Button Text! Submit original article and get paid. Find out More

TBMM’ye karşı Çıkan ayaklanmalar Nelerdir

TBMM’ye karşı Çıkan ayaklanmalar Nelerdir
Anzavur Ayaklanması: Eski bir subay olan Ahmet Anzavur tarafından 2 Kasım 1919 tarihinde Manyas, Susurluk, Gönen ve Ulubat dolaylarında bir isyan çıkarılmıştır. İsyanın amacı Anadolu’da, Millî Mücadele’yi ortadan kaldırmak ve Osmanlı yönetiminin devamını sağlamaktır. Bu ayaklanma 16 Nisan 1920 tarihinde Kuvayımilliye birlikleri tarafından bastırılmıştır.

Kuvayıinzibatiya (Halifelik Ordusu) Ayaklanması: 18 Nisan 1920 tarihinde İngilizlerin desteği ile eski Harbiye Nazırı (Savaş Bakanı) Süleyman Şefik Paşa tarafından gerçekleştirilmiştir. İsyan İzmit ve Geyve çevresinde etkili olmuştur. Bu isyanın amacı Millî Mücadele’yi ortadan kaldırmaktır. Bu ayaklanma 14 Haziran 1920 tarihinde Batı Cephesi Komutanı Ali Fuat Paşa’nın gayretleriyle ortadan kaldırılmıştır.

Bolu, Düzce, Hendek ve Adapazarı Ayaklanmaları: 13 Nisan 1920 tarihinde Bolu, Düzce, Hendek ve Adapazarı dolaylarında İtilaf Devletleri ve Osmanlı Hükûmetinin kışkırtmaları sonucu büyük bir isyan başladı. Bu isyanın amacı Kuvayımilliye birliklerinin Marmara Denizi’ne ve İstanbul Boğazı’na yaklaşmalarını önlemekti. Bölgedeki isyan 31 Mayıs 1920 tarihinde Ali Fuat Paşa ve Albay Refet Bey komutasındaki millî kuvvetler tarafından bastırıldı.

Yozgat Ayaklanması: 15 Mayıs 1920 tarihinde Yozgat’ın güçlü ailelerinden Çapanoğulları, Ankara’da toplanacak Meclise karşı çıkarak Yozgat ve çevresini içine alan bölgede ayaklandı. Bu isyan 27 Ağustos 1920 tarihinde Çerkez Ethem ve emrindeki birlikler tarafından etkisiz hâle getirildi.

Afyon Ayaklanması: Yunanlıların kışkırtmaları sonucunda 21 Haziran 1920 tarihinde Çopur Musa adlı bir asi tarafından Afyon ve çevresinde çıkarıldı. Çopur Musa, özellikle halka baskı yaparak askere gitmeme çağrısında bulunuyordu. Bu isyanı millî kuvvetler 21 Haziran 1921 tarihinde ortadan kaldırdı.

Konya (Bozkır) Ayaklanması: Osmanlı Hükûmeti ve İngiliz Muhipler Cemiyetinin kışkırtmaları sonucunda Delibaş Mehmet, “Din elden gidiyor.” diyerek etrafına topladığı asilerle 2 Ekim 1920 tarihinde bir isyan başlattı. İsyan kısa sürede millî kuvvetler tarafından 15 Kasım 1920 tarihinde bastırıldı.

Millî Aşireti Ayaklanması: Fransızların kışkırtmaları sonucunda 8 Haziran 1920 tarihinde ve Urfa ve çevresinde bir isyan çıkarıldı. Bu ayaklanma Kuvayımilliye birlikleri tarafından ortadan kaldırıldı. Bu ayaklanmaların dışında Koçgiri İsyanı (Sivas ve Erzincan), Ali Batı İsyanı (Midyat ve Nusaybin çevresi), Şeyh Eşref İsyanı (Bayburt ve çevresi), Cemil Çeto İsyanı (Batman ve çevresi) gibi Millî Mücadele’ye büyük zarar veren pek çok isyan BMM tarafından yerinde ve zamanında alınan önlemlerle bastırıldı.

Demirci Mehmet Efe Ayaklanması: Kuvayımilliye birlikleri içinde Millî Mücadele’nin ilk yıllarında önemli hizmetler veren Demirci Mehmet Efe, etrafına topladığı bir grup asi ile 1920 yılının Aralık ayında BMM Hükûmetine karşı isyan etti. Demirci Mehmet Efe’nin çıkardığı ayaklanma kısa sürede Denizli, Burdur, Dinar ve Çal çevresinde etkili oldu. Bu ayaklanma Refet (Bele) Bey tarafından Birinci İnönü Savaşı’ndan sonra ancak 30 Aralık 1920 tarihinde bastırılabildi.

Çerkez Ethem Ayaklanması: Kuvayımilliye yanlısı olup da sonradan ayaklanan Çerkez Ethem’in başlattığı isyan Kütahya, Gediz ve Demirci çevresinde kısa sürede yayıldı. Millî Mücadele’ye büyük zararlar veren ayaklanma Birinci İnönü Savaşı’ndan sonra İsmet (İnönü) Bey tarafından 24 Ocak 1921 tarihinde bastırıldı

TBMM'ye karşı çıkan ayaklanmalar

Leave a Reply