Tıklayın YKS Netlerinizi artıralım... Hafıza Teknikleriyle YKS'ye Hazırlanmak İster Misiniz?

TYT Tarih Ders Notları Özet

TYT Tarih Ders Notları Özet

---

180 Maddede Hızlı TYT Tarih Genel Tekrarı yapmak İstermisiniz. Aşağıdaki Hazırlanmış notlar işinize yarayacaktır. Başarılar diliyoruz. TYT Tarih Ders Notları Özet Olarak Sunulmuştur.

---


İLKÇAĞ UYGARLIKLARI TYT TARİH DERS NOTLARI

1. Su bentleri, sulama kanalları ve orakla kullanan toplumlar tarımla uğraşmışlardır ve dolayısı ile yerleşik hayat vardır.
2. Koloniciliğin olduğu yerde ticari ilişkiler ve kültürel etkileşimler olur.
3. Şehir devletlerinin, kabileciliğin, feodalitenin olduğu yerlerde siyasi birlik yoktur. Örnek: Sümerlerdeki ‘site’ denen şehir devletleri.
4. Sümerlerde zigguratlar, Mısırlarda piramitler, Babillerde ise Babil kulesi astronomi biliminin ve mimarinin gelişmesini sağlar.
5. Olay-kısa, olg(u)-(u)zun.
6. Birinci elden kaynak (ana kaynak), döneme şahitlik edecek, ikinci elden kaynak ise ana kaynaktan yararlanılarak oluşturulmuştur.
7. Tarih yazıcılığına örnekler: Eski Türklerde Orhun kitabeleri, Ruslarda kronikler, Hititlerde anallar (objektif tarih yazıcılığının ilk örneği), Osmanlılarda vakayinameler.
8. Hikayeci tarih: destanlar, mitler, masallar gibi tam bir geçerliliği yok. Temsilcisi Heredot’tur. Öğretici-Pragmatik-Faydacı: Atalara övgü vardır, milliyetçilik ve ahlaki durum ön plana alınmıştır. Temsilcisi Tukydides’tir. Araştırmacı ise: Bilimseldir. Tarihin tanımını buraya yapıştır.
9. Tarih öncesi ve Tarihi devirler kelimeleri çok önemli. Tarih öncesi kelimesi görüyorsa yazı yok ve faydalanılan bilimler Coğrafya, Antropoloji, Etnoğrafya, Arkeoloji. Tarihi devirler kelimesini görürse yazı vardır ve faydalanılan bilimler: Epigrafi, Paleografya, Nümizmatik.
10. Size bir şekil ya da bir ferman verilip üzerinden yardımcı bilim dalları istenebilir dikkat!!
11. Tarih öncesi dönemlerin devirlere ayrılmasında kullanılan araç ve gerecin cinsi dikkate alınmıştır. Bütün devirler tüm toplumlarda aynı anda ve sırasıyla yaşanmamıştır.
12. Sümerlerde patesi (ensi) denen rahip krallar, Mısırlarda firavunlar, Osmanlı Devleti’nde halifelerin olması devletin teokratik monarşi ile yönetildiğini gösterir.
13. Çivi yazısı Sümerler, Şekil yazısı (hiyeroglif) Mısır, alfabe ise Fenikeliler.

İLK TÜRK DEVLETLERİ TYT TARİH DERS NOTLARI

14. Türk adı ilk kez Çin kaynaklarına geçer.
15. Ülkede ikili yönetim varsa taht kavgası vardır, merkezi otorite zayıftır ve feodal bir yapılanma görülür.
16. Göktürkler, ipek yoluna hakim olmak için Sasanilerle işbirliği yaparak Akhun devletini yıkmıştır. Bu durum ekonomik çıkarların siyasi faaliyetlere yön verdiğini gösterir.
17. Germenlerin Nibelungen destanında Atillla’dan söz edilmiş ve Doğu Roma kendisine suikast
düzenlemiştir. Aynı zamanda Atilla ‘Tarının Kırbacı’dır.
18. Kültürler: En eskisi ANAV, Türklere ait en eski AFANESYOVA, İlk demir işçiliği KARASUK, En gelişmiş TAGAR.
19. Kut anlayışı ile halkın yönetime olan bağlılığı artar. Erkek çocukları tahta geçme hakkına sahip olduğu için de merkezi yönetim zayıflar
20. Türklerde kurganların oda şeklinde olması ve bu kurganlara eşyaların konması, balballar, mumyacılık ahiret inancının gereğidir.
21. Orhun Abideleri: Türk adının ilk geçtiği yerdir. Sosyal devlet anlayışının gerekleri anlatılmıştır. Siyasetname özelliği gösterir ve 2. Göktürk (Kutluk) zamanında yazılmıştır.
22. Kürşad Ayaklanması: 2. Göktürk (Doğu Göktürk ya da Kutluk) Devleti’nin Çin egemenliği altında bulunduğu dönemde gerçekleşmiştir. Türklerin bağımsızlığını amaçlayan bir harekettir.
23. Uygurlar’da Manihaizm kabul edildi. Bu dinin etkisi ile Türkler savaşçı özelliklerini kaybettiler. Yerleşik hayata geçtiler. Kültürel faaliyetler gelişti. Tarım, ticaret ve kültür gelişti.
24. Talas Savaşı’nı Müslümanların kazanmasını sağlayan Karluklar, Malazgirt Savaşı’nda Bizans taraflarını bırakıp Selçuklu saflarına geçen ücretli askerler Peçeneklerdir.
25. Avarlar: İstanbul’u kuşattılar. İlk defa Hristiyanlığı benimsediler. Hazarlar: Museviliği benimseyen tek Türk boyudur.

İSLAM TARİHİ TYT TARİH DERS NOTLARI

26. Dört halife döneminde halifeler seçimle başa gelmiştir, Emeviler döneminde ise saltanat vardır.
27. Hz. Ömer dönemide devlet teşkilatlanmaya başladı, sınırlar genişledi. Hz. Ali döneminde Sıffın Savaşı ve Hakem Olayı’nda ilk ayrılıklar çıktı, Hz. Osman denince akla deniz ve donanma gelsin, Emeviler döneminde Arapça resmi dil oldu ve milliyetçilik ön planda, Abbasiler döneminde bilim ve kültür gelişti, Endülüs Emeviler ise İspanya’da bilim ve kültürün zirve yaptığı yer olup, Avrupa’da Rönesans’ın oluşumuna etki etmiştir.
28. Emeviler Abbasiler
– Baskıcı – Hoşgörü
– Miliyetçi – Türkler etkin
– Irkçı (mevali) – Beytül Hikme

---

 

---

TÜRK-İSLAM TARİHİ TYT TARİH DERS NOTLARI

29. Afganistan, Pakistan ve Hindistan’ın (17 sefer) Müslüman olmasını sağlayan Gaznelilerdir. İlk defa ‘Sultan’ unvanını kullanan ve İranlı yazar Firdevsi’nin Şehnamesi’ne konu olan Gazneli Mahmut’tur.
30. Karahanlı devleti ilk Müslüman Türk devleti olmasına rağmen Türklük özelliklerini korumuşlardır.
31. Büyük Selçuklu Devleti: 1040 Dandanakan: Gazne yıkılma sürecine, Büyük Selçuklu kurulma sürecine girdi. 1048 Pasinler: Bizans ile ilk savaş. 1071 Malazgirt: Anadolu kapıları açıldı. 1141 Katvan Savaşı: Büyük Selçuklular yıkılma sürecine girdi. Son hükümdar Sultan Sencer.
32. Anadolu Selçuklu Devleti: 1176 Miryokefalon (Yurttuan): Anadolu’nun Türk yurdu olduğu kesinleşti. 1230 Yassı Çemen: Harzemşahlar mağlup edildi, tampon bölge ortadan kalkınca Anadolu Moğol istilasına açık hale geldi. 1243 Kösedağ: A.Selçuklular, İlhanlılar tarafından mağluğ edildi ve yıkılma sürecine girdi. Son hükümdar Mesud.
33. 1058 yılında tekrar Bağdat’a giden Tuğrul Bey Büveyhoğulları Devleti’ne son vererek Halifeyi bu devletin baskısından kurtarmış, Halifenin kızıyla siyasi bir evlilik yapmıştır. Selçuklu Sultanı Tuğrul Bey’e iki altın kılıç kuşatarak onu, “Doğu’nun ve Batı’nın Sultanı” unvanıyla ödüllendirdi. Tuğrul Bey ise halifenin dinî otoritesini tanıdığını göstermek için hutbede onun adını da okutmaya başladı. (laik özellik gösterir).
34. I. Beylikler: ÇaMSAD.
35. Hasan Sabbah – Haşhaşiler (Batınilik): Büyük Selçukluların yıkılışında rol oynadılar.
36. Karahanlılarda ribat denen kervansarayların olması ticaretin gelişmesine ve sosyal devlet anlayışına işarettir.
37. Mısır’da kurulan Türk devletleri: TİME.
38. Skolastik düşüncede din egemen güç olduğu için sorgulama yasatır ve bilim ilerlemez.
39. İskan politikası nedeniyle fethedilen yerlere Türk veya Müslümanların yerleştirilmesi fetihlerin kalıcı olmasını ve Türk-Müslüman kültürünün yayılmasını sağlar.
40. Posta teşkilatı denetimi kolaylaştırdığı için merkezi otoriteyi güçlendirir.
41. ‘Fethedilen yer fethedenin malıdır’ anlayışı ülke topraklarının genişlemesini sağladığı gibi feodal yapılanmayı da hızlandırır.
42. Anadolu Selçuklu Devletini Büyük Selçuklu Devleti’nden ayıran en önemli özellik Anadolu Selçukluların donanma, tersane gibi yapılara önem vermesidir. Örneğin; Antalya, Alanya, Suğdak gibi liman şehirler A.S. zamanında fethedilmiştir.

OSMANLI DEVLETİ TARİHİ TYT TARİH DERS NOTLARI

43. Osmanlılarda ele geçirilen ilk beylik Karesioğullarıdır. Bu beylik sayesinde denizcilik öğrenilmiştir. (Karesea)
44. Fatih’in Rumeli Hisarı’nı yaptırmasındaki amaç Bizans’a gelecek yardımı kesmektir.
45. Kırım, Azak kelimelerini görünce aklınıza Karadeniz hakimiyeti gelsin.
46. Anadolu’da Türk siyasi birliğinin sağlandığı savaş Turnadağ Savaşı’dır ve ele geçirilen son beylik Dulkadiroğullarıdır.
47. Fatih döneminde Venedik, Kanuni döneminde ise Fransa’ya kapitülasyonların verilmesi Haçlı birliğini engelleme, Hristiyan birliğini bozma ve Coğrafi keşiflerin olumsuz etkilerinden dolayı Akdeniz ticaretini canlandırmadır
48. Sınırların genişlemesine bağlı olarak eyalet sayısı da artar ve bu eyaletlere merkezden valilerin atanması merkezi otoriteyi güçlendirir.
49. Sancak sisteminde amaç şehzadelerin tecrübe kazanmaları içindir.
50. Haraç ve cizyenin olması yönetimin teokratik özelliğini gösterir.
51. ‘Ocak devlet içindir’ anlayışı yerine ‘Devlet ocak içindir’ anlayışının getirilmesi sonucunda, Yeniçerilerin gücü artmış, devletin etkinliği azalmış, isyanlar artmış, merkezi otorite zayıflamış ve padişah değişikliği hızlanmıştır.
52. Fatih’in icat ettiği Şahi toplar sayesinde Avrupa’da feodalite yıkılarak siyasi birlik değişmiştir. Böylece Avrupa’da merkezi krallıklar oluşmuştur.
53. Coğrafi keşiflerle beraber burjuva sınıfı güçlenmiştir. Rönesans ile beraber de bilim ve sanata önem veren mesen sınıfı ortaya çıkmıştır.
54. Rönesans ve Coğrafi Keşifler Osmanlı Devleti’ni olumsuz etkilerken Reform olumlu etkilemiştir. Sanayi Devrimi de Osmanlıyı olumsuz etkilemiştir.
55. İltizam Sistemi’nin tımar sisteminden farkı: Devletin nakit para ihtiyacının giderilmesine yöneliktir.
56. Osmanlıda hiçbir zaman Avrupa’daki gibi feodal yapılanma görülmemiştir. Sebebi ise özel mülkiyetin olmaması toprakların devlete ait olmasıdır.
57. Osmanlı Devleti’nde toprakların has, zeamet, tımar diye ayrılması bu toprakların maaş karşılığı verildiğinin göstergesidir.
58. Celali isyanları, Anadolu’da ekonomik, toplumsal ve siyasi nedenlerden dolayı çıkmıştır. Celali isyanları denince aklımıza tımar sistemi, toprak, köyden kente göç (yatay hareketlilik) gelsin.
59. Sancak sisteminin kaldırılması ve yerine kafes siteminin getirilmesi merkezi otoritenin zayıflamasına, deneyimsiz padişahların başa geçmesine yol açmıştır.
60. Osmanlıda ıslahatların kalıcı olmamasının nedenleri, sorunların köküne inilmemesi, baskı ve şiddet kullanılması, kişilerle sınırlı kalması ve çıkarı zedelenen çevrelerin rahatsız olmalarıdır.
61. XVII yy, 17. Yy ya da Duraklama Devri’ni gördüğünüz zaman kesinlikle Avrupa ya da Batı’nın örnek alınması yoktur.
62. Lale Devri’nde askeri hariç diğer alanlarda ıslahatlar yapılmıştır. Açılan matbaalarda dini kitaplar hariç her kitap basılmıştır. Sebebi ise hattatlar ve müstensihler işsiz kalmasın.
63. Nizam-ı Cedid görünce aklımıza III. Selim’in Yeniçeri ocağına alternatif olarak kurduğu Avrupa tarzı ordu gelsin. Bu hazinenin giderlerini karşılamak için de İrad-ı Cedid hazinesi kurulmuştur.
64. XVII. yüzyıldan itibaren devletin nakit para ihtiyacı arttığı için iltizamların kayd-ı hayat şartıyla yani ömür boyu verilmesi sonucu ortaya çıkan sistem Malikane sistemidir.
65. Duyun-u Umumiiye (Genel borçlar idaresi): Osmanlı Devleti’nin dış borçlarını ödeyememesi üzerine ekonomimize Avrupalıların el koymasıdır. Lozan Antlaşması’nda kaldırılmıştır.
66. Takvim-i Vakayi: Bu gazete ile halkın aydınlatılması, devletin bütünlüğü yönünde politikaların geliştirilmesi, ıslahatların ve siyasal gelişmelerin halka anlatılması amaçlanmıştır.
67. Vaka-i Hayriye: Yeniçeri ocağının kaldırılması olayıdır. Böylece padişahların ve devletin otoritesi artmış, ıslahatların da önü açılmıştır.
68. Ekber ve Erşad Sistemi, taht kavgalarını önlemek ve otoriteyi sağlamlaştırmak içindir.
69. Sadrazam: Başbakan, Defterdar: Maliye Bakanı, Kazasker: Eğitim ve Adalet Bakanı, Reisülküttap ya da Hariciye Vekili: Dışişleri Bakanı, Nişancı: Tuğracı ve Tapu Kadastro Müdürü, Dahiliye Nezareti: İçişleri Bakanı, Kaptan-ı Derya: Donanma Komutanı. Şeyhülislam: Diyanet İşleri Başkanı.
70. Osmanlılarda ilk toplumsal ve dini ayaklanma: Şeyh Bedrettin İsyanı’dır.
71. Kuruluş Dönemi Osmanlı- Haçlı Savaşları: SINaV2
72. Fatih’in Ortodoks Patrikhanesini koruma altına alması ve Ermeni Patrikhanesinin kurulmasını sağlaması Hristiyan birliğini önlemeye yöneliktir.
73. Müsadere ÖNEMLİ.
74. Robotun mucidi Artuklu dönemi bilim adamı El-Cezeri’dir.
75. İlk Türk halifesi Yavuz Sultan Selim’dir.
76. Yeniçeri desteğiyle başa geçen ilk padişah 1. Selim (Yavuz)’dir. Bu durum ordunun siyasete karıştığının göstergesidir.
77. Kanuni zamanında çıkan Canberdi Gazali ve Ahmet Paşa isyanları, Mısır’da çıkan ayrılıkçı isyanlardır.
78. Kanuni zamanında 1533 İstanbul anlaşmasıyla kazanılan üstünlük (arşidük ve sadrazam muhabbeti), Zitvatoruk ile kaybedilmiştir.
79. Denizlerde Haçlılara karşı ilk galibiyet Barbaros Hayrettin Paşa komutasındaki Preveze Zaferi’dir. Bu zafer ile Akdeniz Türk gölü oldu ve bu zaferin günü, günümüzde donanma günü olarak kutlanır. (28 Eylül)
80. Sokullu Mehmet Paşa’nın projeleri: Akdeniz ticaretini canlandırmak ve Coğrafi Keşiflerin olumsuz etkilerini azaltmak içindir. Don Volga (Rusya), Süveyş (Mısır), Marmara.
81. Coğrafi Keşiflerin etkilerini azaltmak için alınan önlemler: Kanal projeleri, Hint deniz seferleri, kapitülasyonlar.
82. Veraset Sistemlerindeki değişikliklerin amacı: Merkezi otoriteyi artırmak ve taht kavgalarını önlemek. Böylece devletin uzun ömürlü olmasını sağlamak.
83. Ticari kavramlar: Mekkari: Nakliyeci, Derbent: Güvenliği sağlar. Menzil: Konaklama, misafir etme yerleri.
84. Osmanlılarda Yönetici Sınıflar:
Seyfiye Kalemiye İlmiye
-İdari, askeri -Sivil -Eğitim, din, hukuk
Veziriazam, Defterdar, Şeyhülislam
Beylerbeyi, Reisülküttap Kazasker,
Sancak Beyi vs. Nişancı, katipler kadı, müderris
85. Hat: Güzel yazı yazma, Tezhip: Kitap süsleme.
86. Manevi şeyler çağrıştırıyorsa din, din adam, kilise, mezhep, papaz=REFORM, bilim-kültür, edebiyat, resim, heykel, sanat vs=RÖNESANS, Para, ticaret, kapitülasyon, projeler=COĞRAFİ KEŞİFLER.
87. Avrupa’da skolastik düşünceyi zayıflatan gelişmeler: Hümanizm (insana değer), Rönesans, Reform ve Aydınlanma Çağı.
88. İstanbul İsyanları: Kapıkulu ve Yeniçeri, Celali İsyanları: Ekonomik sıkıntılar ve yöneticilerin zulmü ile çıktı. Eyalet İsyanları ise merkezden uzak yerlerde çıkan ayrılıkçı isyanlardır. (Fransız İhtilali’nin yaydığı milliyetçilik ile alakası yok)
89. İran ile yapılan anlaşmalar: Amasya (ilk), Nasuh Paşa, Serav, Ferhat Paşa (Doğu’da en geniş), Kasr-ı Şirin (Günümüz Türk-İran sınırı).
90. Doğu’da en geniş Ferhat Paşa, Batı’da en geniş Bucaş. ( B-B).
91. 25 yıl süre ile fethi en uzun süren yer Girit’tir.
92. 1699 Karlofça Ant. ile Batı’da ilk büyük toprak kaybı yaşandı, Osmanlıda Gerileme başladı.
93. XVII. yy Islahatçıları: Koçi Bey (rapor-layiha-risale), Tarhuncu (ilk denk bütçe), Köprülü Mehmet Paşa (şart).
94. Duraklama içinde Yükselme Dönemi diye adlandırılan dönem Köprülüler Dönemi’dir.
95. Osmanlının 1699 Karlofça ile kaybettiği toprakları geri alma ümidi taşıdığı savaş Prut’tur.
Küçük Kaynarca Antlaşması: – Kırım bağımsız olacak ve dini açıdan Halifeye bağlı olacak. (ilk defa Halifelik dış politikada kullanıldı.)
– Rusya İstanbul’da elçilik ve Balkanlarda konsolosluk açabilecek (İç işlerimize karışma imkanı elde etti)
– Rusya Ortodoksların koruyuculuğunu elde etti. (İç işlerimize karışma imkanı elde etti)
– Rusya Karadeniz’de donanma bulunduracak.(Karadeniz Türk Gölü vasfını kaybetti.)
-Rusya kapitülasyon hakkı elde etti. (ilk defa)
– Osmanlı savaş tazminatı ödeyecek. (ilk defa)
96. Kırım’ın Rus toprağı olmasının kesinleşmesi Yaş Antlaşması’dır.
97. İlk yabancı askeri uzman Fransız Kont Dö
Boneval (Humbaracı Ahmet Paşa’dır.
98. 1618-48 arasında Avrupa’da yapılan savaş 30 Yıl Savaşı’dır. Bu savaş Avrupa’nın kendi içinde mezhep ve din savaşlarıdır. Sonunda imzalanan anlaşma ise Westfalya’dır ve bu anlaşma uluslararası ilişkilerin temelini atmıştır.
99. Fransız İhtilali: Monarşiler yıkıldı, cumhuriyetler kuruldu. En olumsuz etkilenen devlet Osmanlıdır.
100. Sanayi Devrimi’nin Osmanlıya etkisi: Avrupa’nın sanayi ürünleri karşısında Lonca iflas etti. Osmanlı açık Pazar haline geldi. Ekonomik olarak Avrupa’ya bağlılık arttı. Osmanlı Coğrafyası sömürge amaçlı işgale uğradı.
101. Kavalalı Mehmet Ali Paşa İsyanı (Mısır) : Milliyetçilik isyanıyla ilgisi yok. Osmanlı bir valinin isyanını bastırmaktan aciz durumda. İçken dış sorun oluyor. Osmanlılarda ‘denize düşen yılana (Rusya) sarılır’ cümlesi bu olay için geçerlidir.
102. Osmanlı Devleti’nin Avrupa Devleti sayılması, topraklarının Avrupalılar tarafından garanti altına alınması 1856 Paris Antlaşması’dır.
103. 1877-78 Osmanlı-Rus Harbi (93 Harbi): Ağır mağlubiyet yaşandı. Sonunda Ayastefanos Ant. İmzalandı ama büyük devletlerin bir araya gelmesiyle bu anlaşma yürürlüğe girmedi. Yerine Berlin Ant. imzalandı. Bu ant. göre: SaKar bağımsız, KAB Rusya’ya, Kıbrıs geçişi olarak İng’ye, ilk kez Ermeni sorunu gündeme geldi, Bosna Hersek geçici olarak Avusturya’ya bırakıldı.
Gazi Ahmet Paşa ve Nene Hatun önemli başarılar elde etti.
104. Sened-i İttifak: Batı etkisi, azınlık ve milliyetçilik akımı YOOOKK! Padişahın yetkisi sınırlandırıldı. İngiltere’deki Magna Carta’ya benzer.
105. Tanzimat Fermanı: İlk kez kanun üstünlüğü kabul edildi. Daha önce Müslüman ve gayri Müslimlerin eşit olması sağlandı. (Herkes).
106. Islahat Fermanı: Azınlıkları yani gayri Müslimleri ön plana yani ayrıcalıklı bir duruma getirmiştir.
107. I. Meşrutiyet: İlk anayasa olan Kanun-i Esasi ilan edildi. İlk parlamento oluşturuldu ve halk ilk kez yönetime katıldı.
108. II. Meşrutiyet: İlk çok partili hayata geçiştir.
109. Tanzimat, Islahat, I. Meş. ve II. Meş. ilan edilmelerinin nedeni Fransız İhtilali’nin yaymış olduğu milliyetçilik akımından dolayı azınlık isyanların engellenmesi ve devletin parçalanmasının önüne geçilmesidir. Benimsenen politika ise Osmanlıcılıktır.
110. 31 Mart Vakası: Rejime karşı yapılan ilk isyan hareketidir. Mustafa Kemal’in de içinde bulunduğu Hareket Ordusu bu isyanı bastırmıştır. Bu durum ordunun yenilikleri koruduğunun göstergesidir.
111. Avrupa’ya öğrenci göndermek ve Avrupa’da elçilikler açmak, Avrupa’nın gerisinden kalındığının kabullenilmesi ve oradaki gelişmelerin yakından takip edilmesi anlamına gelir.

İNKILAP TARİHİ TYT TARİH DERS NOTLARI

112. Osmanlı Devleti’nin Kuzey Afrika’da kaybettiği son toprak parçası Uşi Antlaşması ile Trablusgarp’tır. Mustafa Kemal burada Gazeteci Şerif takma ismiyle önemli başarılar elde etmiştir.
113. I. Balkan savaşında olmayıp I. Balkan Savaşı’nda olan devlet Romanya’dır.
114. Midye-Enez hattı kelimelerini görürsen aklına I. Balkan Savaşı gelsin.
115. Balkan Savaşlarındaki başarısızlığın sebepleri: Orduda mektepli-alaylı kavgası, lojistik ikmal yöntemlerinin ilkel olması, orduda ciddi sayıda askerin terhis edilmesi.
116. Balkan Savaşlarından sonra geçmişten günümüze kadar süregelen sorun Batı Trakya Türkleri Sorunu’dur.
117. Bab-ı Ali Baskını: Balkan Savaşı’ndaki yenilginin sorumlusu olarak görülen hükümete karşı İttihat ve Terakki’nin düzenlediği hükümet darbesidir. İttihat Terakki, I. Dünya Savaşı’nın sonuna kadar Devlet’i yöneten esas güç olacaktır. Rejim değişikliği gibi bir amaç yoktur. 31 Mart İsyanı ile karıştırmayın!! 15 TEMMUZ gibi düşünün!!
118. Taarruz Cepheleri: KK – Kafkas, Kanal.
119. Kafkas Cephesi: İlk açılan cephe, Turan ideali var, başarısız olduğumuz halde toprak kazandığımız tek cephedir. (Muş ve Bitlis alındı).
120. Tek başarılı olduğumuz cephe Çanakkale’dir.
121. Kanal Cephesi: İng’nin uzak doğu sömürge yollarını kesmek için açıldı.
122. Hicaz- Yemen: Araplarla İng’nin Mac Mohan gizli anlaşmasına göre Araplar bize karşı isyan etti ve böylece ümmetçilik fikri önemini iyice kaybetti. Fahrettin Paşa burada çekirge yiyerek Medine’yi uzun süre müdafaa etmiştir.
123. Mustafa Kemal’in sön görev yeri Suriye Cephesi olup buradaki görevi Yıldırım Orduları Grup Komutanı’dır.
124. Irak Cephesi’nde Kut’ul Amare zaferi var. (Unutturulan zafer).
125. Mondros’u imzalayan Rauf Orbay’dır. 7 ve 24 maddeler malum. Özellikle 7. Madde önemli. Çünkü bu madde Osmanlı topraklarını işgal için meşru zemindir.
126. 32 devletin katılımı ile toplanıp I. Dünya Savaşı’nın mağlup devletleriyle yapılacak barış anlaşmalarını hazırlamak ve yeni dünya düzenini şekillendirmek için Paris Barış Konferansı düzenlenmiştir. Aynı zamanda bu konferans İtilaflar arasındaki ilk görüş ayrılığıdır. Çünkü daha önce İtalya’ya vaat edilen topraklar Yunanistan’a verilmiştir. İng, yakınlarında güçlü bir İtalya istemiyor.
127. İzmir konusunda bizim haklılığımızı ortaya koyan ilk uluslararası belge Amiral Bristol raporudur.
128. Reddi ilhak, Kilikyalılar yararlı, Teali İslam, Hürriyet ve İtilaf, Sulh ve Selameti Osmaniye Fırkası zararlıdır. Wilson Prensipleri ABD mandasını, İngiliz muhipleri ise İngiltere mandasını istiyor.

Milli Mücadele Hazırlık Dönemi
129. Mustafa Kemal’in Ali Fethi Bey ile İstanbul’da çıkardıkları gazete Minber’dir.
130. Mustafa Kemal ile İstanbul hükümeti arasındaki ilk görüş ayrılığı Samsun Raporu’dur. 131. Mustafa Kemal’in 9.Ordu müfettişi olmasında , * Bölgede güvenliğin sağlanması * Asayişsizliğin çıkış nedenlerinin saptanması * Bölgedeki silah ve cephanelerin toplanması * Halkın silah dağıtan kuruluşlar varsa bunların engellenmesidir.
132. Havza Genelgesi: Mustafa Kemal’in ulusa ilk seslenişidir.
133. Amasya Genelgesi: Kurtuluş Savaşı’nın siyasi programıdır. İhtilal bildirgesidir. Amaç, gerekçe ve yöntem belirtilmiştir. Özellikle yöntem kısmında ulusun azim ve kararı kısmı yeni rejime yani Cumhuriyet’e imadır.
134. Mustafa Kemal, Amasya Genelgesinden sonra askerlik mesleğinden istifa etmiş ve sine-i millete dönmüştür.
135. Erzurum Kongresi: Birçok ilk buradadır. Birinci maddesi aynı zamanda Misak-ı Milli’nin de birinci maddesidir. (Ulusal sınırlar içinde vatan bir bütündür bölünemez). İlk kez ulusal sınırlardan, ulusal direnişten, geçici bir hükümet kurulması gerektiğinden, manda ve himayenin kabul edilemeyeceğinden, kapitülasyonların kaldırılması gerektiğinden ve yabancılardan borç alınabileceğinden İLK KEZ bahsedilmiştir.
136. Balıkesir-Alaşehir kongrelerinde Batı Cephesi kuruldu.
137. Erzurum kongresi bölgesel olmasına rağmen 62 delege, Sivas Kongresi ise ulusal olmasına rağmen 38 delege katılmıştır. Katılımın beklenenden az olmasının sebepleri: Elazığ valisi Ali Galip ile Ankara valisi Muhittin Beylerin engelleme çabaları, bazı vilayetlerin milli mücadeleyi ciddiye almamaları, kongrenin işgal edilme tehlikesi.
138. Sivas Kongresi: Manda ve himaye kesin ve son kez reddedildi. Cemiyetler ARMHC adı altında birleştirildi. İrade-i milliye gazetesi çıkarıldı. En önemlisi ise Ali Fuat Bey, Batı cephesi komutanlığına atandı. Bu madde temsil heyetinin yürütme gücünü ya da hükümet gibi çalıştığının göstergesidir.
139. Amasya Görüşmeleri: Temsil heyetinin İstanbul hükümeti tarafından ilk kez tanınmasıdır.
140. Misak-ı Milli: Kurtuluş Savaşını eyleme döken ilk resmi belgedir. Ulusal egemenlik YOOOOKKKK.
141. I. TBMM: Yaptığı tek inkılap Saltanatı kaldırmaktır.
142. Meclis Hükümeti Kabine Sistemi: Yasama, yürütme, yargı yasama, yürütme tek eldedir. Buna güçler ve yargı ayrıl birliği denir. Anti demokratiktir. Amaç, hızlı karar almaktır. modelidir.
143. Teşkilat-ı Esasiye: 1921 anayasası.
144. Kuvayı Milliye’nin çıkardığı isyanlar: Çerkez Ethem (Kuvayı Seyyare), Demirci Mehmet Efe. İstanbul Hükümetinin çıkardığı isyanlar ise Hilafet Ordusu (Kuvayı İnzibatiye) ve Ahmet Anzavur.
145. İstiklal Mahkemeleri: Asker kaçakları, Tekalif-i Milliye emirleri doğrultusunda ve Şeyh Sait İsyanı ile Mustafa Kemal’e suikast zamanlarında görev yaptı.
146. Türk tarihinde Ayastefanostan sonra ölü doğan ikinci anlaşma Sevr’dir. Milli Mücadele Savaş Dönemi:
147. Gümrü Antlaşması: TBMM’yi ilk tanıyan, Misak-ı Milliyi tanıyan ve Sevr’den ilk vazgeçen devlet Ermenistan’dır. Bu anlaşma aynı zamanda TBMM’nin ilk askeri ve siyasi başarısıdır.
148. I. İnönü bizim için MİLAT idi. Kronolojik kısmı ise TALİM.
– Moskova Ant: Misak-ı Milli’den ilk taviz. Batum, Gürcistan’a bırakıldı.
– İstiklal Marşı’nın Kabulü: Kahraman orduya ithaf en yazılmıştır. MEB bakanı Hamdullah Suphi Tanrıöver ilk kez okumuş ve bestecisi Osman Zeki Üngör’dür.
– Londra Konferansı: İtilaf devleti ikilik çıkarmak için hem TBMM’yi hem de İst. Hükümetini çağırmıştır. TBMM’nin İtilaf devletleri tarafından ilk kez tanınmasıdır.
– Afgan Dostluk Anlaşması: TBMM’yi ilk tanıyan Müslüman devlettir.
– Teşkilatı Esasiye: 1921 anayasası.
149. II. İnönü: Atatürk’ün ‘Makus talih’ cümlesi.
150. Eskişehir Kütahya: Tek mağlubiyetimizdir. Bu mağlubiyetten sonra iki konu tartışılmıştır. 1. Başkent’in Ankara’dan Kayseri’ye taşınması. 2. Düzenli ordunun yerine Kuvayı Milliyenin devam ettirilmesi.
151. Esk-Küt. Mağlubiyetinden hemen sonra I. Maarif Kongresi düzenlenmiştir. Bu durum savaş zamanında bile eğitime verilen önemi gösterir. Aynı zamanda bu savaştan hemen sonra Tekalif-i Milliye emirleri yayınlanmıştır. Burada amaç orduyu kısa zamanda taarruz gücüne ulaştırmaktır. Bu emirler doğrultusunda yapılan ilk savaş Sakarya olup tek taarruzumuz ise Başkomutanlık Meydan Muharebesi’dir.
152. Sakarya Savaşı sonuçları:
– Fransa ile Ankara Antlaşması (Misak-ı Milli’den ikinci taviz Hatay).
– Kars Anlaşması: Doğu sınırı kesinlik kazandı.
– Mustafa Kemal’e gazi ve mareşal unvanları verildi.
Ayrıca: Mustafa Kemal’in sözü önemlidir. Hattı müdafaa yoktur, sathı müdafaa vardır…
153. Büyük Taarruz: Ordular ilk hedefiniz Akdeniz’dir.
154. Mudanya Ateşkes Antlaşması: İmzalayan İsmet Paşa’dır ve Osmanlı Devleti hukuken sona ermiştir.
Çünkü boğazlar, İstanbul ve Doğu Trakya TBMM’ye bırakıldı.
155. Lozan Antlaşması: İmzalayan İsmet Paşa’dır. Taviz verilmeyecek iki konu: Kapitülasyonlar ve Ermeni yurdudur. Kapitülasyonlar resmen kaldırılmıştır. Misak-ı Milli ile uyuşmayan maddelerden bir tanesi de boğazlardır. Çünkü komisyon vardır. Misak-ı Milliye uygun çözülmeyen sorunlar: Musul, Hatay ve Boğazlar. Çözülemeyen tek sorun Musul.

İnkılaplar ve İlkeler

156. Cumhuriyetçilik: Halkın yönetime katılması ve Siyasi düzenlemeler. Anahtar kelimeler ise Milli egemenlik-Seçim-Partiler-Demokrasi-Meclis Milliyetçilik: Türk vurgusu. Eğitim-kültür ile ilgili düzenlemeler.
Anahtar kelimeler: Bağımsızlık-Milli birlik-Milli benlik-Milli kültür-Tarih-Dil
Laiklik: Dini kurumlar. Din içerikli her türlü düzenlemeler.
Anahtar kelimeler: Din-Akılcılık ve bilimsellik-Din ve vicdan özgürlüğü-Hoşgörü
Halkçılık: Eşitlik. Ağırlıklı sosyal alanda yapılan düzenlemeler.
Anahtar kelimeler: Eşitlik-Sosyal devlet, halk yararı.
Devletçilik: Ekonomik ilkedir. Anahtar kelimeler:
Karma ekonomi-Planlı kalkınma-Devlet yatırımı
İnkılapçılık:Devamlı çağdaşlaşmak. M. Kemal Atatürk’ün sözlerinde vurgulanır.Sürekli yenileşme-Statükoya (durağanlığa) karşı olma
157. Cumhuriyet’in ilanı ile devlet başkanlığı sorunu çözüldü, rejim tartışmaları sona erdi, meclis hükümetinden kabine sistemine geçildi.
158. İlk Cumhurbaşkanı Mustafa Kemal, ilk Başbakan İsmet İnönü, ilk meclis başkanı ise Ali Fethi Bey’dir.
159. Halifeliğin kaldırılmasıyla ümmet bilincinden milliyetçilik bilincine geçildi.
160. Erkan- Harbiye Nezareti, Atatürk’ün Cumhuriyetçilik ilkesi ile doğrudan ilişkilidir.
161. Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk anayasası 1924 anayasasıdır.
162. Çok partili hayata geçiş doğrultusunda Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası ve Serbest Cumhuriyet Fırkası kurulmuştur. Her iki parti de ekonomide liberalizmi (özel sektöre teşvik var), siyasette ise tek dereceli seçim sistemini (çok partili hayat) benimsemiştir.
163. Cumhuriyet döneminde rejime karşı yapılan isyan hareketleri Şeyh Sait İsyanı ve Menemen Olayı’dır. 31 Mart İsyanı da rejime karşı yapılan isyan hareketidir ama meşrutiyet rejimine karşı yani Osmanlı zamanında. Türk tarihi derse hepsini alacaksınız. !!
164. Ezanın Türkçe okunması olayı Bursa Olayı’dır.
165. Medeni Kanun, Atatürk’ün laiklik ilkesi ile doğrudan ilgilidir. İsviçre’den alınmıştır. İçeriğinde kesinlikle kadınlara siyasi hak verme yoktur. !!!!! Kadınlara siyasi haklar medeni kanunda değil daha sonradır. BMV – 1930 Belediye, 1933 Muhtar, 1934 Vekil olma hakkı tanınmıştır.
166. Tüm okulların MEB’e bağlanması, eğitimde birliğin oluşturulması Tevhid-i Tedrisat Kanunu’dur. Bu kanunla beraber İlahiyat Fakülteleri ve İmam Hatip okulları açılmıştır.
167. Misak-ı İktisat kararlarında amaç, dışa bağımlılığın en aza indirgenmesi ve ekonomik kalkınmaktır.
168. Kabotaj Kanunu, milliyetçilikle ilgilidir.
169. İlk açılan özel banka İş Bankası’dır.
Dış Politika
170. Atatürk dönemi gelişmesi olmayan Hatay Sorunu’dur.
171. Dünya barışına katkı sağlamak için ya da Atatürk’ün ‘yurtta sulh cihanda sulh’ ilkesi doğrultusunda üye olduğumuz kuruluşlar Milletler Cemiyeti’ne üye olma, Balkan Antantı ve Sadabat Paktı’dır.
172. Milletler Cemiyeti’ne üyelik doğrultusunda lehimize çözülen sorunlar: Montrö Boğazlar, Bozkurt Lotus Olayı ve Hatay.
173. Balkan Antantı: TaYYaR (Türkiye, Yunanistan, Yugoslavya, Romanya). Özellikle şıklarda Bulgaristan ve Avusturya koyuluyor, bunlar yok.
174. Sadabat Paktı: Türkiye, İran, Irak ve Afganistan. Buraya da genelde Suriye koyuluyor, Hatay meselesinden dolayı Suriye yok.
175. B’de B yok, S’de S yok.
176. Lozan’da boğazlar konusunda egemenliğimizi kısıtlayan komisyon, Montrö ile kalkıyor ve boğazlarda tam hakimiyet Montrö iledir.
177. Atatürk’ün ‘şahsi meselem’, ’40 asırlık Türk yurdu kaderine terk edilemez’ sözleri Hatay içindir.
178. Hatay Cumhuriyeti’nin ilk Cumhurbaşkanı Tayfur Sökmen, ilk Başbakanı Abdurrahman Melek’tir.
179. NATO askeri bir kuruluştur, dünya barışı ile ilgili değildir ve Atatürk zamanında üye olunmamıştır.
180. Halkın yönetime katılımını artıran değişikliklerden bazıları: Milletvekili seçilme yaşının 25’ten 18’e düşürülmesi, Vekil seçilmek için vergi verir olma şartının kaldırılması, .

---

Add a Comment

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir