Button Text! Submit original article and get paid. Find out More

Yorgan Tarihçesi

Yorgan Tarihçesi

Sevgili Site dostları malunuz kış yaklaşıyor. Havalar soğuyor. Bunu web sitemizle irtibatlandırarak sizlere ısınmamız için en büyük yardımcımız yorganları anlatacağım. Yazının büyük bir bölümü alıntıdır.

 

Yorganın Tarihçesi.

Soğu havalar kapımızdan içeri adım atar atmaz yorganlar yüklüklerinden çıkarak gecenin telkinsiz ayazına karşı kalkan olur. Obur bir böceğin yediği yetmezmiş gibi bir pire için yakılmışlıkları da vardır. Ayağını ona göre uzatmayan çileli aşıkların türkülerinden de elini eteğini çekmez.

Aşık Mahzuni

şerif bir evim bir eşiğim yok 

Bir lambam bir ışığım yok 

yorganım yok döşeğim yok

Bitmez Tükenmez geceler

der o içli Türküsünde

 

Eski uygur ve Karahanı Türkçesinde yw-gurkan şeklinde kullanılan yorgan körpe-körpe-korpa şeklinde de söylenir.  Buradaki anlam geçişinin yeni doğmuş körpe kuzu, kuzu postekisinde yapılmış örtüden yorgana doğru giden bir zincire işaret ettiğini belirtelim.  Yünü sıkıştırarak imal edilmiş keçe ile yapılan, battaniyeye benzeyen örtülerdi bunlar. Yorganlar üzerine nakşolunan motiflerle meramımızı alnatan bir tercümana dönüşür. Göçebe Türklerde ilk yorgan örnekleri hayvan dersi üzerine Aplike (yama) tekniği ile yapılmıştır. Yama işinin gelişmesi ile desen ve motiflerde çeşitlendi haliyle.

Zamanla bitkilerden elde edilen boyalarla deri ve yünler renklendirilmiş yorganlar bir ısınma aracı olmanın ötesinde , üzerine işlenen desenlerle türlü hikayelere beşiklik eden bir minyatür birer aleme dönüşmüştür.

 

Osmanlıda yorgan süslemeciliğinin 16. ve 17 yy zirve noktasına ulaştığını biliyoruz.  Yorgan yüzü olarak kullanılan kadifeler atlaslar, ipek ve ketenler, altın ve gümüş tellerin uyumu ve değerli taşların şatafatı ile bezendi.

Böylece telli duvaklı gelinin vazgeçilmez çeyizi oldu. Yorganların motiflerine yöreden yöreye farklı isimler verilir. Gaziantep yöresinde vurma dalı olarak biline motif torbalı yöresinde aslan kuyruğu adı ile anılır.

 

Leave a Reply