüş kurallarına uymak hükümdara itaat anlamına gelirken bu davete katılmamak ise hükümdarın otoritesine itaatsizlik anlamına gelmekteydi.

“Sü uyur, düşman uyumaz.” atasözünden ne anlıyorsunuz?
CEVAP: Durmadan akan ve düz bir ovada sanki duruyormuş gibi görünen suya uyuyor denilebilir. Fakat sesi çıkmayan, kıpırdamayan düşmana uyuyor denilemez. Çünkü düşman, fırsat beklemektedir.
Fakat buradaki SÜ asker manasındadır ve asker uyur düşman uyumaz demektir.


Türk Kültür ve Medeniyeti Tarihi MEB Yayınları Cevapları Sayfa 20
Ordu-millet anlayışı hakkındaki düşüncelerinizi belirtiniz
CEVAP: Türk toplumunda hükümdarlara büyük önem verildiği için onların birtakım üstün meziyetlere sahip olmalarına özen gösterilirdi. Türk kağanlarında aranan olmazsa olmaz iki özellik, “Bilge”lik ve “Alp”liktir. Eski Türkler deki devlet anlayışına göre iyi bir kağanın “Bilge” yani bilgili olması gerekliydi. İkinci olarak da “Alp” yani cesur ve savaşçı olmalıydı


Türk Kültür ve Medeniyeti Tarihi MEB Yayınları Cevapları Sayfa 21
İlk Türk devletlerinde yönleri bildirmek amacıyla kullanılan renkler, günümüzde de yön bildirmek amacıyla kullanılıyor mu? Karşılaştırınız.
CEVAP:Türkler renkleri yönleri tarif etmek için kullanmışlardır.
Bu renklerden kara=kuzey, kızıl=güney, gök=doğu, ak=batı yönlerini tarif etmek için kullanılmıştır.
Renkler, her toplumda değişik anlamlar ifade eder.
Hindistan’da Doğu=ak, Güney=sarı, Batı=kara, Kuzey=kızıl renkleri ile temsil edilirken,
Amerika’da Doğu=kara, Güney=ak, Batı=sarı/kızıl, Kuzey=mavi/yeşil olarak gösterilmektedir. Aynı renkler farklı kültürlerde ve kıtalarda değişik anlamlar kazanmaktadır.


Türk Kültür ve Medeniyeti Tarihi MEB Yayınları Cevapları Sayfa 22
1. Devlet yönetiminde istişarenin (fikir alışverişi) önemi nedir?
CEVAP: İstişare, bir konuda en iyiye ulaşmak için yapılan fikir alışverişidir. İstişare bir ortak akıl oluşturmaktır. Devlet aklı da ortak bir akılla çalışmaktadır. Devlet ve millet görüşmesi bu ortak aklın her zaman daha da kuvvetli olmasını ve daha iyi hareket etmesini sağlar.Devlet işlerinde istişare etmek, bir ortak akıl geliştirmek anlamına geldiğinden, hata yapma ihtimalini ortadan kaldırır, devletin daha sağlam temeller üzerine bina edilmesini sağlar. Devletin alacağı kararlarda çıkarların zarar görmemesine ve millet lehine olmasına yarar. İstişare etmek için istişare edilecek kişilerin de akıllı, dürüst, bilgili kişiler olması ortak aklın oluşmasını daha da kolaylaştırır.

---

2. “Hükümdarın adaletle hükmetmesi.” sözünden ne anlıyorsunuz?
CEVAP:Devlet yönetiminde hayati olan bazı unsurlar vardır. Bunlardan biri de devleti idare eden kişinin hükümdar olarak hangi siyasi ya da sosyal pozisyonda olursa olsun adil olmasıdır. Çünkü genel bir kanıyla adalet, idarenin en temel noktasını oluşturmaktadır. Hükümdarın adaletle hükmetmesi, toplumda insanlara karşı adil olması anlamına gelmektedir. Bir hükümdar adil olduğu kadar sevilir. Adalet, merhamet, hoşgörü gibi manevi değerler, insanlar için de çok değerlidir. Bu nedenle devletin en başında da olsanız devletin herhangi bir kademesinde de görev alsanız mutlak olarak adil olmak zorundasınızdır. Adalet, devletin en temel taşı olarak her zaman varlığını korumak zorundadır

---

3. Türkler İslamiyet’e geçince, yönetim anlayışlarında neler değişmiş olabilir?
CEVAP:Türkler, tarih boyunca savaşçı ve mücadele eden bir millet olmuştur. Göçebe olan bir toplum olarak hayatlarını farklı coğrafyalarda çok çetin şartlarda geçirmek zorunda da kalmışlardır. Türkler, Araplarla birlikte Çinlilere karşı yapılan Talas Savaşı’na katılmış ve İslamiyet’e girmeyi bu savaştan sonra kabul etmişlerdir.Türkler, İslamiyet’e girdikten sonra yine bir baş olarak hanedan anlayışı devam etse de İslam’ın hak ve adalet anlayışını uygulamaya başlamışlar, her şey Allah’ın rızasını kazanmak için yapılmaya başlanmıştır. İslam dini sosyal ve siyasal hayatın değişmesinde adalet ve hoşgörü anlayışının yerleşmesiyle Türklerin devlet idaresinde bir etki oluşturmuştur.


Türk Kültür ve Medeniyeti Tarihi MEB Yayınları Cevapları Sayfa 23
Selçuklularda, “Ülke toprakları hanedan ailesinin ortak malıdır.” anlayışını merkeziyetçi yapı açısından değerlendiriniz.
CEVAP:Merkezi yönetim açısından sıkıntılı bir süreç doğmuştur. Devletin zayıflaması kolaylaştırılmıştır.
Yanda yer alan görsellerde ilk Türk İslam devletlerinde yeni hükümdarlık sembollerinden bazıları verilmiştir. Bu sembolleri Tablo 1.2’den bularak görsellerin altına yazınız.
CEVAP:Görsel 1.8 MENŞUR : Abbasi halifelerinin, Türk hükümdarlarının iktidarını onayladıklarına dair gönderdikleri belgedir. Görsel 1.9 TIRAZ: Abbasi halifelerinin hâkimiyet sembolü olarak Türk hükümdarlarına gönderdikleri elbisenin adıdır. Bu elbisenin üzerine hükümdarın adı ve unvanı da işlenirdi Görsel 1.10 ÇETR: Saltanat şemsiyesidir.


Türk Kültür ve Medeniyeti Tarihi MEB Yayınları Cevapları Sayfa 24
Yukarıdaki metinlerden hareketle bir yöneticide bulunması gereken özellikleri
aşağıdaki noktalı yerlere yazınız.
CEVAP: 1 ……….akıllı……………. 2. ……….bilgili..………….. 3 ……….sabırlı……………. 4 ……….cesur……………. 5…………sakin.…………. 6………..adil…………… 7………..merhametli.………….. 8…………özgüvenli..……….. 9…………sorumluluk sahibi………….


Türk Kültür ve Medeniyeti Tarihi MEB Yayınları Cevapları Sayfa 26
Aşağıda yer alan görsellerde ilk Türk İslam devletlerindeki saray görevlilerinden bazıları verilmiştir. Bu kişilerin görevlerini tablo 1.3’ten bularak görsellerin altına yazınız.


Türk Kültür ve Medeniyeti Tarihi MEB Yayınları Cevapları Sayfa 27
İlk Türk devletlerindeki kurultay ile ilk Türk İslam devletlerindeki divan teşkilatını karşılaştırarak, ilk Türk İslam devletlerinde divan sayısının neden artmış olabileceğini açıklayınız.
CEVAP:Çünkü nüfus ve toprak arttıkça ve yerleşik hayata geçişle birlikte daha farklı bir devlet düzeni kurunca otomatik olarak divan sayısı artmıştır.


Türk Kültür ve Medeniyeti Tarihi MEB Yayınları Cevapları Sayfa 29
İlk Türk İslam devletleri arasında yer alan Karahanlılar, Gazneliler ve Büyük Selçukların taşra teşkilat yapısını karşılaştırınız.
CEVAP:
Karahanlılar
Mülkî idarede hem askerî hem de hanedan üyesi birer vali bulunurdu.
Adliyede kadı, maliyede amil/ımga, belediye işlerinde muhtesip vardı
Gazneliler
Mülkî idarede sahib-i divan, askerî idarede salar (sipehsalar), adlî idarede kadi’l kudat, maliyede amil, belediyede muhtesip vardı.
Büyük Selçuklular ve Türkiye Selçukluları
Mülkî idarede askerî vali olan şıhne, hanedan üyesi vali olarak melik, askerî alandaki güvenlik sorumlusu olarak sahibü’s şurta vardı.
Adalet işlerine kadı, mali işlere amil ve belediye işlerine de muhtesip bakardı.
KARŞILAŞTIRMA
Karahanlılarda, Müli idarede hanedan üyesi kişi de bulunurdu
Selçuklularda Mülki idarede askeri vali bulunurdu
Selçuklularda vali olarak melik bulunurdu.


Türk Kültür ve Medeniyeti Tarihi MEB Yayınları Cevapları Sayfa 31
1. Farklı milletlerden oluşan bir devletin uzun yıllar ayakta kalabilmesinin sebebleri sizce ne olabilir?
Cevap: Tarihte farklı milletlerden oluşan birçok devlet bulunmaktadır. Bu devletlerin temel özellikleri imparatorluk kurarak bir medeniyet şeklinde yaşamalarıdır. Bu nedenle bu devletlerde sosyal bilimler alanında kapsamlı çalışmalar da yapılmıştır. Derin hukuk kaideleri asırlar boyunca devam etmiştir.Farklı milletlerden oluşan bir devletin uzun yıllar ayakta kalabilmesinin sebepleri arasında hoşgörü, adalet, merhamet, saygı gibi manevi değerlerin bulunması söz konusu olmuştur. Farklı milletlerin bir arada yaşaması için adalet ve hoşgörü ön plana çıkmaktadır.Osmanlı Devleti de çok uluslu bir devlet olarak tarih boyunca hoşgörü ve adalet ile hükmedip farklı milletlere devlet olarak hükmetmiştir.
2. “İşi ehline vermek.” deyiminden ne anlıyorsunuz?
Cevap: Emanet vereceğimiz zaman onu koruyabilecek, ona zarar vermeyecek kişilere vermemiz gerektiğini anlatmaktadır. Örneğin; Hırsız birine emanet verirsek onu korumaz, aksine çalıp kaçar. bu yüzden güvenilir kişilere vermeliyiz. 3. Hukuk kurallarının toplum düzeni açısından önemi hakkındaki düşüncelerinizi söyleyiniz. Cevap: Toplumda belli bir düzenin oluşması için hukuk kurallarına bağlılık önemlidir. Hukuk kurallarının insanlar için uygulanabilir, cezaların caydırıcı olması gerekir. .İnsan hakları, çocuk hakları, kadın hakları, hayvan hakları gibi hakların korunması doğanın ve çevrenin teminat altında olması gerekir .
Devletlerin kurulduğu coğrafyalar, onların yönetim anlayışlarını nasıl etkilemiştir?
Cevap: Devletlerin kurulması ve devam edebilmesi için üç unsurun yerine gelmesi gerekir. Devletlerin güçlü olması için stratejik toprak bütünlüğü, nüfus ve bir fikir olması ön plana çıkmaktadır. Devlet sosyolojisi ve aklı bunu gerektirmektedir. Bu bakımdan devletlerin kurulduğu coğrafyalarda yönetimin güçlü olması için bazı özelliklerin kazanılması gerekmektedir.


Türk Kültür ve Medeniyeti Tarihi MEB Yayınları Cevapları Sayfa 32
Osmanlı Devleti ile ilk Türk İslam devletlerini analiz ederek, bu devletlerin yönetim anlayışlarını benzerlik ve farklılıklar açısından değerlendiriniz.
Cevap: Devletin hükümdar ailesinin ortak malı sayıldığı, sık sık iç savaşlara yol açan bu veraset sistemini, Osmanlılar kaldırarak merkeziyetçiliğe yöneldiler. Bu nedenle diğer Türk Devletlerinden daha uzun süre yaşadılar. Osmanlı Devleti’nin ilk Türk ve Türk İslam devletleriyle hukuki açıdan benzer özellikleri bulunmaktadır.Örneğin hukuk kurallarında temel kanunlar bulunurdu.Bunlar hala günümüzde de vardır.Kanun gücü herkesten yüksekte görülürdü.Günümüzde de bu şekildedir.Adalet mülkün temeli olarak ifade edilmiş idi.Günümüzde de bu şekildedir.


---

Türk Kültür ve Medeniyeti Tarihi MEB Yayınları Cevapları Sayfa 34
Osmanlı Devleti’nde belli dönemlerde yönetim anlayışında meydana gelen önemli değişiklikleri noktalı yerlere yazınız.
CEVAP:(1300-1600) Klasik Dönem: Kardeş katliamı vacipti. Halifelik Osmanlılardaydı. (1808) Sened-i İttifak: Senedi İttifak Osmanlıdaki ilk demokratikleşme hareketi olarak kabul edilir (1839) Tanzimat Fermanı: Tanzimat Fermanı, Türk tarihinde demokratikleşmenin ilk somut adımıdır. Sultan Abdülmecit döneminde dışişleri bakanı Mustafa Reşit Paşa tarafından okunmuştur. (1876) I. Meşrutiyet: Birinci meşrutiyetin ilanı ile Osmanlı devleti padişahın iradesinden çıkıp anayasa yani Kanun-i Esasinin hükümlerine bağlı olarak yönetilecekti.

---

Türk Kültür ve Medeniyeti Tarihi MEB Yayınları Cevapları Sayfa 36
Osmanlı Devleti’nin son dönemlerinde ortaya çıkan fikir akımlarında, farklı düşünceler savunulmuş olmasına rağmen, hepsinin birleştiği ortak amaç nedir?
CEVAP:Osmanlı Devletinin son dönemlerinde ortaya çıkan Osmanlıcılık, İslamcılık, Türkçülük ve Batıcılık gibi fikir akımlarının ortak amaçları dağılmak üzere olan Osmanlı Devletini bir arada tutmak ve uluslara bir arada kalmak için bir sebep vermektir. Fransız İhtilali ile ortaya çıkan milliyetçilik akımı Osmanlı Devleti içinde bulunan ulusların bağımsızlık isteğiyle ayaklanmasına yol açmış ve Avrupalı devletlerden de destek alan bu düşünce sonucunda Yunanlar ve Sırplar bağımsızlık kazanmıştır. Bu düşünce akımları bağımsızlık düşüncesini engellemek ve Osmanlıyı bir arada tutmak için ortaya atılmıştır.


Türk Kültür ve Medeniyeti Tarihi MEB Yayınları Cevapları Sayfa 39
Günümüzde bazı devlet memurlarının üstlendiği görevler yukarıda verilmiştir. Bu görevlilerin üstlendikleri işleri, Osmanlı Devlet teşkilatındaki görevlilerin yaptıkları işlerle eşleştiriniz.


Türk Kültür ve Medeniyeti Tarihi MEB Yayınları Cevapları Sayfa 44
Metne göre Osmanlı Devleti’nin savaş organizasyonunda başarılı olmasını sağlayan önemli uygulamaları nelerdir?
Cevap: Büyük bir planlama ve zor bir organizasyonun başarılı şekilde yapılmasıdır.


Türk Kültür ve Medeniyeti Tarihi MEB Yayınları Cevapları Sayfa 46
Nizam-ı Cedit, Sekban-ı Cedit, Asâkir-i Mansure-yi Muhammediye, Redif, Hamidiye Alayları Yukarıda Osmanlı askerî teşkilatındaki değişimleri ifade eden ordu isimleri verilmiştir.Bu ordu isimlerini ilgili açıklamanın altındaki noktalı yerlere yazınız.
CEVAP:
Taşrada güvenliği sağlamak amacıyla oluşturulan ordu. (Redif)
III. Selim Dönemi’nde Avrupa tarzında oluşturulan ordu. (Sekban-ı Cedit,)
Yeniçeri Ocağı kaldırıldıktan sonra kurulan ordu. (Nizam-ı Cedit)
II. Abdülhamit Dönemi’nde Doğu Anadolu’da oluşturulan ordu. (Hamidiye Alayları)
II. Mahmut Dönemi’nde Yeniçeri Ocağı’na alternatif olarak kurulan ordu. (Asâkir-i Mansure-yi Muhammediye)


Türk Kültür ve Medeniyeti Tarihi MEB Yayınları Cevapları Sayfa 47
XIX. yüzyılda Osmanlı Devleti’nde yeni kurumların oluşmasına neden hız verilmiş olabilir? Açıklayınız.
Tablo 1.8’de verilen ve XIX. yüzyılda merkez teşkilatı içinde yer alan görevlilerin,
Osmanlı Devleti’nin geçmiş dönemindeki karşılıklarını yazınız.


Türk Kültür ve Medeniyeti Tarihi MEB Yayınları Cevapları Sayfa 49
II. Abdülhamit’in Kanun-i Esasi’yi kabul etmesinin nedenleri nelerdir?

Cevap: Kanun-i Esasi’nin kabul edilmesi, I. Meşrutiyet’in ilan edilmesini sağlamıştır. Osmanlı Devleti’nde demokratikleşme ve modernleşme çabalarının bir göstergesi olarak ortaya konmaktadır. II. Abdülhamid döneminde yapılan bu kabulle birlikte toplumda bazı unsurların kontrol altına alınması amaçlanmıştır.II. Abdülhamid’in Kanuni Esasi’yi kabul etme nedenleri arasında ülkenin bütünlüğünü korumak, özgürlükleri kontrol altında bulundurmak ve güvenliği sağlamak gibi nedenler bulunmaktadır. Bu dönem çok hassas olduğu için insanların isteklerine kulak verilmesi söz konusu olmuştur. Savaşların çıkmak üzere olduğu çok tehlikeli bir dönem olmuştur. II. Abdülhamid dönemi Osmanlı Devleti’nin gerilemesinin durması anlamına da gelen bir dönemdir.


Türk Kültür ve Medeniyeti Tarihi MEB Yayınları Cevapları Sayfa 50
Osmanlı Devleti ile Roma Germen İmparatorluğu’nu merkeziyetçi bir yapı oluşturması bakımından değerlendiriniz.

Cevap: Osmanlılar, Bizans sayesinde Roma’yı öğrenip piyadelerin önemini kavradıktan sonra orduya ağırlıklı olarak piyadeleri (yeniçeriler) eklerken aynı zamanda süvarileri de eklemeyi unutmamıştır. Çünkü Roma’daki, merkeziyetçi yapıyı örnek alarak kendi çok uluslu imparatorluklarını kurmayı başarmışlardır.


---

Türk Kültür ve Medeniyeti Tarihi MEB Yayınları Cevapları Sayfa 51
Aşağıdaki “Busbecq (Busbek) ve Ordu” adlı metinde, Busbecq’in Türk ordusu ve kendi orduları hakkındaki düşünceleri verilmiştir. Busbecq’in bu sözlerinden hareketle, Kanuni ve Şarlken Dönemi ordu teşkilatlarını ana hatlarıyla karşılaştırınız.
Cevap: Türk ordusu sabırlı, kendine güvenen, imparatorluğun şanına inanan ve bu şanın gölgesinde savaşan, gelecekteki güzel günler için bugünün zor şartlarına göğüs geren bir ordudur. Alman ordusu ise savaşta arızalar çıkaran, yemek beğenmeyen, sabırlı olmayan bir yapıdadır.

---

Türk Kültür ve Medeniyeti Tarihi MEB Yayınları Cevapları Sayfa 52
İlk Türk İslam devletleri ile Osmanlı Devlet’inin teşkilat yapısını karşılaştırarak benzer ve farklı yönlerini noktalı yerlere yazınız.
Cevap: İlk Türk İslam devletleri – Osmanlı Devleti Yönetim anlayışı: İlk Türk Devletleri’ndeki “kut” anlayışı yâni hü­kümdarlığın Tanrı tarafından verildiğine inanma İslamiyet’in kabulünden sonra da devam etmiştir. Osmanlıda ise babadan oğla geçen hükümdarlık sistemi mevcuttur.
Hükümdarlık : Tek hakim ve son karar verici hükümdardır. Hükümdar kanı akıtılmazdı. Hükümdarlar ne ders ne olurdu.
Taşra teşkilatı : İlk Türk Devletleri’nde olduğu gibi Türk – İslam Devletleri’nde de merkezi yönetim; hükümdar, saray ve hükümetten meydana gelmektedir. Osmanlıda ise Padişah, vezirler ve divan üyeleri vardır.
Ordu : Osmanlı ordusu daha sistemli ve daha modern bir ordudur. Osmanlı’daki Tımar sisteminin bir benzeri İlk Türk İslam Devletlerindeki modellerden ilham alınarak oluşturulmuştur

 


Türk Kültür ve Medeniyeti Tarihi MEB Yayınları Cevapları Sayfa 53
1. “Egemenlik, kayıtsız şartsız milletindir!” sözünden ne anladığınızı söyleyiniz.
Cevap: “Egemenlik kayıtsız şartsız milletindir” sözünden halkın devlet üzerinde hal ve yetkilere sahip olduğunun vurgulanmıştır. Bu söze göre devletin yönetimi belli kişilerin, belli bir ailenin elinde değildir. Ülkede yaşayan herkes yönetimde söz sahibidir.

2. Türkiye Büyük Millet Meclisi hakkında neler biliyorsunuz?
Cevap: Birinci Dünya Savaşı’nın ardından yaşanan Milli Mücadele, milli kuvvetlerin düşman işgalini önlemesiyle zaferlerle sonuçlanmıştır.Milli Mücadele yıllarında mücadelenin örgütlenmesi için birçok çalışma yapılmıştır. Meclisin kurulması da bu yönde yapılan çalışmalardan biridir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Ankara’da kurulmuştur.Türkiye Büyük Millet Meclisi; *23 Nisan 1920 tarihinde kurulmuştur. *Meclis, ulusal egemenliğin simgesidir. *Meclis, başkan tarafından yönetilir. *Genel kurullarda milletvekilleri toplanarak kararlar alır. *Meclis yasamanın başıdır. *Meclis, halk tarafından seçilen milletvekilleri tarafından oluşturulur. *Mecliste alt komisyonlar farklı alanlarda çalışmalar yaparlar. *Meclis kanun, kararname, yönetmelik çıkarmakla sorumludur.

3. Cumhuriyet rejimi hakkındaki bilgilerinizi arkadaşlarınızla paylaşınız.
Cevap: Cumhuriyet yönetiminde devlet, vatandaşların temsilcileri vasıtasıyla yönetilir. Bu yüzden vatandaşların bizzat yönettiği hükumet biçimi olan “doğrudan demokrasi”den ayrılır. Ancak günümüzde demokrasi ile aynı anlamda da kullanılır.


Türk Kültür ve Medeniyeti Tarihi MEB Yayınları Cevapları Sayfa 54
Osmanlı Devleti’nin kuruluşundan itibaren ülkeyi yönetme yetkisi, eski Türk geleneklerinde olduğu gibi hanedan üyelerine aitti. Bu nedenle padişah olan kişi malikü’l mülk, yani ülkenin ve devletin tek sahibiydi. Yeni Türk Devleti’nin kurulmasıyla yönetim anlayışı değişerek halkın iradesinin meclise yansıması sağlanmıştır.
Yukarıdaki metni de dikkate alarak Osmanlı Devleti ve Yeni Türk Devleti’nin yönetim anlayışlarını karşılaştırınız.
CEVAP:
Osmanlı Devleti’nin kuruluşundan itibaren ülkeyi yönetme yetkisi, eski Türk geleneklerinde olduğu gibi hanedan üyelerine aitti. Padişah mutlak güç sahibi idi. Bunun yanında divan da ona danışma hizmeti vermekteydi. Oysa Türkiye Cumhuriyetinde yönetim halk adına halkın seçtiği vekiller ve vekiller ile oluşan Bakanlar Kurulunda TBMM de idi.

 


Türk Kültür ve Medeniyeti Tarihi MEB Yayınları Cevapları Sayfa 55


---

Türk Kültür ve Medeniyeti Tarihi MEB Yayınları Cevapları Sayfa 56
Yukarıdaki metne göre, I. Meclis’in yapısını değerlendirerek milletvekillerinin hangi amaç etrafında toplandıklarını yazınız.
CEVAP: 1. Meclis, çok farklı kesimlerden gelen kişilerden oluşuyordu.
Üyelerin, meslekleri, giyimleri, düşünce yapıları birbirinden farklıydı.
Bütün milletvekillerin ortak amacı, vatanı işgalden kurtarmak, Türk Milletini bağımsızlığına kavuşturmaktı.
Türkiye Büyük Millet Meclisi, 23 Nisan 1920 tarihinde kurulmuştur. Bu süreçte ilk mecliste görev yapan bir memur, ilk meclis ile ilgili mebusların kıyafet, yaş, kafa yapılarının ve görgülerinin başka başka ve çok değişik olduğunu ifade etmekteydi. Birinci TBMM’de sarıklı, cübbeli, tespihli hocalar da genç subaylar da aşiret ağaları da bulunmaktaydı. Aynı zamanda Batı kültürü ile yetişmiş gençler de mecliste bulunmaktaydı. Bu insanların her biri bir amaç için birlikte, Türkiye Büyük Millet Meclisinde toplanmışlardır.TBMM’de toplanan bu farklı düşünce yapısına, eğitime, dini inançlara sahip insanlar yalnızca Türk milletinin bağımsızlığının, hürriyetinin korunması ve tesis edilmesi amacı ile TBMM’de toplanmış ve görev yapmışlardır.

---

Türk Kültür ve Medeniyeti Tarihi MEB Yayınları Cevapları Sayfa 57
I. ve II. meclis ile günümüzdeki meclisi karşılaştırınız.

CEVAP: 1-İlk meclis kurucudur.
2-İlk mecliste güçler birliği,ikinci mecliste güçler ayrılığı ilkesi vardır.
3-2.meclis inkılapları yapmıştır. 4-İlk meclis 23 Nisan 1920’de,İkinci meclis 23 Nisan 1923’te açılmıştır.


Türk Kültür ve Medeniyeti Tarihi MEB Yayınları Cevapları Sayfa 62
ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME
A) Aşağıda boş bırakılan yerlere uygun olan sözcükleri yazınız.
1. İlk Türk devletlerinde devlete İL  denirdi.
2. İlk Türk devletlerinde devlet işlerinin görüşülüp karara bağlandığı yere veya TOY- KURULTAY denirdi.
3. İlk Türk İslam devletlerinde belediye işlerine MUHTESİP adı verilen görevliler bakardı.
4. Selçuklularda askerî işler ile ilgilenen divana DİVANI ARZ denirdi.
5. Osmanlı’da devletin sonsuza dek yaşayacağına olan inanç DEVLETİ EBEDİ MÜDDET tanımı ile ifade edilir.
6. 1871 Vilayet Nizamnâmesi ile köy ile kaza arasında oluşturulan yeni idari birimin adı NAHİYEdir.
7. İlk Osmanlı Parlamentosunda padişah tarafından seçilen milletvekillerinden oluşan
meclise AYAN MECLİSİ denirdi.
8. Osmanlı Devleti’nde deniz askerlerine LEVENT  denirdi.
9. Yeni Türk Devleti’nin ilk anayasası TEŞKİLATI ESASİYE dır.
10. Türkiye Cumhuriyeti’nde yasama yetkisi TBMM’YE aittir.

B) Aşağıdaki soruların cevaplarını ilgili alana yazınız.
11. İlk Türklerde yargı işlerine bakan görevlinin adını yazınız.
YARGAN
12. Kutadgu Bilig adlı eserin yazarı kimdir?
YUSUF HAS HACİP
13. Osmanlı Devleti’nde kazaların yönetiminden sorumlu görevliye verilen ad nedir?
KADI
14. Osmanlı’da günümüzdeki danıştayın görevini yerine getiren komisyonun adı nedir?
ŞURAYI DEVLET
15. 1921 Anayası’na göre yürütme yetkisi kime aittir?
TBMM’YE aittir.
C) Aşağıdaki soruları cevaplandırınız.
16. İlk Türk devletlerindeki kut anlayışını açıklayınız.
CEVAP:İslamiyet öncesi Türk devletlerinde devleti yönetme yetkisinin hükümdara Tanrı tarafından verildiğine inanılır, bu inanca da kut anlayışı denilirdi.
17. Türk devletlerinin kuruluşunda boyların etkisini açıklayınız.
CEVAP:Boyların sosyo-politik karakteri bodun’a (millet) ve il’e (devlet) hayat verdiği için devletin hem kuruluşunda hem de çözülmesinde boylar önemli rol oynamışlardır.
18. İlk Türk devletleri ile Türk İslam devletlerini teşkilat yapısı açısından karşılaştırınız.
CEVAP:
İlk Türk devletlerinin teşkilatında; kağan, hatun, yabgu, kurultay, ayukı, aygucı, buyruk, şad, tigin gibi devlet teşkilatında önemli rolleri vardı. Hükümdara kağan deniliridi.
Devletin doğu kısmını asıl hükümdar olan kağan, batı kısmını ise genelde yabgu unvanıyla kağanın kardeşi ya da hanedan üyelerinden biri yönetirdi.

Türk İslam Devletlerinde, ilk Türklerdeki kut anlayışı ve Türk Cihan Hâkimiyeti anlayışı, varlığını koruyarak devam etmiştir. Hükümdarlara sultan denilirdi.

19. İlk Türk İslam devletleri ile İslam öncesi Türk devletlerinin yönetim anlayışlarını karşılaştırınız.
CEVAP:Kut anlayışı ve Türk Cihan Hâkimiyeti anlayışı, varlığını koruyarak devam etmiştir. Türk Cihan Hâkimiyeti anlayışı,
İslami dönemde cihat ve İlayı Kelimetullah anlayışına (Allah’ın adını yüceltme) dönüşmüştür
20. Osmanlı Devleti’nin uyguladığı İstimalet politikasını açıklayınız.
CEVAP:Fethedilen yerlerin halkına iyi, eşit, adil ve hoşgörülü davranma, onları himaye etme, dış düşmanlara karşı can ve mal güvenliğini sağlama, dinî konularda özgürlük verme ve vergi hususunda kolaylık göstererek halkın Osmanlı Devleti’ne karşı kalplerini kazanma istimalet politikası denir.
21. Osmanlı Devleti yönetim anlayışı ile Selçuklulardaki yönetim anlayışını karşılaştırınız.
CEVAP:Hakimiyetin kaynağı ilahidir. Şerî ve örfî hukuk geçerliliğini
İlk Türk İslam devletleri: Hükümdar; saray, hükûmet ve ordunun da başıydı. Sultan ünvanı kullanılırdı.
Osmanlı Devleti: Hükümdar; saray, hükûmet ve ordunun da başıydı. Padişah ünvanı kullanılırdı. Padişah yetkilerini yetkilerini Divan-ı Hümayun (Hükûmet) aracılığıyla kullanırdı
22. Tanzimat Dönemi yönetim anlayışında meydana gelen değişiklikleri açıklayınız.
CEVAP:Tanzimat Fermanı’nın ilan edilmesiyle, kanun gücünün üstünlüğü ilk defa padişah tarafından kabul edilmiş ve padişah kendi haklarını sınırlandırmıştır.
Ülke eyalet, sancak, kaza, köy ve nahiyeler olamak üzere yönetim birimlerine ayrıldı.
Eyaletleri valiler yönetti.
merkezî yönetim anlayışı, Tanzimat Dönemi’nde güçlendirilerek geliştirilmiştir.
Eyaletlerdeki mahalli idareler de merkezin doğrultusunda yeniden yapılandırılmıştır
23. Meşrutiyet dönemindeki demokratikleşme hareketleri hakkında bilgi veriniz.
CEVAP:Osmanlı halkı, mebusları (milletvekilleri) seçmek için oy kullanma hakkına sahip olmuş ve padişahın yanında ilk kez yönetime katılmıştır.
Kişisel haklar anayasa ile güvence altına alınmış, azınlıklara temsil hakkı tanınmıştır.
24. Yeni Türk Devleti’nde I. Meclis’in özelliklerini açıklayınız.
CEVAP:Her kesimden insanın temsil edildiği bir meclistir.
Üyeleri çeşitli görevlerde bulunmuştur.
Kuvvetler birliği (yasama, yürütme, yargı) ilkesi uygulanmıştır.
25. Meclis Hükûmeti Sistemi hakkında bilgi veriniz.
CEVAP:Meclis hükümeti sistemi, meclisin üstünlüğü ilkesine dayanır; yasama ve yürütme yetkisi Mecliste toplanmıştır.


Türk Kültür ve Medeniyeti Tarihi MEB Yayınları Cevapları Sayfa 63
Ç) 26, 27 ve 28. soruları aşağıdaki metne göre cevaplayınız.
Bir devlette yasama ve yürütme organlarının halk tarafından ayrı ayrı seçilerek göreve getirildiği, yasama ve yürütmenin birbirlerine karşı değil halka karşı sorumlu olduğu, belirli bir süre için seçilen yasama ve yürütme organları arasında yetki ve görev ayrımının net bir şekilde yapıldığı hükümet sistemine “Başkanlık Sistemi” denir. Bu sistemde yürütme organı yasama organını feshedemez. Yasama organı da yürütme organını bazı durumlar dışında görevden alamaz. Yargı organı ise bağımsızdır. Bu özellikleri nedeniyle kuvvetler ayrılığı ilkesinin sert bir şekilde uygulandığı bir hükümet sistemi olarak kabul edilir. Başkanlık Sistemi kendi içinde farklı modeller şeklinde uygulanmaktadır. Her ülke kendi özgün modelini geliştirmiştir.
Başkanlık Sistemi, başbakanlı ve başbakansız olmak üzere ikiye ayrıldığı gibi, bakanlar kurulu üyelerinin başkanın teklifi ve yasama organının onayı ile atandığı model ile doğrudan başkan tarafından atandığı model olmak üzere yine iki gruba ayrılmaktadır.
26. Bu metinden aşağıdakilerden hangisi çıkarılamaz?
A) Kuvvetler ayrılığı ilkesi Başkanlık Sistemi’nde geçerliliğini korumaktadır.
B) Başkan, meclisi feshetme yetkisine sahiptir.
C) Vatana ihanet gibi istisnai durumlarda Meclis, başkanı görevden alabilir.
D) Yürütme yetkisi tamamıyla başkandadır.
E) Milletvekillerini ve başkanı halk seçer.

27. Metne göre aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?
A) Yasama organı yürütme organına karşı sorumludur.
B) Yargı, başkanın talimatları doğrultusunda çalışır.
C) Bakanlar kurulunu başbakan atar.
D) Yasama, yürütme ve yargı yetkileri başkanda toplanmıştır.
E) Bakanlar kurulu üyeleri başkan tarafından atanır.

28. Metindeki bilgiler ve 10 Temmuz 2018 tarihli Cumhurbaşkanlığı 1 Numaralı Kararnamesi’nden hareketle, ülkemizde hangi model Başkanlık Sistemi uygulanmaktadır? Açıklayınız
Bakanlar Kurulu üyelerinin doğrudan başkan tarafından atandığı model sistemi uygulanmaktadır.

D) Aşağıdaki çoktan seçmeli soruları cevaplandırınız.
29. İlk Türk devletlerinde doğuyu inançları gereği asıl hükümdar, batıyı ise genelde yabgu ünvanıyla hükümdarın kardeşi yönetirdi. Bu yönetim anlayışı ile ilgili aşağıdakilerden
hangisi söylenebilir?
A) İlk Türk devletlerinde doğu kutsal kabul edilmektedir.
B) Merkezî otoriteyi güçlendirmiştir.
C) Taht kavgalarını engellemiştir.
D) Yabgunun yetkileri daha fazladır.
E) Yabgu bütün devlet işlerinde hükümdardan bağımsız hareket etmektedir.

30. İlk Türk devletleri ile ilgili olarak;
I. Türklerde gelişmiş mimari eserlere ilk defa Hunlar’da rastlanmıştır.
II. Konargöçer yaşam tarzı Türklerin teşkilatçılık özelliğini geliştirmiştir.
III. Kök Türklere ait paralarda hatun ve kağanın resimleri birlikte basılmıştır.
verilen bilgilerden hangileri doğrudur?
A) Yalnız III
C) Yalnız II
B) I ve II
D) II ve III
E) I ve III

Türk Kültür ve Medeniyeti Tarihi MEB Yayınları Cevapları Sayfa 64
31. “Devlet yönetimi hakkında bilginler ve cihan görmüş kişiler ile tedbir almak gerekir.
Tedbir alan kişilerin sayısı ne kadar fazla olursa, gücü de o kadar fazla olur. On kişinin alacağı tedbir, üç kişinin alacağı tedbirden daha kuvvetli olacaktır.” Nizamülmülk’ün “Siyasetnâme” adlı eserinden alınan bu metinden aşağıdaki yargılardan hangisi çıkarılamaz?
A) Liyakata önem verildiği
B) Bilim insanlarına önem verildiği
C) Meşveretin (danışma) önemli olduğu
D) Yönetimde farklı unsurlar olduğu
E) Farklı fikirlerin dikkate alındığı

32. İlk Türk İslam devletlerinde devlete ait bazı toprak gelirlerinin  memurlara maaş karşılığı olarak verilmesine ne ad verilirdi?
A) Mukataa
B) İkta
C) İltizam
D) İstimalet
E) Malikane

 

33-Osmanlı Devleti’nin klasik döneminde uygulanan; istimalet politikası, iskân siyaseti, gaza ve cihad anlayışı ve veraset sistemindeki değişiklikler aşağıdakilerden hangisine neden olmamıştır?
A) Gelirlerin artmasına
B) Merkezî otoritenin artmasına
C) Balkanlarda kalıcı olunmasına
D) Geniş sınırlara ulaşılmasına
E) Gayrimüslimlerin devlet yönetimine katılmasına

34. Osmanlı Devleti’nde ordu yapısı Duraklama Dönemi’nden itibaren bozulmaya başlamıştır.
Aşağıdakilerden hangisi ordunun bozulmasının sonuçlarından birisi değildir?
A) Tımar gelirlerinin azalması
B) Merkezî otoritenin bozulması
C) Tımarlı sipahi sayısının azalması
D) Devşirme usulünün uygulanması
E) Kanunu Kadim’e aykırı asker alımı

 

35-Ulus devlet anlayışı, Fransız İhtilali sonrası ortaya çıkan milliyetçilik düşüncesiyle
birlikte yaygınlaşan modern devlet anlayışıdır. Ulus devlet anlayışı özellikle XX. yüzyılın ikinci yarısından itibaren belirgin bir şekilde kendini göstermiş, Osmanlı ve Avusturya gibi çok uluslu devletlerde bağımsızlık hareketlerinin başlamasına sebep olmuştur.”
Bu metinden aşağıdakilerden hangisi çıkarılamaz?
A) Ulus devlet anlayışı dünyayı olumlu bir şekilde etkilemiştir.
B) Ulus devlet anlayışı, Fransız İhtilali ile daha da güçlenmiştir.
C) XX. yüzyılda birçok ulus, bağımsızlık mücadelesine girmiştir.
D) Ulus devlet fikri, bazı devletleri olumsuz etkilemiştir.
E) Bazı fikir akımları evrensel düzeyde etki yapabilmektedir.

36. “Osmanlı Devleti’nde XIX. yüzyılda merkezî otoritenin zayıflamasıyla yerel ileri
gelenler siyasi ve ekonomik yönden oldukça güçlenmişlerdir.”
Bu gelişmeler aşağıdakilerden hangisinin yaşanmasına yol açmıştır?
A) Rejim tartışmasının yaşanmasına
B) Denge politikasının izlenmesine
C) Sened-i İttifak’ın imzalanmasına
D) Tanzimat Fermanı’nın ilan edilmesine
E) Osmanlıcılık Akımı’nın güçlenmesine

37. 1. Meclis’in (1920-1923) üyelerine, sahip oldukları meslek açısından bakıldığı zaman,
bu üyelerin %46.9’unun devlet memuru; %14’ünün avukat, gazeteci, doktor, bankacı ve mühendis; %18.9’unun çiftçi, tüccar ve aşiret üyesi; %11.2’sinin ise müftü, müderris ve şeyhlerden oluştuğu görülür.
Bu metinden hangisi çıkarılamaz?
A) Meclis’te avukatların sayısı belli değildir.
B) Meclis’te ülkenin farklı kesimlerinden insan vardır.
C) Bankacıların sayısı, doktorlardan fazladır.
D) Meclis’te tarım ile uğraşan insanlar da vardır.
E) Mecliste din adamları vardır.

---

Evet Türk Kültür ve medeniyeti Tarihi 2. Ünite cevaplarının sonuna geldik. Hayırlı uğurlu olsun

---
---
4 Comments

Add a Comment

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir